Kasteel Amerongen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige film, zie Kasteel Amerongen (film).
Kasteel Amerongen
Kasteel Amerongen
Kasteel Amerongen
Locatie Amerongen
Algemeen
Stijl Hollands classicisme
Bouwmateriaal Baksteen
Eigenaar stichting Utrechtse Kastelen
Gebouwd in Vanaf 1286
Herbouwd in Eind 17e eeuw
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  332550
Bijzonderheden Elbertse orgel (2008)[1]
Website kasteelamerongen.nl
Kasteel Amerongen
Kasteel Amerongen

Kasteel Amerongen is een kasteel in de uiterwaarden van de Nederrijn in de buurt van Amerongen.

Geschiedenis[bewerken]

Middeleeuwen[bewerken]

De geschiedenis van Kasteel Amerongen begint officieel in 1286. Op 20 juli van dat jaar verklaart Floris V van Holland dat Henric en Diederic Borre van Amerongen zijn mannen van leen zijn geworden van den "Huyse dat si doen timmeren". Het kasteel werd in die vroege jaren meerdere malen verwoest en weer herbouwd. In 1557 wordt het Huys verkocht aan Goert van Reede van Saesveld. Hij trouwde met Geertruid van Nijenrode, die erfdochter van het nabijgelegen "Zuylestein" was . De eerste kaart waarop Kasteel Amerongen is afgebeeld dateert uit 1597, het jaar waarin het Huys werd erkend als Ridderhofstad. Frederik van Reede erft het Huys van zijn vader en laat het op zijn beurt na aan zijn zoon Goert. Met Goerts zoon Godard Adriaan van Reede, die het Huys in 1641 in bezit krijgt, breekt er voor het Huys een nieuwe tijd aan.

Wederopbouw in 1673[bewerken]

Godard Adriaan van Reede is bekend als prominente vertegenwoordiger van de Nederlanden in het buitenland. Samen met zijn vrouw Margaretha Turnor verfraait hij het Huys. Tijdens het rampjaar vlucht Margareta tijdelijk naar Amsterdam terwijl Godard Adriaan in Berlijn verblijft bij de Keurvorst van Brandenburg. In februari 1673 is het Kasteel door de Franse troepen met takkenbossen in brand gestoken. Onder supervisie van Margaretha wordt er na de verwoesting direct begonnen met de herbouw.

Margaretha Turnor

Het huidige kasteel Amerongen is opgebouwd in de voor die tijd veel voorkomende Hollands-Classicistische stijl. In 1680 is het Huys gereed. Godard Adriaan van Reede overlijdt in 1691. Zijn zoon Godard van Reede-Ginckel volgt zijn vader op als heer van Amerongen. Hij trouwt met Philipotta van Raesfeld, erfdochter van Kasteel Middachten. Godard van Ginckel is een van de vertrouwelingen van Stadhouder Willem III. Hij is succesvol in het leger van de Prins en behaalt in Ierland belangrijke overwinningen. Hij wordt onderscheiden en verkrijgt de titel Graaf van Athlone.

Kasteel Amerongen vanaf de 18de eeuw[bewerken]

Na het huwelijk van Van Ginckels zoon Frederik Christiaan van Reede, tweede Graaf van Athlone, met Henriëtte Gravin van Nassau Zuylenstein, wordt het Huys van binnen geheel naar de eisen van die tijd aangekleed. Een inventarislijst uit 1748 geeft een beeld van een verfijnde en weelderige smaak. Er staat bijzonder fraai meubilair in Huys en de kasten zijn gevuld met porselein, zilver en damast.

Naar Engeland[bewerken]

Wanneer in 1795 de Fransen de Nederlanden binnenvallen vertrekken de Oranje gezinde mannelijke leden van de familie samen met Willem V naar Engeland. Zij worden spoedig gevolgd door de vrouwelijke gezinsleden. Dit vertrek naar Engeland betekent voor Kasteel Amerongen een langdurige afwezigheid van de eigenaren. Het beheer komt in handen van de rentmeester.

Overerving[bewerken]

De negende en laatste Graaf van Athlone woont op Kasteel Middachten, daarnaast is hij Heer van Amerongen. In 1844 overlijdt hij kinderloos. Het Huys komt daarna via de vrouwelijke lijn in 1879 in bezit van Godard John George Charles, Graaf van Aldenburg Bentinck.

De laatste bewoners[bewerken]

Godard Graaf van Aldenburg Bentinck vestigt zich in 1879 op Kasteel Amerongen en brengt het Huys opnieuw tot bloei. Hij huwt Auguste Wilhelmine Louise Adrienne Gravin van Bylandt, die hem vier zonen en een dochter schenkt. Kasteel Amerongen wordt volgens moderne methoden beheerd. De graaf steunt de bevolking van Amerongen door agrarische projecten op te zetten, Godard geeft de bekende architect dr P.J.Cuypers opdracht veranderingen in het Huys aan te brengen.

Duitse Keizer Wilhelm II[bewerken]

Na het einde van de Eerste Wereldoorlog, vanaf 11 november 1918, verleent de graaf op verzoek van de toenmalige Commissaris van de Koningin, onderdak aan de Duitse Keizer Wilhelm II op Kasteel Amerongen. Hij blijft anderhalf jaar op Kasteel Amerongen en ondertekent hier zijn acte van abdicatie. In mei 1920 verhuist hij naar het nabijgelegen Huis Doorn.

Van Aldenburgh Bentinck[bewerken]

Godard van Aldenburg Bentinck sterft in 1940 en laat het Huys en de tuinen na aan zijn kinderen. Zijn erfgenamen bezitten Kasteel Amerongen tot 1976 als onverdeelde boedel en verkopen in 1977 het Huys, interieur en de tuinen aan de Stichting Utrechtse Kastelen die het op 6 maart 1982 overdraagt aan de Stichting Kasteel Amerongen.

Bewoners[bewerken]

  • 1286 – De gebroeders Henric en Diederic Borre
  • 1577 – Goert van Reede van Saesveld
  • Frederik van Reede
  • Goert van Reede
  • 1641 – Godard Adriaan van Reede
  • 1691 – Godard van Reede-Ginckel
  • Frederik Christiaan van Reede, tweede graaf van Athlone
  • 1879 – Godard John George Charles graaf van Aldenburg Bentinck.
  • 1918-1920 – Keizer Wilhelm II van Duitsland woonde tijdelijk op het kasteel
  • 1920-1952 – Sigurd von Ilsemann, adjudant keizer Wilhelm II, gehuwd met Elisabeth Aldenburg Bentinck
  • 1977 – De erven van de laatste bewoner, Godard van Aldenburg Bentinck (overleden 1940) verkopen het kasteel met toebehoren aan de Stichting Utrechtse Kastelen die het in 1982 overdraagt aan de Stichting Kasteel Amerongen.[2]

De collectie[bewerken]

Vrijwel alle voorwerpen uit de collectie van Kasteel Amerongen zijn terug te voeren naar de vroegere bewoners. Bijzondere collectie-onderdelen zijn:

  • Wijts collectie
  • Twee marqueterie sets van de meubelmaker Jan van Mekeren
  • Serie ten voeten portretten van familie van Reede
  • Twee portretten door Jean-Étienne Liotard
  • De bibliotheek
  • Muziekcollectie
  • Bätz kabinetorgel
  • Klavicimbel van Kirckman

De tuin[bewerken]

In totaal bestaat de tuin uit tien hectare. In de tuin zijn vier eeuwen geschiedenis te zien. De tuinarchitecten Eduard André en Hugo Poortman zijn de laatsten die de tuinstijl aanpasten. Zij moderniseerden de tuin in de jaren 1887 en 1924 voor graaf Van Aldenburg-Bentinck. In 2014 is de tuin gebruikt voor de opnames van het in 2015 uitgezonden EO-programma Van Hollandse Bodem.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Noten