Avant-garde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Avant-garde (Frans voor voorhoede) betekende oorspronkelijk een groep soldaten die ter verkenning vooruit werden gestuurd. Tegenwoordig verwijst het naar de generatie jonge kunstenaars die met nieuwe vormen experimenteren in schilderkunst, muziek, literatuur, poëzie, film, theater en moderne dans. Bij uitbreiding heeft het ook betrekking op de vernieuwende stromingen zelf. Zo spreekt men van avant-gardecomponist en avant-gardecineast, maar ook van avant-gardemuziek en avant-gardefilm.

Avant-gardisme[bewerken]

De term werd voor het eerst gebruikt voor een groep controversiële kunstenaars van links-pacifistische signatuur, die in 1916 bijeenkwamen in het Cabaret Voltaire te Zürich om daar de eerste Dadaïstische voorstellingen te geven. Avantgardisten experimenteren sindsdien met nieuwe kunstvormen, door de artistieke procédés van hun voorgangers radicaal af te wijzen.

Het concept avant-garde werd een metafoor voor het vernieuwende werk van kleine groepen intellectuelen of kunstenaars die voor de grote massa uitliepen. In de 20e eeuw benoemde men zo de kunstvormen die vooruit snelden, met revolutionaire beelden en ideeën die later door grotere groepen overgenomen zouden worden. De periode tot 1940 wordt ook wel "historische avant-garde" genoemd.

Het Avant-gardisme kort na de Tweede Wereldoorlog kan worden gezien als een reactie van wantrouwen jegens de eigen, westerse cultuur, die in korte opeenvolging twee wereldoorlogen had voortgebracht. In de avant-gardistische kunst voelde men een sterke behoefte om van voren af aan opnieuw te beginnen en letterlijk alle bestaande waarden te herzien en te herdefiniëren.

Voorbeelden[bewerken]

Voorbeelden van avant-garde die in een later stadium in de gevestigde kunsten werden opgenomen zijn:

Beeldende kunst[bewerken]

Een voorbeeld van avant-garde 'avant la lettre', dus voordat de term in gebruik was, is de op 17 mei 1863 geopende tentoonstelling, Salon des Refusés, in Parijs. Deze kunsttentoonstelling werd georganiseerd door kunstschilders die afgewezen waren voor deelname aan de jaarlijkse Parijse salon. Op deze tentoonstelling werden voor het eerst impressionistische werken tentoongesteld die later volop navolging zouden vinden. Het impressionisme ging zelfs tot een van de hoofdstromingen van de schilderkunst in de negentiende eeuw behoren.

Literatuur[bewerken]

Muziek[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Experimentele muziek voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Onder avant-garde verstaat men in de muziek alle muziek die breekt met de (klassiek/romantische) traditie. In de muziek van de avant-gardisten wordt er dan ook meestal anders dan traditioneel omgesprongen met melodie, harmonie en ritme. Tot de avant-garde kan een groot deel van de hedendaagse alternatieve muziek en undergroundmuziek worden gerekend. Naast niet-traditionele composities en speltechnieken ontwikkelen musici ook nieuwe instrumenten. De stijl van het Zwitserse Celtic Frost wordt bijvoorbeeld door kenners gezien als avant-gardistisch, ofschoon het voor de leek wellicht als een stereotiepe metalband over kan komen, door een andere benadering van de toen geldende muzikale standaard in het genre.

Zie ook[bewerken]