Amerongen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Amerongen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Amerongen Wapen van Amerongen
(Details) (Details)
Amerongen
Amerongen
Situering
Provincie Utrecht
Gemeente Utrechtse Heuvelrug
Coördinaten 52° 0′ NB, 5° 28′ OL
Algemeen
Inwoners (Juni 2012) 5170 (- inw/km²)
Overig
Postcode 3958
Netnummer 0343
Belangrijke verkeersaders N225
Detailkaart
Grenzen van de voormalige gemeente
Grenzen van de voormalige gemeente
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Amerongen is een dorp in de Nederlandse provincie Utrecht, gemeente Utrechtse Heuvelrug, gelegen aan de voet van de Amerongse Berg, nabij de Nederrijn, in het zuidoosten van de provincie. De Utrechtse Heuvelrug is tegenwoordig een nationaal park. De vroegere gemeente is 3040 ha groot en heeft ruim 7300 inwoners.

Geschiedenis[bewerken]

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog vindt op 23 juni 1585 de slag bij Amerongen plaats. Door verraad van de twee zonen van graaf Willem IV van den Bergh worden de Staatse troepen onder aanvoering van Adolf van Nieuwenaar, graaf van Meurs (stadhouder van Utrecht), Maarten Schenk van Nydeggen, Joost de Soete, heer van Villers (ook Villiers), door de Spaanse troepen onder bevel van Gouverneur Johan Baptiste van Taxis van Zutphen, vernietigend verslagen. Joost de Soete wordt hierbij gevangengenomen; hij wordt later tegen een hoog losgeld weer vrijgelaten.

In 1687 werd er op het galgenveld op de Galgenberg een doodstraf voltrokken. Dit was de enige keer dat dit plaatsvond in Amerongen.[1]

Voormalige gemeente[bewerken]

Tot 1 januari 2006 was Amerongen een zelfstandige gemeente, waaronder ook de kernen Elst (gedeeltelijk) en Overberg vielen. Sindsdien is het dorp onderdeel van de nieuwe gemeente Utrechtse Heuvelrug, bestaande uit Amerongen, Leersum, Doorn, Maarn, Overberg, Maarsbergen en Driebergen-Rijsenburg. Bij deze gemeentelijke herindeling is het Amerongse deel van Elst bij de gemeente Rhenen gevoegd.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Amerongen is vooral bekend dankzij Kasteel Amerongen dat net ten zuiden van het dorp ligt. De laatste Keizer van Duitsland Wilhelm II heeft even gelogeerd op het kasteel alvorens naar Huize Doorn te verhuizen. Kasteel Amerongen is in het rampjaar 1672 geheel verwoest door de Fransen en in de huidige stijl weer opgebouwd.

Op minder dan 200 meter van het kasteel staat aan de zuidrand van het dorp de Andrieskerk, een laatgotische kerk waarbij de bouwstijl van de toren is afgeleid van de Utrechtse Domtoren. Een vrijwel identieke toren is gebouwd in Eemnes-Buiten. De hervormde gemeente van Amerongen (PKN) is de eigenaar van de Andrieskerk. De toren is, zoals gebruikelijk sinds de Franse tijd, eigendom van de burgerlijke gemeente. De kerk is te bezichtigen en er worden rondleidingen verzorgd.

Vier kilometer stroomafwaarts ligt ten zuidoosten van het dorp het Sluis- en Stuwcomplex Amerongen in de Nederrijn.

Een deel van het dorp is een beschermd dorpsgezicht samen met de uitbreiding. Verder zijn er in het dorp vele rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten.

Bij Amerongen liggen de Amerongse Berg, de Hazenberg, de Vlakke Berg, de Geerenberg, de Zuilensteinse Berg en de Galgenberg.

Foto's[bewerken]

Projecten[bewerken]

In Amerongen worden vanaf 2005 een tweetal belangrijke projecten voor het dorp ontwikkeld. In het noordelijk deel een multifunctioneel centrum, met centrumfunctie voor het gehele dorp, met ruim honderd woningen. Na aanzienlijke vertraging wordt het ontwerp van dit Plan Allemanswaard in april 2010 aan de bewoners gepresenteerd. Er moeten onder andere twee basisscholen, cafés en een bibliotheek komen. Het plan moest in 2012 in hoofdzaak gerealiseerd zijn, maar door vertragingen zal een deel van het project (fase 2) niet voor 2013 klaar zijn. Door de concentratie van voorzieningen komt er elders in het dorp ruimte vrij die men onder andere wil gebruiken voor woningbouw. De bouw is begonnen rond januari 2012. In Juni 2014 zijn de funderingen van het complex gelegd en de bouw wordt naar waarschijnlijkheid afgerond voor 2015.

In het zuidelijk deel (het oude dorp) wordt het project Molenterrein ontwikkeld, waarin 35 woningen opgenomen zijn. Op dit terrein staat ook "Maallust", de enige beltmolen van de Provincie Utrecht, die anno 2010 in het kader van dit project verplaatst en gerestaureerd werd. De restauratie was voltooid in 2011.

Een ander project is de aanleg van een doorweg vanaf Amerongen noord loodrecht richting Leersum. Dit plan is echter na de gemeenteraadsverkiezingen opgedoekt na meeerdere klachten en burgerinitiatieven.

Geboren in Amerongen[bewerken]

Volkslied van Amerongen[bewerken]

Amerongen heeft een eigen volkslied:

Aanhalingsteken openen

Waar lang geleen de Batavier
eens leefde frank en vrij,
daar ligt nu Amerongen fier
hun nazaat dat zijn wij.
In 't liefelijk groen verscholen,
aan d'oever van de Rijn,
daar wonen en daar werken zij,
die Bata's zonen zijn. Maar wat er ook veranderd zij,
in trouw zijn w'hun gelijk.
Die deugd zo groot als Batavier
zijn d'Amerongers rijk.
In trouw aan koninginne
en 't koninklijk gezin.
Hoezee voor 't Batavierenland,
hoezee voor koningin.

Aanhalingsteken sluiten

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Beluister

(info)