Harry Martinson

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  Harry Edmund Martinson
6 mei 1904 - 11 februari 1978
Harry Martinson (links) met Ivar Lo-Johansson
Harry Martinson (links) met Ivar Lo-Johansson
Geboorteland    Zweden
Geboorteplaats    Jämshög, Blekinge
Plaats van overlijden    Stockholm
Nobelprijs voor de    Literatuur
In    1974
Reden    "zijn geschriften vatten de dauwdruppel en weerspiegelen de kosmos"
Samen met    Eyvind Johnson
Voorganger(s)    Patrick White
Opvolger(s)    Eugenio Montale

Harry Edmund Martinson (Jämshög (Blekinge), 6 mei 1904 - Stockholm, 11 februari 1978) was een Zweeds schrijver. In 1949 werd hij verkozen tot de Zweedse Academie en betrok als negende zetel 15 tot zijn dood in 1978. In 1974 won hij een gedeelde Nobelprijs voor de Literatuur "for writings that catch the dewdrop and reflect the cosmos." Dat hij de Nobelprijs won was vrij controversieel omdat hij op dat moment deel uitmaakte van de jury, evenals Eyvind Johnson die dat jaar ook de Nobelprijs voor de Literatuur won.

Leven[bewerken]

Martinson werd geboren in Jämshög op 6 mei 1904 als enige jongen van zeven kinderen. Op zesjarige leeftijd overleed zijn vader, het jaar daarop emigreerde zijn moeder naar Amerika, waardoor hij opgroeide in een weeshuis op het Zweedse platteland. Op zestienjarige leeftijd begon hij als matroos de wereld over te reizen, hierdoor verbleef hij langere tijd in India en Brazilië. Dit deed hij tot zijn 23e, toen hij vanwege tuberculose het varen op de Zee op moest geven.

Martinson staat vooral bekend als dichter en taalvirtuoos, maar maakte ook naam met een aantal 'proletarisch' genoemde romans, waarin hij de eenvoud en rust van de natuur verheerlijkt, tegenover de vervlakking. Tussen 1929 en 1940 was hij getrouwd met Moa Martinson, eveneens een schrijver. Door de vele kritiek volgend op de door hem ontvangen Nobelprijs in 1974 pleegde hij in 1978 zelfmoord met een schaar in het Karolinska ziekenhuis in Stockholm

In 2004 werd zijn honderdste geboortedag gevierd in Zweden.

Bibliografie[bewerken]

Romans[bewerken]

  • Nässlorna blomma (Netels in bloei)[1] 1935
  • Vägen ut (Wegen uit) 1936
  • Den förlorade jaguaren 1941
  • Vägen till Klockrike (De weg naar Klockrike) 1948

Essays[bewerken]

  • Resor utan mål (Doelloze Reizen) 1932
  • Kap farväl (Kaap Vaarwel) 1933
  • Svärmare och harkrank 1937
  • Midsommardalen 1938
  • Det enkla och det svåra 1938
  • Verklighet till döds (Realiteit tot de dood) 1940
  • Utsikt från en grästuva 1963

Postuum uitgegeven:

  • Gyro 1986 (Geschreven omstreeks 1946-47)

Poëzie[bewerken]

  • Spökskepp (Spookschip) 1929
  • Nomad (Nomade) 1931
  • Natur 1934
  • Passad (Passaat) 1945
  • Cikada 1953
  • Aniara 1956
  • Gräsen i Thule 1958
  • Vagnen 1960
  • Dikter om ljus och mörker 1971
  • Tuvor 1973

Postuum uitgegeven:

  • Längs ekots stigar 1978
  • Doriderna 1980

Hoorspelen[bewerken]

  • Gringo
  • Salvation 1947
  • Lotsen från Moluckas 1948

Toneelstuk[bewerken]

  • Tre knivar från Wei 1964

Psalm[bewerken]

  • De blomster som i marken bor

Films[bewerken]

  • Vägen till Klockrike (De weg naar Klockrike)
Bronnen, noten en/of referenties