Haroen ar-Rashid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Haroen ar-Rashid
kalief
Periode 786-809
Voorganger Al-Hadi
Opvolger Al-Amin
Dynastie Abbasiden
Haroen ar-Rashid

Haroen ar-Rashid of Haroen ar-Rasjid (ca. 766-809) was kalief uit de dynastie van de Abbasiden. Ar-Rashid betekent 'de rechtvaardige'. Onder zijn bewind bloeiden kunst en wetenschap. Hij stichtte onder andere de door islamieten als heilig beschouwde stad Najaf in 791. Bagdad kreeg een bibliotheek, een universiteit en een vertalingscentrum. Hij nam van zowel de Perzen als van de Byzantijnen verschillende bestuurstechnieken over en liet irrigatiewerken aanleggen om de grondopbrengst te vergroten.

Leven[bewerken]

Ook ontstonden in zijn tijd de sprookjes van duizend-en-één-nacht, waarin hij veelal optreedt. Hierin wordt hij als een wijze heerser afgebeeld die vaak incognito zijn rijk verkende. Hij ondernam verscheidene veldtochten tegen het naburige Byzantijnse Rijk, maar wist het niet te veroveren. Wel dwong hij af dat de Byzantijnen jaarlijks een aanzienlijk geldbedrag aan hem betaalden om de vrede met hem te bewaren. Onder Ar-Rashids bewind begon echter tevens de interne eenheid van het Arabische rijk af te brokkelen. In Afrika werden het huidige Algerije en Tunesië praktisch onafhankelijk en ook in de Perzische provincies rommelde het, maar hier wist hij de opstanden nog te bedwingen. Onder zijn opvolgers viel het rijk definitief uiteen in elkaar bestrijdende onafhankelijke islamitische rijken.

De kalief onderhield wijdverspreide betrekkingen met de bekende wereld van zijn tijd. Al vroeg in zijn bewind werden er ambassadeurs uitgewisseld met China. Dit bevorderde flink de onderlinge handel via onder andere de zijderoute. Ook met India en de Zuid-Aziatische rijken, waaronder Siam en Java, knoopte hij betrekkingen aan. Bekend is het verhaal dat Haroen ar-Rashid en Karel de Grote ambassadeurs uitwisselden en dat Karel bij gelegenheid hiervan de beroemde talisman van Karel de Grote en de Indische olifant Abul-Abbas cadeau kreeg. 'Het geschenk van de olifant' beschouwen de meeste historici tegenwoordig als een populair fabeltje. De Europese kennis van de Oriënt was zwak. Karels ambassadeur omschreef hen vaag als 'Perzen'.

Opinies over zijn leven[bewerken]

In Europa en de Arabische wereld wordt Haroen ar-Rashid mede dankzij de sprookjes van duizend-en-één-nacht beschouwd als een ideaal soort model-heerser gekenmerkt door grote wijsheid en rechtvaardigheid. In Iran wordt hij echter beschouwd als een wreed heerser die met grote bruutheid de opstandige Perzen in het gareel hield.