Innovatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Innovatie of vernieuwing is het invoeren van nieuwe ideeën, goederen, diensten en processen. Innovatie kan plaatsvinden binnen organisaties maar ook binnen bredere verbanden. Het proces van innovatie draait om dingen op een nieuwe (en zo mogelijk ook betere) manier aan te pakken. De verspreiding van innovatie wordt innovatiediffusie genoemd.

Inhoud

[bewerken] Afbakening

Innovatie is meer dan alleen een technische verbetering. Belangrijk hierbij is de interactie tussen gebruiker en product. Innovatie kan ook in bijvoorbeeld management of marketing plaatsvinden. De gevolgen van het op een nieuwe wijze toepassen van een bestaand product kunnen even groot zijn als de gevolgen van de introductie van het product zelf. Zo is de komst van het internet een technische innovatie, die zonder de ontwikkeling van e-business-strategieën waarschijnlijk minder succesvol zou zijn geweest. Garcia en Calanone[1] merken in dit kader op dat innovaties anders zijn dan uitvindingen. Een ontdekking die nooit uit het laboratorium komt, blijft een uitvinding. Pas als een ontdekking in productie genomen wordt en waarde voor de onderneming toevoegt, zelfs als dat in de vorm van kostenbesparingen is, kan het een innovatie genoemd worden. In deze laatste omschrijving kan innovatie niet los gezien worden van marketing; zonder succesvolle vermarkting bestaat er geen innovatie.

[bewerken] Noodzaak van innovatie

Innovatie wordt door de overheid als noodzaak gezien om economische groei te waarborgen. Achterliggende oorzaak hiervoor is dat de Europese economieën in veel traditionele productie-industriesectoren steeds minder concurrerend blijken, en er alternatieve bronnen van werkgelegenheid gevonden moeten worden.

Dit is uitgewerkt in de Lissabon-strategie van de Europese Unie en het Nederlandse Innovatieplatform waarvan premier Jan Peter Balkenende voorzitter is. In Vlaanderen wordt het innovatiebeleid uitgevoerd door het IWT – voluit "Instituut voor de aanmoediging van innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen". De bevoegde minister is de Vlaamse Patricia Ceysens.

[bewerken] Stimulans tot innovatie

Succes van een innovatieinspanning is doorgaans moeilijk vooraf te voorspellen. Investeringen in innovaties zijn daardoor risicovol. Vier omgevingsfactoren kunnen innovaties stimuleren:

(1) Overheidsbeleid. Een overheid die eisen oplegt aan producten, of systematisch beleid voert om bestaande normen verder op te voeren, dwingt bedrijven inventief te zijn en met betere producten te komen. Wie niet aan de eisen kan voldoen kan het risico lopen omzet te verliezen. Hoe meer consumenten aanwezig zijn in de markt waar de strenge eisen gelden en hoe kapitaalkrachtiger deze consumenten gemiddeld zijn, des te effectiever werkt zulk beleid. Voor het bedrijf dat wel of als eerste aan de eisen kan voldoen ligt een grote markt open.

(2) Concurrentie. Als de concurrent een beter product op de markt zet voor een scherpe prijs, vormt dit een bedreiging voor ondernemers. De dreiging van innovaties door de concurrentie is een sterke stimulans tot innovatie. Bij afwezigheid van concurrentie is de kans groter dan ondernemingen niet of slechts minimaal zullen innoveren.

(3) Uitvinders met een goed idee en voldoende commerciële inslag. Uitvinders met een sterke 'drive' om met hun product de wereld beter te maken en er zelf rijker van te worden, werken hard aan een commercieel geloofwaardig concept. Beide zijn nodig om te zorgen dat de uitvinding ook echt een innovatie wordt. Een te sterke technologiefocus zonder goede commercialisatie resulteert in een grotere kans op een niet-succesvolle innovatie.

(4) Klanten en partners. Met een open innovatiemodel betrekken organisaties hun (potentiële) klanten en business partners bij het ontwikkelen van producten of diensten. Door met een grote groep mensen nieuwe producten of diensten te ontwikkelen, zijn organisaties beter in staat hun aanbod af te stemmen op de behoeften van de markt.

[bewerken] Innovatie moet in sommige gevallen worden gestuurd

Innovatie levert niet per definitie ook maatschappelijk betere producten op:

Innovatie gestimuleerd door concurrentie levert enkel producten op die de consumenten "beter" vinden. Dat wil niet zeggen dat deze producten bijvoorbeeld ook veiliger, energiezuiniger en milieuvriendelijker zijn. Als bijvoorbeeld energie zeer weinig kost, zoals nu nog het geval is, vindt de gemiddelde consument energiegebruik en milieuvriendelijkheid niet van doorslaggevend belang in zijn koopgedrag.

Er is geen algemene consensus dat innovatieprocessen die gestuurd worden door subsidies (en niet door een intrinsieke 'drive' om bepaalde resultaten op te leveren) even succesvol zijn als 'intrinsiek gestimuleerde' innovatie. In het algemeen levert een proces datgene op waar de procesleider op stuurt. Hoe gemotiveerder deze is, en hoe vrijer in het aanwenden van middelen om het doel te bereiken, des te meer kans op succes. Subsidieregelingen bieden in het algemeen echter zeer veel beperkingen.

Strikt overheidsbeleid kan de innovatie-inspanningen richten op maatschappelijk relevante innovatie. Maatschappelijk relevante innovaties op het gebied van energie en milieu kunnen op dit moment alleen worden afgedwongen door overheidsbeleid. Hiervoor is een overheid met visie en lef nodig, die precies datgene eist waar het om gaat, en niet meer. Dit betekent voor technische innovaties dat de overheid geen keuze moet maken wat betreft de te gebruiken technologie, maar wel de minimale harde eisen waaraan de nieuwe technologie moet voldoen om verkocht te mogen worden (bijvoorbeeld: 'per 1-1-2008 mogen nieuw verkochte of ingevoerde personenauto's niet meer brandstof dan 1 op 20 verbruiken; in de jaren daarna wordt ieder jaar de eis 5% strenger dan in het voorgaande jaar').

Wanneer vaststaat aan welke forse eisen producten in de toekomst moeten voldoen, kunnen subsidies worden ingezet om dit doel te bereiken. Enerzijds is duidelijk dat bedrijven die niet aan de eisen voldoen niet meer mee mogen doen, anderszins moeten er gezonde bedrijven over blijven om deze gewenste producten te maken. In een dergelijke setting worden de uitgedeelde subsidies optimaal gebruikt, en hoeven aan het gebruik ervan nauwelijks extra voorwaarden te worden gesteld.

[bewerken] Stimuleren van innovatie

Het bevorderen van innovatie kan op verschillende manieren:

  • het nemen van het risico van innovatie aantrekkelijker maken voor bedrijven, uitvinders, instellingen en organisaties. Dit kan door het mogelijke resultaat in geld aantrekkelijker te maken.
  • het, als overheid, stellen van heldere, strenge eisen aan (consumenten)producten en processen, bijvoorbeeld ten aanzien van de veiligheid, het energiegebruik, de milieu-effecten, etc. Producten die niet aan de eisen voldoen mogen niet worden verkocht.
  • helder en consistent lange termijn-overheidsbeleid, zowel wat betreft (toekomstige) eisen aan producten en processen als wat betreft de subsidies om ontwikkeling en invoering daarvan te stimuleren.
  • het 'oplijnen' van de institutionele prikkels voor de deelnemers in het innovatieproces.
  • het ter beschikking stellen van geld voor onderzoek.
  • het verminderen van regels en barrières voor bedrijven en instellingen, bijvoorbeeld met betrekking tot de invoering van nieuwe technologieën.
  • het vormen van clusters waar kennisintensieve organisaties (universiteiten, bedrijven, enzovoort) samenwerken.
  • het voeren van een actief beleid door overheidsorganen zelf, om voor innovatieve methodes te kiezen in plaats van voor traditionele.
  • het toepassen van beter kennismanagement.
  • het stimuleren van het registreren van octrooien, alhoewel dit punt door de aanhangers van open source weer bestreden wordt.
  • het stimuleren van het gebruik van informatie uit octrooien. Op diverse punten in het innovatieproces kan een onderzoek in octrooidatabanken veel informatie bieden over reeds ontwikkelde techniek op dat terrein.
  • het ter beschikking stellen van geschikte begeleiding voor bedrijven die wensen te innoveren.
  • het samenbrengen van innoverende bedrijven in lerende netwerken waar ervaringen rond innovatie worden uitgewisseld
  • het visualiseren van innovatie: resultaten tonen aan het grote publiek als stimulans voor nog meer innovatie

[bewerken] Visie op de toekomst van innovatie

Innovatie is zorgen dat klanten, in samenwerking met (netwerken van) bedrijven, een steeds persoonlijkere en uniekere ervaring kunnen creëren.[2]

Gemeenschappen van goed geïnformeerde consumenten krijgen steeds meer invloed en vormen niet meer een passieve doelgroep. Innovatie verschuift daarom meer naar innovatie van ervaringsomgevingen, waarin consumenten(gemeenschappen) en (netwerken van) bedrijven samenwerken aan persoonlijkere ervaringen van individuele klanten. De rollen van bedrijven en consumenten komen als het ware steeds dichter bij elkaar te liggen.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

[bewerken] Nederland

Rapport van de Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde (11/2004; PDF)

[bewerken] Vlaanderen


[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. ↑ Garcia en Calantone, A critical look at technological innovation typologie and innovativeness terminology: a literature review, Journal of Product Innovation Management 19 (2002), p110-132
  2. ↑ Prahalad en Ramaswamy(2004), "De toekomst van concurrentie, waarde creëren samen met de klant"
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken