Ali ibn Aboe Talib
Ali ibn Aboe Talib, ook imam Ali of kalief Ali (Arabisch:علي ابن أبي طالب) (Mekka, c. 598 — Koefa, 661) was een neef en schoonzoon van de islamitische profeet Mohammed (de Laatste Boodschapper van God). Hij was de vierde kalief of opvolger van Mohammed en voor Sjiieten en Alevieten tevens de eerste imam van de twaalf imams (net zoals de voorgaande profeten Jezus en Mozes hun twaalf apostelen gehad zouden hebben). Sjiieten en Alevieten zijn van mening dat Ali de eerste kalief had moeten zijn volgens de wil van Mohammed en van God. Ook binnen het Soefisme wordt Ali als belangrijkste van alle metgezellen gezien, omdat hij speciaal werd onderwezen door de Profeet Mohammed. Hij staat in de islam bekend om zijn moed, heldhaftigheid en kennis. Hij was de eerste jongere om de islam te betreden en verbleef vervolgens, voor de emigratie dicht bij Mohammed. Zijn benoeming als kalief kwam echter heel ongelukkig ten tijde van een instabiele situatie binnen de oemma na de moord op zijn voorganger Oethman. Ali was de laatste kalief die behoorde tot de 'Vier Rechtgeleide Kaliefen' volgens het Soennisme en behoort tot de schrijvers die de openbaringen hebben opgetekend voor de Koran.
Volgens de islamitische traditie is Ali een van de tien mensen van wie werd getuigd dat zij voor het Paradijs bestemd waren.
Inhoud |
Levensloop [bewerken]
.jpg)
Binnen de islam zijn er opvattingen dat hij de enige mens ooit is die in de Ka'aba in Mekka is geboren. Zijn vader, Aboe Talib, was een oom van Mohammed. Zijn moeder noemde hem eerst "Haydar" (leeuw) waarna zijn vader Aboe Talib zijn naam veranderde tot "Ali". Hij had de bijnaam "Gods leeuw" (Asadullah) en "Aboe Turab" oftewel "De vader van de aarde".
Ali werd geadopteerd door Mohammed en door hem opgevoed. Hij trouwde met Mohammeds dochter Fatima. Hij behoorde tot de eerste volgelingen van de islam na het begin van de openbaringen aan Mohammed. Na de dood van Mohammed werd Aboe Bakr als geestelijk leider van de islam gekozen. Volgens de sjiieten legde Aboe Bakr deze verklaring echter af toen de naasten van Mohammed bezig waren met diens begrafenis; Mohammed had volgens hen tijdens zijn profeetschap meerdere malen verklaard dat zijn schoonzoon hem zou moeten opvolgen als geestelijk leider.
Aboe Bakr werd na zijn dood opgevolgd door respectievelijk Omar en Oethman. Oethman werd in 656 vermoord. Oethman werd opgevolgd door Ali die wel een directe bloedband had met Mohammed. De benoeming van Ali werd echter tegengewerkt door generaal Mu'awiyah, de gouverneur van Damascus die tot de Omajjaden-clan behoorde en een neef was van Oethman. Hij beschuldigde Ali van samenwerking met de opstandelingen die Oethman hadden vermoord. Hierop brak een onderlinge oorlog uit.
Deze oorlog in de moslimgemeenschap leidde uiteindelijk tot de moord op Ali in 661 in de stad Koefa, terwijl hij volgens overleveringen aan het bidden was. Volgens andere overleveringen was Ali voor zijn huis aangevallen door drie man. Sommige Sjieeten beweren dat de moordenaar was omgekocht door Mu'awiyah I. Hij sloeg Ali op zijn hoofd met een vergiftigd zwaard. Hierna leefde Ali nog drie dagen, maar zijn verwonding werd hem fataal. Uiteindelijk stierf hij in zijn eigen huis. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Hassan die echter na korte tijd alweer aftrad.
Het is overgeleverd door Sahl ibn Sad, die de Profeet op de dag van Khaybar hoorde zeggen:
“Ik zal de vaandel zeker aan een man geven door wiens handen Allah de overwinning zal schenken.” Zij stonden vervolgens op om te kijken wie het zou worden gegeven, hopende dat hij het zou krijgen. Toen vroeg hij: “Waar is Ali?” Er werd hem verteld dat hij leed aan een oogaandoening. Hij beviel dat Ali bij hem zou worden gebracht. Hij spuugde vervolgens in zijn ogen en hij genas onmiddellijk, alsof er niets met hem aan de hand was.” (overlevering volgens al-Boechari en Moeslim)
De meeste sjiieten geloven dat Ali begraven ligt in de Iraakse stad Najaf, in de Imam Alimoskee waar Ali een met goud bekleed graf heeft. Anderen geloven dat hij begraven ligt in de Blauwe moskee van Mazar-e Sharif in Afghanistan.
De soennitische en de sjiitische islam hebben elk een eigen interpretatie van de levensgeschiedenis van Ali.
Soennieten beweren dat de Sjieeten/Alevieten Ali te 'groot' zien en op bepaalde vlakken overdrijven. Sjieeten beweren echter dat zij al hun beweringen over Ali zelfs vanuit Soennitische bronnen kunnen aantonen. Een van de bekendste Sunni-Shia debatten wordt beschreven in het boek 'Peshawar Nights', waar alleen bronnen worden gebruikt die door zowel Sunni als Shia worden geaccepteerd.
Sjiitische/Alevitische kijk op Ali ibn Aboe Talib [bewerken]
De Sjieeten en Alevieten beschouwen Ali als een fenomeen: een groot man die intellectueel, fysiek en geestelijk gezien onevenaarbaar was. Zij geloven dat van alle metgezellen, enkel Ali de ware esoterische leer van Mohammed heeft doorgekregen. Ook wordt Ali net als de Profeet Mohammed gezien als een perfect voorbeeld van een mens. Tevens was hij de vaandeldrager en de leider van het leger van Mohammed. Hij heeft veel van de oorlogen meegemaakt en ook zelf meegevochten. Ali wordt ook wel 'Kuran-i natik' genoemd, hetgeen 'Pratende Koran' betekent. Dit omdat de Profeet Mohammed bij Ghadeer Khum gezegd zou hebben "O' mensen, Ali is met de Koran, de Koran is met Ali. Ali is met de Waarheid, de Waarheid is met Ali".
Ali wordt gezien als een van de vijf leden van de 'Ahl al-Bayt', wat vertaald kan worden als 'Mensen van het Huis'. Hiermee wordt verwezen naar de familie van Mohammed. De vijf leden zijn: Mohammed, Fatima, Ali, Hassan en Hussein. Koran verzen 33:33 en 42:23 zouden over de Ahl al-Bayt gaan.
Orde van Ali [bewerken]
 Zie Orde van Ali voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
In de late 18e en 19e eeuw droegen de sjahs uit de dynastie der Kadjaren een in diamanten gevatte Orde van Ali met een geïdealiseerd portret van Ali.
Film [bewerken]
Een bekende film over het leven van imam Ali is de film 'Al-Nebras'. Deze is ook online op bijvoorbeeld YouTube te bekijken. De film beschrijft het leven van Ali tijdens het in leven zijn van Mohammed en na Mohammed's dood.
Zie ook [bewerken]
 |
Zie de categorie Ali van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Islam (portaal) |  |
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Tien metgezellen van Mohammed |
|---|
|
Abû Bakr As-Siddîq · `Umar ibn al-Khattâb · `Uthmân ibn Affân · `Alî ibn Abî Tâlib · Talha ibn `Ubayd Allâh · Zubayr ibn al-Awwâm · `Abdur Rahman ibn `Awf · Sa`d ibn Abi Waqqâs · Abu Ubayda ibn al-Jarrah · Sa`îd ibn Zayd |
