Museum Boijmans Van Beuningen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Museum Boijmans Van Beuningen
Museum Boijmans Van Beuningen
Museum Boijmans Van Beuningen
Opgericht 1849
Locatie Museumpark 18-20, Rotterdam
Type Beeldende kunst
Personen
Directeur Sjarel Ex
Overig
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 513878
Architect Adrianus van der Steur
Aantal bezoekers 240.000 (2008)
Website www.boijmans.nl
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Museum Boijmans Van Beuningen is een museum voor beeldende kunst, gelegen aan het Museumpark te Rotterdam. Al meer dan 160 jaar toont Museum Boijmans Van Beuningen topstukken op het gebied van beeldende kunst, toegepaste kunst en design. De collectie tekeningen behoort tot de beste ter wereld. Museum Boijmans Van Beuningen biedt een overzicht van Nederlandse en Europese kunst, van de vroege middeleeuwen tot in de 21e eeuw. Van De Toren van Babel van Bruegel en Titus van Rembrandt, tot de Lippenbank van Dali. Met een collectie van mondiale allure en kwaliteit en spraakmakende tijdelijke tentoonstellingen heeft het museum een plaats bij de top drie van de Nederlandse kunstmusea.

Op 16 november 2010 won het museum de Museumprijs 2010. [1]

Het museumgebouw, in jaren dertig architectuur, omvat een espressobar en een restaurant met uitzicht op de museumtuin. Rondleidingen in verschillende talen zijn op aanvraag beschikbaar. Het museum verhuurt bovendien zalen voor zakelijke bijeenkomsten en evenementen. Het museum beschikt verder over een bibliotheek, prentenkabinet, museum-shop, restaurant en espressobar.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

[bewerken] Het ontstaan van de collectie

Het museum ontstond dankzij het legaat van de Rotterdamse verzamelaar Frans Jacob Otto Boijmans (1767-1847) aan de stad Rotterdam in 1841. De schilderijen en andere kunstvoorwerpen werden eerst ondergebracht in het historische Schielandshuis. In 1849 werd in Het Schielandshuis het Museum Boijmans geopend.

Bij een brand in 1864 ging een deel van de collectie verloren. De collectie werd echter door nieuwe aankopen en door schenkingen gestadig uitgebreid. In 1935 werd een nieuw gebouw betrokken, ontworpen door de stadsarchitect Ad van der Steur.

Vanaf de oprichting hebben particuliere verzamelaars een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van het museum. Aan twee van hen dankt het museum zijn naam. De Utrechtse jurist Frans Jacob Otto Boijmans vermaakte in 1847 zijn kunstcollectie aan de gemeente Rotterdam. Dat was het begin van het museum.

In 1958 verwierf het museum de collectie van de havenbaron D.G. van Beuningen. Dat was zo’n mijlpaal dat de naam van het museum werd veranderd in Museum Boijmans Van Beuningen.

Er zijn nog veel meer particuliere verzamelaars aan wie het museum veel te danken heeft. Hun verschillend geaarde belangstelling legde de basis voor de verscheidenheid van de collectie. En dankzij hun gedrevenheid bezit het museum nu als enige in Nederland schilderijen van Van Eyck, Titiaan, Jeroen Bosch, Pieter Bruegel de Oude en Dalí. In de tweede helft van de twintigste eeuw werden de eigen aankopen van het museum steeds talrijker, maar nog altijd profiteert het museum van de generositeit van verzamelaars. Zo verwierf het museum in 1981 dankzij het echtpaar Van Beuningen-de Vriese een omvangrijke verzameling pre-industriële gebruiksvoorwerpen. In 2004 werd een groot deel van de Koeningscollectie, die in de Tweede Wereldoorlog was verdwenen, aan het museum teruggegeven. In 2005 werd Stichting H+F Mecenaat opgericht; een exclusief samenwerkingsverband van Han Nefkens met Museum Boijmans Van Beuningen. Het H+F Mecenaat stelt zich ten doel op een internationaal niveau hedendaagse kunst en kunstenaars te stimuleren en onder de aandacht te brengen van een nieuw publiek. Met behulp van het H+F Mecenaat zijn verschillende aanwinsten mogelijk gemaakt, zoals de installatie "Laat je haar neer" van Pipilotti Rist en de installatie "Notion Motion" van de Deen Olafur Eliasson.

Om de paar jaar wordt de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen opnieuw ingericht. In april 2011 opent de nieuwe opstelling van de museumcollectie "De Collectie Verrijkt". Schilderijen en beelden uit de westerse kunst van 1500-1940 uit de collectie zijn 'verrijkt' met ruim twintig bruiklenen uit andere musea in Nederland en uit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen.

[bewerken] Het museumgebouw

Het collectiegebouw is ontworpen door stadsarchitect A. van der Steur (1893-1953). Van der Steur en de toenmalige museumdirecteur Dirk Hannema hadden één ideaal: het nieuwe museumgebouw moest een plek zijn waar je naar toe ging om van kunst te genieten. Geen overvolle wanden en slecht licht zoals in het 17e-eeuwse Schielandshuis (waar het museum tot dan toe was gevestigd), maar een modern gebouw dat geheel was toegerust voor zijn taak. Van der Steur liet zich inspireren door de leefomgeving van particuliere verzamelaars en koos vooral voor kleine intieme ruimten. Veel van de kunstwerken in de collectie waren immers uit een dergelijke omgeving afkomstig. Zichtassen, variatie van de zalen in grootte en vorm, maar ook de afwisseling van tentoonstellingszalen met ruimtes waar de bezoeker even tot rust kon komen en kon genieten van het omliggende park, moesten er voor zorgen dat de vermoeidheid niet zou toeslaan. Ondanks de toen in Rotterdam actieve architecten van het Nieuwe Bouwen, werd gekozen voor een meer behoudende vorm van architectuur en voor de toepassing van traditionele materialen als baksteen, natuursteen en koper. Karakteristiek voor die architectuur én de toenmalige opvatting over een museum is de statige, door een toren geaccentueerde entree. ’s Avonds brandde boven in de toren een lantaarn. Niet alleen overdag, ook ’s avonds markeerde het museum zijn plaats in de stad.

Door variatie in vorm, formaat en sfeer heeft stadsarchitect A.J. van der Steur met zijn uit 1935 daterende collectiegebouw een omgeving willen scheppen waarin de bezoeker optimaal zou kunnen genieten van de kunst. Ontwerper en stilist Maarten Spruyt heeft dat nog versterkt door zijn manier van inrichten en de gevarieerde toepassing van (kunst)licht. In de hoekzalen heeft hij kleur toegepast als duidelijke accent in het circuit van de zalen. Met zijn inrichting komt de architectuur van het Van der Steurgebouw weer beter tot zijn recht; onder meer doordat er plekken zijn gecreëerd waar bewust geen kunstwerken zijn opgesteld en de architectuur even ‘bevrijd’ is van zijn dienende functie.

In 1971 vond een aanzienlijke uitbreiding plaats, aan de linkerzijde van het gebouw. Er werd een grote expositieruimte gebouwd, ontworpen door architect Alexander Bodon. Deze was van hetzelfde architectenbureau als de oorspronkelijke architect Van der Steur. De drie enorme, flexibele ruimtes, kunnen steeds anders worden ingedeeld afhankelijk van de tentoonstelling. De zalen zijn wit en hebben een diffuus bovenlicht. Alles wat de aandacht van de kunst zou kunnen afleiden is uitgebannen, op het grote raam na dat uitzicht biedt op de tuin.

Omstreeks 1990 werd aan de achterzijde van het museum een paviljoen gebouwd, ontworpen door architect Hubert-Jan Henket, bestemd voor de collectie Van Beuningen-De Vriese (kunstnijverheid en industriële vormgeving). Op de verdieping hiervan is het museumrestaurant gevestigd.

In 2003 is het tentoonstellingsgebouw door het Vlaamse architectenbureau Robbrecht & Daem Architecten voorzien van een reeks nieuwe zalen, die als een krans om de grote zalen van Bodon heen zijn gesitueerd. In de zalen is gebruikgemaakt van helder en gematteerd glas, beton én hier en daar de oorspronkelijke muur van baksteen. Samen met de bibliotheek aan de straatzijde, is dit de tot nu toe meest recente uitbreiding van het museum.

[bewerken] Hoogtepunten uit de collectie

[bewerken] Oude schilder- en beeldhouwkunst

In de vaste collectie zijn beroemde meesterwerken van kunstenaars als Jeroen Bosch, Albrecht Dürer, Pieter Bruegel de Oude en Rembrandt opgenomen.

[bewerken] Moderne kunst

De bezoeker kan het ontstaan van het impressionisme en modernisme volgen met schilderijen van Vincent van Gogh, Claude Monet, Kees van Dongen, Paul Cézanne, Piet Mondriaan. Ook omvat de collectie intrigerende werken van de surrealistische kunstenaars Salvador Dalí, René Magritte en Man Ray.

    [bewerken] Hedendaagse kunst

    Kunstenaars van de nieuwe generatie zoals Matthew Barney, Olafur Eliasson en Cattelan verlenen het museum internationale actualiteit.

    [bewerken] Valse kunst

    Een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het museum was de aankoop van een valse Vermeer. Han van Meegeren verkocht in 1937 aan het museum, de "pas ontdekte" Emmausgangers van Vermeer. Maar het was geen echte Johannes Vermeer maar een echte Van Meegeren, geschilderd in de stijl van Vermeer zo bleek later. Van Meegeren de meestervervalser had veel vooraanstaande kunstkenners inclusief de museumdirecteur om de tuin geleid.

    [bewerken] Kunstnijverheid en vormgeving

    Het museum toont hoe gebruiksvoorwerpen zich gedurende acht eeuwen hebben ontwikkeld. Van middeleeuwse kannen en glas uit de Gouden Eeuw tot de meubels van Rietveld en hedendaags Dutch Design. De gebruiksvoorwerpen uit de collectie zijn te vinden in de ALMA database.

    [bewerken] Prentenkabinet

    1rightarrow.png Zie Prentenkabinet van Museum Boijmans Van Beuningen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

    In het prentenkabinet van Museum Boijmans Van Beuningen, gelegen in het gratis toegankelijke entreegebied van het museum, wordt een wereldberoemde collectie prenten en tekeningen bewaard. Regelmatig zijn er wisselende presentaties te zien van prenten en tekeningen uit de collectie. Daarnaast kan de bezoeker werken uit het depot digitaal opvragen en deze op een speciale toontafel bekijken. Een 25 meter lange glazen wand biedt zicht op het volledige depot. Het Prentenkabinet en -depot zijn ontworpen door Marieke van Diemen.

    [bewerken] Tentoonstellingen en Activiteiten

    Museum Boijmans Van Beuningen toont wisselende tentoonstellingen. Grote tentoonstellingen de afgelopen jaren waren onder andere De grote ogen van Kees van Dongen (2010), Hella Jongerius (2010), The Art of Fashion (2009).

    [bewerken] De Onderzeebootloods

    Museum Boijmans Van Beuningen en het Havenbedrijf Rotterdam hebben de ambitie om vijf jaar lang hedendaagse kunstenaars met een internationale reputatie uit te nodigen een tentoonstelling of kunstproject te realiseren in de Onderzeebootloods in de haven van Rotterdam. In 2010 trapte het Atelier Van Lieshout af met Infernopolis. Het museum en het Havenbedrijf Rotterdam hebben in 2011 gekozen voor Het Scandinavische kunstenaarsduo Elmgreen & Dragset. De 5000m2 grote loods op het RDM-terrein uit 1937 is in omvang vergelijkbaar met de Turbine Hall van Tate Modern in Londen.

    [bewerken] Televisie

    In 2010 produceerde Museum Boijmans Van Beuningen een eigen kunstprogramma op televisie. Boijmans TV werd uitgezonden op TV Rijnmond. De eerste dertien afleveringen werden in 2010 in totaal 1,5 miljoen keer bekeken. Elke aflevering is na uitzending ook te zien op het online videokanaal van Museum Boijmans Van Beuningen, arttube.boijmans.nl. De dertien afleveringen zijn gebundeld in een dvd-box.

    [bewerken] Educatie

    De afdeling Educatie en Publiek biedt de museumbezoekers mogelijkheden voor activiteiten zoals kinderactiviteiten, cursussen, familieactiviteiten, lezingen en rondleidingen. Ook zijn er programma's ontwikkeld voor het onderwijs en projecten in de wijk.

    [bewerken] Digitaal

    Zowel in het museum als op de website wordt gebruik gemaakt van nieuwe digitale middelen om de collectie optimaal te ontsluiten. Museum Boijmans Van Beuningen heeft verschillende satelliet websites, zoals Collectie Online, ALMA en Mijn Boijmans.

    [bewerken] Digitaal depot

    Het digitaal depot van Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam is een confrontatie tussen digitale informatie en echte kunstwerken. Met behulp van een joystick kan het publiek informatie in tekst en video oproepen over de kunstwerken, vanuit een op de wand geprojecteerde datawolk.

    [bewerken] Collectie Online

    De online collectie database stelt de bezoeker in staat om kunstwerken uit de collectie te bekijken en informatie over de werken op te vragen. Ook kunnen er gerichte zoekopdrachten gegeven worden. De bezoeker kan de objecten uit de collectie ook taggen via Mijn Boijmans. Er is gebleken dat bezoekers andere (tref)woorden gebruiken bij het beschrijven van museumstukken, dan de conservatoren of registrars van het museum. Doordat de bezoeker een tag aan een object kan verbinden verbetert de vindbaardheid en worden nieuwe verbanden binnen de collectie zichtbaar.

    [bewerken] Mijn Boijmans

    Met Mijn Boijmans kan de bezoeker online objecten uit de collectie taggen, zelfgemaakte foto's aan de database toevoegen en een eigen verzameling samenstellen.

    [bewerken] ALMA

    ALMA is een online database die afbeeldingen van pre-industriële gebruiksvoorwerpen op schilderijen en prenten koppelt aan voorbeelden van vergelijkbare materiële objecten uit de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen.

    [bewerken] Arttube

    Arttube is een eigen videokanaal op internet van het Museum Boijmans Van Beuningen. Het is gestart op 9 oktober 2009.

    [bewerken] Externe links


    Referenties
    Wikimedia Commons
    Overgenomen van "http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Museum_Boijmans_Van_Beuningen&oldid=29093177"
    Persoonlijke instellingen
    Naamruimten
    Varianten
    Handelingen
    Navigatie
    Informatie
    Hulpmiddelen
    Afdrukken/exporteren
    In andere talen