Pablo Neruda

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  Pablo Neruda
12 juli 190423 september 1973
Pablo Neruda
Pablo Neruda
Geboorteland    Vlag van Chili Chili
Geboorteplaats    Parral
Nationaliteit    Vlag van Chili Chili
Plaats van overlijden    Santiago
Nobelprijs voor de    Literatuur
In    1971
Reden    "Voor een poëzie die met de energie van een elementaire kracht het lot en de dromen van een continent tot leven brengt."
Voorganger(s)    Aleksandr Solzjenitsyn
Opvolger(s)    Heinrich Böll

Pablo Neruda (Parral, 12 juli 1904Santiago, 23 september 1973) was een Chileens dichter.

Neruda werd geboren onder de naam Neftalí Ricardo Reyes Basoalto (volledig: Ricardo Eliecer Neftalí Reyes Basoalto). Hij noemde zich Pablo Neruda naar de door hem bewonderde Tsjechische dichter Jan Neruda (1834-1891). Het willen voorkomen van een conflict met zijn ouders zou hierbij een rol gespeeld hebben; zij wilden niet dat hij schrijver zou worden. Pablo Neruda werd later zijn officiële naam.

Neruda is geboren in Parral, een stad ongeveer 300 kilometer ten zuiden van Santiago, waar zijn vader bij de spoorwegen werkte. Zijn moeder overleed kort na zijn geboorte. Niet lang daarna verhuisden Neruda en zijn vader naar Temuco, waar zijn vader trouwde met Doña Trinidad Candia Malverde.

Op zijn dertiende stuurde Neruda een aantal van zijn gedichten naar de lokale krant, La Mañana. Zijn eerste gedicht heette Entusiasmo y perseverancia (Enthousiasme en volharding). In 1920 stuurde hij meer gedichten naar het literaire blad Selva Austral, onder het pseudoniem 'Pablo Neruda'.

Zijn eerste gedichtenbundel, La Canción de la fiesta, werd gepubliceerd in 1920. In 1923 bracht hij Crepusculario uit, en in 1924 publiceerde hij Veinte poemas de amor y una canción desesperada (Twintig gedichten over liefde en een lied over wanhoop), een van zijn bekendste werken.

De diplomaat Pablo Neruda werd aangesteld als Chileens consul in Spanje, Madrid. Hij was inmiddels getrouwd op 6 december 1930 met de Indisch-Nederlandse Maria Antonia Hagenaar, met wie hij in 1934 een dochter kreeg. Dit kind, Malva Marina, leed aan hydrocefalie, een storing in de afvoer van het hersenvocht (waterhoofd). Bij het uitbreken van de Spaanse burgeroorlog in 1936 ging het echtpaar uit elkaar (na tijdelijk te zijn gevlucht naar Monaco). Pablo Neruda hertrouwde nog twee keer, maar Malva Marina bleef zijn enig kind.

Grafsteen van Malva Marina op een begraafplaats in Gouda

Maria Hagenaar ging met haar kind terug naar Nederland, waar zij het onder de hoede van een kindermeisje bij een pleeggezin in Gouda onderbracht. Hier is het kind op 2 maart 1943 gestorven en begraven op de begraafplaats Vorstmanstraat, graf rij M van vak B, onder de naam Malva Marina Reijes. Neruda heeft nooit enige aandacht voor zijn dochter gehad, ook niet in zijn werk. De moeder, die in Den Haag woonde, bracht regelmatig geld naar Gouda voor het onderhoud van het kind.

In 2010 is er een boek verschenen over dit 'vergeten kind' onder de titel "En het vergeten zo lang" van Pauline Slot.

Een bekend werk van Neruda is Canto General (1950), dat ook in het Nederlands is vertaald. Canto General is een uitgebreid werk over Noord- en Latijns-Amerika. Hij schreef dit als banneling, terwijl hij zich verborgen hield in 1948 en 1949, toen hij vervolgd werd door de regering van Gabriel González Videla (1948-1952), die de Communistische Partij, waarvoor Neruda als senator gekozen was, had verboden.

Neruda kreeg in 1945 de Premio Nacional de Literatura de Chile. In 1971 werd hij onderscheiden met de Nobelprijs voor de Literatuur.

Neruda, die al langer in een ziekenhuis was opgenomen met kanker aan de prostaat, overleed daar aan een hartaanval in 1973. Zijn overlijden vond plaats twaalf dagen na de gewelddadige dood van zijn vriend Salvador Allende, de gekozen democratische president van Chili die bij een bloedige anticommunistische, militaire coup op 11 september 1973 om het leven kwam. De nationale begrafenis van de dichter, een openbare manifestatie die verboden was door de nieuwe militaire machthebbers van generaal Pinochet, groeide door de plotselinge verschijning van duizenden in de Chileense straten uit tot de eerste publieke protestmanifestatie tegen de nieuwe militaire dictatuur.

Lange tijd is gedacht dat Neruda door een natuurlijke oorzaak was gestorven. Zijn toenmalige chauffeur Manuel Araya heeft echter verklaard dat Neruda door een dodelijke injectie om het leven is gebracht Onderzoeksrechter Mario Carrera had voldoende aanwijzingen om het stoffelijk overschot op 8 april 2013 te laten opgraven om mogelijks de doodsoorzaak opnieuw vast te stellen. Laboratoria met wereldfaam in India, Zwitserland, Duitsland en de VS hebben aangeboden om mee te werken. [1][2] Uit het onderzoek is gebleken dat Neruda niet vergiftigd is, maar aan de gevolgen van prostaatkanker is overleden. In de lichaamsweefsels zijn geen chemische substanties aangetroffen die niet te maken hebben met de kankerbehandeling.[3]

Neruda's huizen in Santiago (La Chascona), Valparaíso (La Sebastiana) en Isla Negra zijn tegenwoordig opengesteld voor bezoekers. Zijn kunstwerken en bezittingen zijn er tentoongesteld.

Enkele werken[bewerken]

  • 1950 - Canto General Ned. vert. 1984 door Mark Braet, Willy Spillebeen en Bart Vonck, Rainbow Pocketboek 30, ISBN 90-6766-030-2
  • 1974 - Ik beken ik heb geleefd - herinneringen verzorgd door Matilde Neruda en Miguel Otero Silva, Ned. vert. van Robert Lemm, Eerste druk: in 1975 in twee delen bij Uitgeverij De Arbeiderspers; Tweede druk: Uitg. Prometheus, 2002 (ISBN 90-446-0154-7)
  • 1959 - Honderd liefdessonnetten bevat ook de oorspronkelijke Spaanstalige gedichten; Ned. Vert. van Catharina Blaauwendraad, 2003, Uitg. Prometheus (ISBN 90-446-0299-3)

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Chileense dichter Neruda opgegraven Nu.nl, 9 februari 2013
  2. Het Nieuwsblad, 9 april 2013, blz. 20
  3. Pablo Neruda niet vergiftigd, maar aan kanker overleden. hln.be (8 november 2013) Geraadpleegd op 9 november 2013