Charley Toorop

Annie Caroline Pontifex (Charley) Fernhout-Toorop
Afbeelding gewenst
Algemene informatie
Geboren	Katwijk, 24 maart 1891
Overleden	Bergen (Noord-Holland), 5 november 1955
Nationaliteit	Nederlandse
Beroep	schilderes en lithografe

Annie Caroline Pontifex (Charley) Fernhout-Toorop (Katwijk, 24 maart 1891 - Bergen (Noord-Holland), 5 november 1955) was een Nederlandse schilderes en lithografe.

Levensloop

Charley Toorop is de dochter van Jan Toorop en Annie Hall. Haar zoon Edgar Fernhout, ook wel Eddy Fernhout genaamd, werd eveneens kunstschilder. Haar andere zoon, John Fernhout, werd filmer, en werkte veel samen met Joris Ivens. Zij was de grootmoeder van kunstschilder Rik Fernhout (zoon van Edgar Fernhout). Charley was de schoonmoeder van de bekende fotografe Eva Besnyö die in 1933 trouwde met John Fernhout.

Werk

Charley Toorop maakte vanaf 1916 deel uit van de kunstenaarsgroep Het Signaal, die een diepe beleving van de werkelijkheid voorstond door kleuren en lijnen zwaar aan te zetten en felle kleurcontrasten aan te brengen. Ze wordt mede daarom ook wel gerekend tot de Bergense School.

In 1926 trok ze naar Amsterdam, waar haar schilderkunst invloed onderging van de film. Frontaal geschilderde figuren staan afzonderlijk naast elkaar, alsof ze door lampen op een filmset zijn uitgelicht. Haar stillevens vertonen verwantschap met het synthetisch kubisme van Juan Gris. Vanaf de jaren '30 schilderde ze veel vrouwenfiguren, ook naakten en zelfportretten in een krachtige, realistische stijl. Bekend is haar grote doek Drie generaties (1950), een portret van haarzelf, (een portretbuste van) haar vader en haar zoon Edgar, waarin ze waarheidsliefde en zin voor symboliek verenigt.

Haar nietsontziend realisme heeft iets magisch: "Is de natuurlijke verschijning de werkelijkheid," vroeg ze zich al in 1917 af, "of is aan haar vorm alleen te betasten het meest onwerkelijke dat voor ons verschijnt? Dit onwerkelijke, wat het meest werkelijke is."

Charley Toorop was een vriendin van andere kunstenaars als Bart van der Leck en Piet Mondriaan. Belangrijk werk van haar is te zien in het Kröller-Müller Museum te Otterlo.

Het door haar ontworpen en in haar opdracht gebouwde huis "De Vlerken" aan de Buerweg 19 in Bergen (Noord-Holland) staat er nog steeds, zij het, na een brand, met dakpannen in plaats van met een rieten dak.

In 1952 werd Toorop door de Stichting Kunstenaarsverzet 1942-1945 gelauwerd met de Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet.

Tentoonstellingen (selectie)

• 11 november 2008 t/m 5 april 2009 "Werken op papier" - Charley Toorop (1891-1955) (grafiek), Museum Kranenburgh, Bergen (NH).
• 27 september 2008 t/m 1 februari 2009 Vooral geen principes!: Charley Toorop, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam.
• 4 september 2004 t/m 13 maart 2005 Keerpunt: Keuze uit het aankoopbeleid van Jos de Gruyter Groninger Museum Groningen (Zelfportret met drie kinderen).

Openbare collecties

• Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
• Gemeentemuseum Den Haag in Den Haag
• Museum Kranenburgh in Bergen (NH)
• Kröller-Müller Museum in Otterlo
• Stedelijk Museum Alkmaar in Alkmaar
• Groninger Museum in Groningen (stad)

Literatuur

• Bosma, Marja (2008). Vooral geen principes!: Charley Toorop. Rotterdam: Museum Boijmans Van Beuningen (ISBN 978-90-6918-232-2).
• Brederoo, Nico J.B. (1982). Charley Toorop, Leven en Werken. Amsterdam: Meulenhoff/Landshoff (ISBN 90-290-8142-2).
• Bremer, Jaap B.J. (1995). Charley Toorop : werken in de verzameling van het Kröller-Müller Museum. Otterlo: Museum Kröller-Müller (ISBN 90-74453-14-7).
• Bremer, Jaap B.J. (2000). De vriendschap : Henk Chabot en Charley Toorop. Rotterdam: Chabot Museum (ISBN 90-802255-6-8 ).
• Hammachter, A.M. (1952). Charley Toorop, een beschouwing van haar leven en werk. Rotterdam: W.L. & J. Brusse.
• Helmond, Toke van (2008). Zelfportret van een liefde: Charley Toorop en Arthur Lehning. (Briefwisseling). Amsterdam: Lubberhuizen (ISBN 978-90-5937-203-0).
• Hermes, Nio (1991). Met verve: Charley Toorop, Lizzy Ansingh, Jacoba van Heemskerck, Lou Loeber, Sorella, Adya van Rees-Dutilh. Amsterdam: Furie (ISBN 90-71035-44-1).

Externe links

• Charley Toorop in Het Geheugen van Nederland
• Bronnen over Charley Toorop in de bibliotheek van het Rijksmuseum, Amsterdam

Bronnen, noten en/of referenties