Museum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Rijksmuseum Amsterdam
Rijksmuseum Amsterdam
Teylers Museum te Haarlem
Teylers Museum te Haarlem
Van Abbemuseum, Eindhoven
Van Abbemuseum, Eindhoven
Bonnefantenmuseum, Maastricht
Bonnefantenmuseum, Maastricht
Cobra Museum voor Moderne Kunst Amstelveen
Cobra Museum voor Moderne Kunst Amstelveen
Beeldentuin in Kröller-Müller Museum
Beeldentuin in Kröller-Müller Museum
Mauritshuis, Den Haag
Mauritshuis, Den Haag
Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Tervuren
Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Tervuren
Louvre, Parijs
Louvre, Parijs
British Museum, Londen
British Museum, Londen
Hermitage, Sint-Petersburg
Hermitage, Sint-Petersburg

Een museum is een permanente instelling, zonder winstbejag, ten dienste van de gemeenschap en van haar ontwikkeling, toegankelijk voor het publiek, die de materiële getuigenissen van de mens en zijn omgeving verzamelt, bewaart, onderzoekt en tentoonstelt en hierover informatie verstrekt voor studie, educatie en recreatie.[1]

Inhoud

[bewerk] Herkomst

Het woord museum is via het Latijn afkomstig van het Griekse woord mouseion, een plaats of tempel gewijd aan de Muzen, de Griekse godinnen van de kunsten. Het Mouseion van Alexandrië (Egypte) ligt aan de basis van het Latijnse woord museum in de huidige betekenis; dat Mouseion was namelijk een opleidingscentrum, waar geleerden waren vrijgesteld om zich geheel te wijden aan de studie van geschriften.

[bewerk] Soorten musea

Er zijn vele soorten en maten musea, variërend van internationaal befaamde tot lokale musea met een beperkte opzet en collectie. De belangrijkste musea van Nederland zijn de rijksmusea. Er zijn of waren negentien rijksmusea in Nederland (zie de lijst van rijksmusea in Nederland). Enkele musea hebben deze status inmiddels verloren. In 2011 wordt een nieuw rijksmuseum toegevoegd: het Nationaal Historisch Museum in Arnhem.

Op een lager schaalniveau zijn er vele provinciale of regionale musea die een provinciale of regionale uitstraling bezitten, waaronder het Groninger Museum en het Centraal Museum in Utrecht. Deze zijn vaak in bezit van overheidsinstellingen, evenals de gemeentemusea die sommige steden hebben (w.o. grote musea als het Stedelijk Museum in Amsterdam en het Gemeentemuseum in Den Haag.) Tenslotte zijn er vele, vaak kleine particuliere musea. Meestal is een stichting of vereniging tegenwoordig de eigenaar en/of beheerder van zo'n museum. De meeste oudere musea zijn veelal begonnen als verzamelingen van curiosa of kunstvoorwerpen van aristocraten en rijke particulieren (de zogenaamde wonderkamers of kunstkamers). Zo was het oudste bestaande museum in Nederland, het Teylers Museum uit 1784 in Haarlem, oorspronkelijk een privéverzameling van de rijke koopman Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778). Ook tegenwoordig komt het nog voor dat een museum ontstaat op particulier initiatief, zoals het Scheringa Museum voor Realisme in Spanbroek.

Musea kunnen ook verdeeld worden naar collectie. Van oudsher hadden musea voornamelijk voorwerpen van kunst en/of wetenschap in huis. Later kwamen er ook musea rond andere thema's, waaonder (met telkens een Nederlands voorbeeld):

[bewerk] Vaste collectie en wisselende tentoonstellingen

Een museum heeft meestal een eigen collectie; de objecten die steeds te zien zijn noemt men ook de "vaste collectie". Meestal zijn de museumstukken uniek en waardevol, zoals schilderijen, beeldhouwwerken of archeologische vondsten. Veel musea hebben daarnaast zalen voor wisseltentoonstellingen. Wisseltentoonstellingen zijn soms ook "reizende tentoonstellingen" met meesterwerken of andere objecten die achtereenvolgens in meerdere musea getoond worden. Vanwege de verbouwing van het Rijksmuseum is bijvoorbeeld een deel van de vaste collectie als wisseltentoonstelling op reis.

[bewerk] De inrichting van musea

Naast de tentoonstellingsruimten beschikken veel musea over een eigen museumbibliotheek. In vele grote musea is een foyer of een andere horecavoorziening waar men iets kan eten of drinken. Ook hebben veel musea een museumwinkel waar de museumgids, boeken, kaarten, posters, dvd's en ander materiaal verkocht wordt afhankelijk van de collectie en de aard van het museum.

Met name de grotere musea hebben educatieve aanbiedingen zoals workshops, rondleidingen en lesprogramma's. Ook is het soms mogelijk om door middel van een MP3-speler een audio tour door een museum te volgen.

[bewerk] Museumkaart

Zie museumpas voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Museumkaart is een kaart die vrije toegang biedt tot meer dan vierhonderd musea in heel Nederland. De kaart is bij sommige musea verkrijgbaar, en ook online. De kaart werd vroeger "Museumjaarkaart" genoemd en was inbegrepen bij de NS-voordeelurenkaart en bij sommige bankpasjes. De kaart wordt uitgegeven door de Stichting Museumkaart en kost in 2007 € 35,00 voor volwassenen en € 17,50 voor jongeren.

[bewerk] Museumweekend

Elk jaar wordt er een museumweekend georganiseerd. Heel veel musea zijn dan gratis toegankelijk en er worden extra activiteiten georganiseerd. In april 2006 werd het museumweekend voor de vijfentwintigste keer gehouden. In 2007 viel het museumweekend op 14 en 15 april. Het thema was toen: "De kunst van het waarnemen".

[bewerk] Museum Plus Bus

De Museum Plus Bus is een initiatief van zeven musea en de BankGiro Loterij die hulpbehoevende senioren een museumdag willen bezorgen. De deelnemende musea zijn het Rijksmuseum, Hermitage Amsterdam, Van Gogh Museum, Cobra Museum voor Moderne Kunst, Joods Historisch Museum, Mauritshuis en het Kroller Muller Museum. Men haalt en brengt de ouderen en brengt een bezoek aan twee musea.

[bewerk] Beknopte lijst van bekende kunstmusea in Nederland

Een uitgebreidere lijst is te vinden op de lijst van musea in Nederland.

[bewerk] Beknopte lijst van bekende kunstmusea in België

Een uitgebreidere lijst is te vinden op de lijst van musea in België.

[bewerk] Bekende musea elders in de wereld

Er zijn heel veel musea in de wereld. Elk land heeft wel één of meer grote en bekende musea. Overzichten per land zijn te vinden via de lijsten van musea per land. Enkele voorbeelden van grote en bekende musea zijn, per categorie:

[bewerk] Schone kunsten

[bewerk] Archeologie

[bewerk] Noten

[bewerk] Referenties

Referenties:
  1. ^ Dit is de officiële definitie van museum volgens de International Council of Museums (ICOM).

[bewerk] Zie ook

[bewerk] Externe links

 
Persoonlijke instellingen