Saab Automobile

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Zie het artikel Saab voor het Zweedse luchtvaart- en defensiebedrijf.
Saab Automobile AB
Saab Automobile
Het Saab Aero-X-prototype
Het Saab Aero-X-prototype
Onderdeel van National Electric Vehicle Sweden (NEVS)
Onderdeel sinds 2012
Oprichting 1937
Hoofdkantoor Trollhättan, Zweden
Motto of slagzin Move Your Mind
Sleutelfiguren Kai Johan Jiang (CEO), Mattias Bergman (President a.i.)
Werknemers 700 (per 29-4-2014)
Producten Automobielen
Website saabcars.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

Saab Automobile AB is een Zweedse autofabrikant, die zich in de toekomst richt op de ontwikkeling en productie van elektrische auto's. De onderneming is sinds 31 augustus 2012 onderdeel van NEVS. Sinds 9 juni 2011 is de serieproductie van auto's stopgezet. De huidige eigenaar had aangekondigd eind 2013 de productie van de Saab 9-3 te hervatten, echter is dit tot op heden uitgebleven. Het bedrijf is sinds 1990 gescheiden van Saab AB, de vliegtuigbouwer. Op 26 januari 2010 heeft Spyker bekendgemaakt overeenstemming bereikt te hebben over de overname met de vorige eigenaar, General Motors. Het merk vroeg in 2011 faillissement aan.

Saab probeert het imago van straaljagerbouwer door te trekken naar zijn auto's. Dat is ook terug te zien in het dashboard. Dit is net als in een straaljager naar de bestuurder toe gericht. Ook zit er een nightpanel-functie op die het 's nachts rijden rustiger voor de ogen maakt, door niet relevante dashbord- en instrumentverlichting uit te schakelen. Modelaanduidingen als "Aero" en "Viggen" (straaljagertype en Zweeds voor "bliksemschicht") refereren ook aan deze verwantschap. Tegenwoordig staat Saab nog steeds bekend om zaken als veiligheid, gebruiksgemak en exclusiviteit.

Saab is gevestigd in de Zweedse stad Trollhättan, alwaar ook de meeste Saabs uit Saab-fabriek van de band rollen.

Sinds het faillissement van de Kroymans Corporation werd Saab in Nederland door Beherman Nederland B.V geïmporteerd.

In 2011 had SAAB financiële moeilijkheden en dreigde een faillissement. Sinds april 2011 lag de productie zelfs geheel stil in Europa [1] waardoor de toonzalen van veel Belgische concessiehouders grotendeels leeg stonden.[2]. Saab vroeg in december 2011 faillissement aan [3] Op 19 december 2011 verklaarde een Zweedse rechtbank SAAB failliet. In april 2012 maakte de curatoren bekend dat Saab een schuld naliet van meer dan 1 miljard euro; na aftrek van de waarde van de bezittingen[4].

Geschiedenis[bewerken]

Saab 92001, de 'Ursaab'

In 1937 start Svenska Aeroplan Aktiebolaget (SAAB) in Trollhättan als fabrikant van militaire vliegtuigen. Na de Tweede Wereldoorlog lag de keuze voor het maken van auto's voor de hand. Met de in de vliegtuigbouw opgedane expertise op het gebied van de luchtweerstand had SAAB een goede uitgangspositie voor de auto-industrie.

In juni 1947 zag het eerste prototype het licht: de 92001 ofwel UrSaab, ontworpen door de Saab-fabriek in Linköping. Deze auto had naast een revolutionaire aerodynamische vormgeving allerlei vernieuwende zaken zoals een tweetaktmotor, voorwielaandrijving en een kooiconstructie. Het prototype werd gebruikt voor allerlei uiteenlopende tests op het gebied van rijvaardigheid, veiligheid en gebruiksvriendelijkheid.

In 1969 fuseerde Saab met de Zweedse vrachtwagenfabrikant Scania en in 1990 werd het bedrijf in twee onderdelen gesplitst: de vliegtuigbouw (Saab) en de autofabrikant (Saab Automobile). Van het laatste onderdeel was 50% in handen van de familie Wallenberg en 50% van General Motors, de naam wordt sindsdien met kleine letters gespeld. Van januari 2000 tot 2010 was Saab een volle dochter van General Motors, ressorterend onder Opel.

Lit.: "Saab, the first 40 years of Saab cars", by Björn-Eric Lindh; Förlagshuset Norden AB 1987 (ISBN 91-86442-34-1).

Overname door Spyker Cars[bewerken]

De achterzijde van een Saab 9-3
De Saab 9-5 Aero Turbo
Nuvola single chevron right.svg Zie ook de artikelen Spyker Cars en Saab Spyker Automobiles.

Op 21 februari 2009 werd aan de rechtbank uitstel van betaling gevraagd en verkregen[5]. In juni 2009 sloot GM een principeakkoord met Koenigsegg, een Zweedse fabrikant van sportwagens, over de verkoop van Saab[6], maar in november 2009 zag Koenigsegg af van de overname van Saab[7]. Het Nederlandse automerk Spyker Cars toonde vervolgens interesse om samen met de Russische Converse Bank Saab over te nemen. Aanvankelijk ging dit niet door en dreigde Saab als merk te verdwijnen. Spyker bracht vervolgens een nieuw bod uit. [8]

Uiteindelijk besloot General Motors de uiterste datum voor een bod op te schuiven van 1 januari 2010 naar één week later.[9] Naast Spyker toonde o.a. Bernie Ecclestone samen met een investeringsmaatschappij en enkele Zweedse ondernemers hun interesse.[10][11] Tegelijkertijd werd ook bekend dat General Motors al was begonnen met het afbouwen van de activiteiten van Saab.[12] Na ruim twee weken van stilte werd onthuld dat GM en Spyker nog steeds in onderhandeling waren, deze gesprekken werden in Stockholm gevoerd.[13] Op 25 januari gingen geruchten dat Spyker en GM een overeenkomst zouden hebben gesloten, nabeurs maakte de nieuwe topman van General Motors echter bekend dat er inderdaad onderhandelingen bezig waren, maar dat er nog geen contract getekend was. Het aandeel Spyker Cars op de Amsterdamse effectenbeurs schoot omhoog door de geruchten.[14] Toen topman Victor Muller meldde dat de overname door Spyker Cars zo goed als rond was en er in de Zweedse media dergelijke geruchten rondgingen, werd op 26 januari door de Autoriteit Financiële Markten besloten om de handel in het aandeel stop te zetten.[15][16]

Op 26 januari 2010 meldde General Motors dat Saab Automobile wordt overgenomen door Spyker Cars. GM stopt direct met de afbouw van de activiteiten van Saab, hierdoor blijven de 3400 banen in de Saab-fabriek in Trollhättan gespaard. Spyker Cars neemt Saab Automobile AB over voor 400 miljoen dollar. Spyker Cars krijgt in 2010 vrijwel alle stemrechten en een belang 74 miljoen dollar (18,5%) en is verplicht om voor eind 2016 de overige preferente aandelen (326 miljoen dollar) te kopen van General Motors. GM heeft op haar Saab-aandelen recht op een verplicht dividend van 6% vanaf 2012 tot 12% vanaf 2014[17]. De 400 miljoen dollar wordt geleend van de Europese Investeringsbank (EIB) met behulp van een garantie van de Zweedse overheid.[17] De overname is op 23 februari afgerond. Spyker Cars N.V. wil op de Algemene vergadering van aandeelhouders van 22 april voorstellen om de naam te wijzigen in "Saab Spyker Automobiles N.V." In de maanden daarna gaat het steeds slechter met Saab. Saab heeft geprobeerd te overleven door de uitgaven te beperken. Toeleveranciers werden niet meer betaald; ten gevolge daarvan staakten deze de levering van onderdelen. Vervolgens viel bij Saab in april 2011 de productie vrijwel stil terwijl de salariskosten gewoon doorgingen.

De directie van Saab onder leiding van Muller moest toen op zoek naar investeerders. De Zweedse overheid is vervolgens bijgesprongen door, onder het regiem van een reorganisatie, een aantal maanden de salarissen door te betalen. Een ondergang kon mogelijk worden afgewend door een investering of overname. Uit China leek de oplossing te komen, 2 Chinese bedrijven, Pang Da en Youngman, toonden interesse in Saab. Echter de vroegere eigenaar, General Motors, weigerde om de licentie van hun techniek aan een andere partij dan Saab te geven. In de ogen van General Motors was het niet in het belang van hun aandeelhouders indien een concurrent auto's zou verkopen met de techniek van General Motors. General Motors wil vooral geen concurrent op de Chinese markt die hun eigen techniek gebruikt.

Op 19 december 2011 is SAAB failliet verklaard door een Zweedse rechtbank. De voornaamste oorzaken van het faillissement van Saab is een combinatie van een gebrek aan verkoop en verkeerde keuzes door het management. Saab heeft wel de mogelijkheid om een doorstart te maken met het model 9-3.

In april 2012 bleek dat Saab een schuld nalaat van meer dan 1 miljard Euro; na aftrek van de bezittingen.[4]

Doorstart onder National Electric Vehicle Sweden (NEVS)[bewerken]

Op 13 juni 2012 maakte de curator bekend dat Saab Automobile uit de boedel verkocht wordt aan National Electric Vehicle Sweden (NEVS). Dit speciaal hiervoor opgerichte bedrijf is in Zweden geregistreerd en is eigendom van twee bedrijven uit Hongkong en een uit Japan. Saab gaat zich richten op de productie van elektronisch auto's met name voor de Aziatische markt.

Bekende Saab-rijders[bewerken]

  • Mark Rutte - minister-president van Nederland
  • Jort Kelder - Nederlands presentator, journalist en columnist

Modellen[bewerken]

Saab 92
Saab 96
Saab Sonett III (97)

In 1949 rolde de eerste in serie geproduceerde Saab 92 van de band. Dit type werd geproduceerd tot en met 1956. Er zijn ca. 20.000 exemplaren van gebouwd. Na het eerste type 92 volgden er meer, waaronder:

De Saab 96 en de stationwagen (estate) versie Saab 95 kregen in het midden van de jaren 60 een V4-motor uit de Ford Taunus die de tweetakt verving. De legendarische Erik Carlsson won in deze tijd vele rallies met de Saab 93 en 96. Enkele innovaties die in de 96 werden toegepast: ruitenwissers en -sproeiers voor de koplampen (1970), elektrische stoelverwarming (1971).

De Saab Sonett was een tweepersoons sportcoupé op basis van de 96, met een carrosserie van vezelversterkte kunststof (glasvezel & polyester).

De Saab 99 uit 1969 was een geheel nieuw model met de klassieke styling die ook nu nog terug te vinden is in de modellen van Saab.

De roep om krachtiger motoren werd beantwoord met de introductie van de turbo-versie waarmee het merk zich pas echt op de autokaart zette. Turbomotoren waren vanaf 1977 beschikbaar in de Saab 99 en een jaar later in de nieuwe Saab 900. Saab was niet de eerste fabrikant die de turbotechniek toepaste in personenauto's: Porsche, BMW en Chevrolet gingen Saab voor. De Saab 99 was echter wel het eerste model met turbo welke in grote series gemaakt werd.

Saab 900 (cabrio)

De Saab 900 was een grotere versie van de 99 Combi Coupé, verkrijgbaar als 3- en 5-deursmodel. n 1981 verscheen ook een sedan. Kopers konden kiezen tussen een motor met een traditionele carburateur, een injectiemotor of een turbomotor. In de turbo versies was een motormanagementsysteen ingebouwd welke een hogere compressieverhouding bij gebruik van 95 octaan benzine mogelijk maakte; Automatic Performance Control. Bovendien werd een cabriolet versie uitgebracht.

Saab 9000

De Saab 9000 was een grote vier- of vijfdeursauto die het onderstel en andere vitale onderdelen deelde met de Fiat Croma, de Lancia Thema en de Alfa 164.

Saab 9-5 type (1998-2001)

Gezien de beperkte productie (ca. 100.000 stuks per jaar) en het krappe budget om nieuwe modellen te ontwikkelen, kon Saab het niet langer meer zelfstandig bolwerken en werd 50% van de aandelen door General Motors gekocht. In 2000 kocht GM de resterende 50% aandelen van Saab. Het eerste resultaat van deze samenwerking met GM was de nieuwe generatie (NG) Saab 900, die in 1993 werd geïntroduceerd (de cabriolet één jaar later). In 1997 kwam de 9-5 uit, en in 1998 de 9-3. De 9-3 was meer dan een gefacelifte versie van de Saab 900 NG. Behalve dat er nieuwe motoren werden geïntroduceerd werd de auto ten opzichte van de 900 NG op meer dan duizend punten aangepast dan wel verbeterd. Deze 9-3 was de eerste Saab die ook uitgerust kon worden met een dieselmotor. De eerste Saab estate sinds de 95 kwam in 1999; toen werd de Saab 9-5 Estate geïntroduceerd.

In 2002 kwam de nieuwe Saab 9-3 Sport Sedan uit. De lange traditie van de vijfdeursmodellen werd bij deze auto niet voortgezet. De Sport Sedan kreeg een traditionele kofferbak. De sedan is gebaseerd op hetzelfde platform als de Opel Vectra, de Fiat Croma en de Cadillac BLS. Wel is het motorengamma uitgebreid; aanvankelijk allemaal met turbomotoren, maar de markt voor een motor met alleen brandstofinjectie (zonder turbo) bleek groter dan verwacht, daarom kwam Saab in 2003 met een 1.8i motor. In 2004 is het gamma aangevuld met een aantal nieuwe dieselmodellen, waarvan het ontwerp door Alfa Romeo is vervaardigd.

Om het programma te verbreden werd de 9-2X (een derivaat van de Subaru Impreza) en de 9-7X (gebaseerd op de Oldsmobile Bravada die weer is gebaseerd op de Chevrolet Trailblazer) toegevoegd aan de bestaande modellen. Echter, deze modellen zijn alleen voor de Noord-Amerikaanse markt bedoeld. In september 2005 kwam de Saab 9-3 SportEstate uit, snel gevolgd door de gefacelifte Saab 9-5. De Saab 9-7X is sinds december 2005 te koop in Nederland, na lang wikken en wegen van Saab Nederland. Via Kroymans Intersales, een dochteronderneming van Kroymans Corporation B.V., wordt de 9-7X in heel Europa geleverd. De meeste 9-7X worden verkocht in Duitsland (verkopen 2006).

In de laatste twee jaar zijn er veel ontwikkelingen plaatsgevonden. Zoals er wordt gespeculeerd over de Saab 9-4X, die als concept te zien was op de AutoRAI 2009, maar die in december 2009 bij de dealer zal staan. Recent zijn er foto's gepubliceerd van de nieuwe Saab 9-5. De foto's van de Saab laten de definitieve vormgeving zien. De Saab 9-5 zou in modeljaar 2010 op de markt komen. De 9-5 zou wel al gepresenteerd worden op de IAA in Frankfurt bij de jaarlijkse autoshow.

Saab Automobile heeft bekendgemaakt bezig te zijn met het ontwikkelen van een nieuw infotainmentsysteem, zie Saab IQon.

Oude modellen[bewerken]

Huidige modellen[bewerken]

  • Saab 9-3 (tweede generatie; 2002-2011)
    • Sport Sedan
    • Sport Estate
    • Cabriolet
    • 9-3X
  • Saab 9-5 (tweede generatie; 2010-2011)
    • SportSedan
    • SportCombi
  • Saab 9-4X (2011, werd tot faillissement nog alleen in Noord-Amerika geleverd)

Toekomstige modellen[bewerken]

Prototypes[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Saab production stopped
  2. VTM nieuws 19 oktober 2011
  3. http://www.hln.be/hln/nl/1316/Autobedrijven/article/detail/1317825/2011/09/12/Saab-bevestigt-faillissementsaanvraag.dhtml Saab bevestigt faillissementsaanvraag
  4. a b http://www.bnr.nl/programma/denationaleautoshow/357166-1204/schuld-saab-is-zo-n-15-miljard-euro
  5. (en) Saab Seeks Protection From Creditors as GM Pulls Out
  6. (en) GM agrees Saab sale to Koenigsegg
  7. (en) GM Said to See No Saab Bids as Board Nears Shutdown
  8. (nl) Spyker doet nieuw overnamebod op Saab, op de website Nu.nl, 20 december 2009
  9. 'Deadline Saab naar nieuwe jaar getild', op de website NU.nl, 29 december 2009
  10. http://www.nrc.nl/economie/article2453682.ece/Spyker_en_Ecclestone_in_race_om_Saab Spyker en Ecclestone in de race om Saab], op de website van Het Financieele Dagblad, 8 januari 2010
  11. Voormalige Zweedse minister bevestigt bod Saab, op de website van het NRC Handelsblad, 8 januari 2010
  12. Ontmanteling Saab begint, op de website van Het Financieele Dagblad, 8 januari 2010
  13. Spyker nog in onderhandelingen over Saab, op de website van het NRC Handelsblad, 23 januari 2010
  14. Spyker tot meer dan 80% hoger op berichten over deal met GM, op de website van het Financieele Dagblad, 25 januari 2010
  15. Handel in aandeel Spyker stilgelegd, op de website van de NOS, 26 januari 2010
  16. Spyker: zeer binnenkort uitkomst over Saab, op de website van het AD, 26 januari 2010
  17. a b (en) News Release - GENERAL MOTORS AND SPYKER CARS REACH AGREEMENT ON SAAB, op de website van Spyker Cars, 26 januari 2010