Kasteel Amerongen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige film, zie Kasteel Amerongen (film)
Kasteel Amerongen
Kasteel Amerongen
Kasteel Amerongen
Locatie Amerongen
Algemeen
Stijl Hollands classicisme
Bouwmateriaal Baksteen
Eigenaar stichting Utrechtse Kastelen
Gebouwd in Vanaf 1286
Herbouwd in Eind 17e eeuw
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  332550
Bijzonderheden Elbertse orgel (2008)[1]
Kasteel Amerongen
Kasteel Amerongen

Kasteel Amerongen is een kasteel in de uiterwaarden van de Nederrijn in de buurt van Amerongen.

Geschiedenis[bewerken]

In 1286 vroegen de gebroeders Henric en Diederic Borre toestemming aan graaf Floris V om bij het dorp Amerongen een versterkt huis te bouwen. De broers zijn de grondleggers van het nu ruim 700 jaar oude kasteel. Het nageslacht van de gebroeders van Borre ging de geschiedenis in met de naam Borre van Amerongen. Een tak echter vormt hier op een uitzondering; in 1360 trouwde de laatste (vrouwelijke) telg van het geslacht Van Zeist met een Borre van Amerongen. Zij kregen een zoon die de naam van de moeder aan nam, maar het familiewapen van de vader. Hoewel de mannelijke lijn van de familie met de naam Borre van Amerongen uitstierf, bleef een directe lijn (met Borre van Amerongen familiewapen, maar met de naam Van Zeist) bestaan[2].

Aan de ene kant van het kasteel liggen de uiterwaarden van de Nederrijn en aan de andere kant een landrug waar verkeer overheen ging. Vanaf deze plek kon men de scheepvaart en het verkeer controleren. Omdat dit de Hertog van Gelre een doorn in het oog was viel hij in 1427 het kasteel aan en verwoeste het. Het kasteel werd na deze verwoesting groter en sterker herbouwd. Daarna werd het kasteel nog meerdere keren aangevallen. Nadat de familie Borre van Amerongen was uitgestorven kwam het kasteel in handen van verschillende andere adellijke families.

In het Rampjaar (1672) werd het kasteel door de Fransen leeggeplunderd en in brand gestoken. Het omliggende park en de boomgaarden werden vernield. Direct hierna besloten de toenmalige eigenaren, Godard Adriaan van Reede en Margaretha Turnor, tot de bouw van een imposant en statig huis in de stijl van het Hollands classicisme.

Godard graaf van Aldenburg Bentinck kreeg het huis in 1879 in handen. Omdat het huis lange tijd in de 19de eeuw had leeggestaan, liet hij het renoveren. Hiervoor riep hij de hulp in van architect Pierre Cuypers. Cuypers liet onder andere het plafond van de bovengalerij beschilderen, de eetzaal decoreren en de gobelinkamer herinrichten. Na deze renovatie wilde Bentinck het huis inwendig verfraaien en de vele kunstschatten, die hier sinds de 17de eeuw naartoe waren gebracht, weer tot hun recht laten komen.

In Het Utrechts Archief bevindt zich een reeks foto’s afkomstig uit het zeer rijke huisarchief Amerongen. Het gezin van Godard van Aldenburg Bentinck en zijn vrouw Louise gravin van Bylandt, en haar (ongehuwde) broer Jules van Bylandt zijn op deze foto's afgebeeld (Het Utrechts Archief, inv. nrs. 4723, 4915 en 5025).

In 1918 kwam de laatste Duitse keizer Wilhelm II bij Aldenburg Bentinck op kasteel Amerongen wonen nadat hij Duitsland ontvlucht was. Hij verbleef er twee jaar en verhuisde daarna naar Huis Doorn. De enige gepubliceerde bron over het verblijf van de keizer in Amerongen en Doorn vormen de dagboeken van zijn adjudant,Sigurd von Ilsemann.

Sinds 1977 is kasteel Amerongen in bezit van de stichting Kasteel Amerongen. Het kasteel is nog geheel in de toestand zoals graaf Aldenburg Bentinck het na zijn dood in 1940 achterliet. Hierdoor is op kasteel Amerongen een combinatie van een collectie kunst en antiek te zien in een omgeving die de sfeer van een bewoond huis heeft.

Bijzonder aan het kasteel is de dubbele toegangsbrug. De bovenbrug was tot 1977 alleen voor bezoekers van de eigenaar en de eigenaar zelf. Via de bovenbrug kwam men meteen in de hal; de onderbrug was voor het personeel en het gewone volk. De onderbrug leidt naar de kelders van het kasteel. Hier bevinden zich de keukens, provisiekamers en de ruimten voor het personeel.

Bewoners [3][bewerken]

  • 1286 De gebroeders Henric en Diederic Borre
  • 1577 Goert van Reede van Saesveld
  • Frederik van Reede
  • Goert van Reede
  • 1641 Godard Adriaan van Reede
  • 1691 Godard van Reede-Ginckel
  • Frederik Christiaan van Reede, tweede graaf van Athlone
  • 1879 Godard John George Charles graaf van Aldenburg Bentinck.
  • 1918 - 1920 Keizer Wilhelm II van Duitsland woonde tijdelijk op het kasteel
  • 1920-1952 Sigurd von Ilsemann, adjudant keizer Wilhelm II, gehuwd met Elizabeth Bentinck
  • 1977 De erven van de laatste bewoner, Godard van Aldenburg Bentinck (overleden 1940) verkopen het kasteel met toebehoren aan de Stichting Utrechtse Kastelen die het in 1982 overdraagt aan de Stichting Kasteel Amerongen.

Huidige doeleinden[bewerken]

Van 2002 tot 2011 was het kasteel in restauratie. Bezichtigingen waren alleen mogelijk na afspraak, maar de kasteeltuin was ook tijdens de restauratie geopend voor publiek, en er was een bezoekerscentrum met informatie over de restauratie. Op 1 juli 2011 ging het kasteel weer open voor het publiek.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Noten
  1. Elbertse orgelmakers aan de Zuidergracht 17 te Soest orgelmakers.nl
  2. "Het Vaderlands Woordenboek", pagina 181
  3. Geschiedenis van Kasteel Amerongen, Website Kasteel Amerongen