Diefstal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Diefstal is een strafrechtelijk delict dat bestaat uit het op onrechtmatige wijze eigenhandig in bezit nemen van andermans eigendom. Wie zich schuldig maakt aan diefstal wordt een dief genoemd, een vrouwelijke dief is een dievegge.

Fietsen worden vaak gestolen, zelfs als ze op slot zitten, door het wiel te verwijderen of het slot door te knippen.

België[bewerken]

Hij die een zaak die hem niet toebehoort, bedrieglijk wegneemt, is schuldig aan diefstal (art. 461 Belgisch Strafwetboek).

Nederland[bewerken]

Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie. (art. 310 Sr). Diefstal is in het Nederlandse recht een zogenoemd opzetdelict. Dit betekent dat opzet een noodzakelijk vereiste is voor het plegen van diefstal. Het woord opzet staat niet expliciet in de delictsomschrijving genoemd, maar wordt geacht in het woord 'oogmerk' aanwezig te zijn. Het woord 'wederrechtelijk' slaat niet zoals in de strafrechtdoctrine gebruikelijk is op de afwezigheid van een rechtsvaardigheidsgrond, maar op een onwettelijke wijze van eigendomsverkrijging. In overeenstemming met rechtspraak uit het begin van de 20ste eeuw hoeft een goed niet noodzakelijk een tastbaar iets te zijn, met 'enig goed' kan ook stroom of informatie worden bedoeld. Doorslaggevend is voor de Hoge Raad niet of het goed stoffelijk is, maar of het dezelfde eigenschappen heeft als een stoffelijk goed (het goed moet een bepaalde waarde vertegenwoordigen en het bezit van het goed strekt tot enig voordeel).

Nederlandse Wet
Wet(boek): Strafrecht
Artikel: 310
Omschrijving:

Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste 4 jaren of geldboete van de vierde categorie.

Nederlandse Wet
Wet(boek): Strafrecht BES
Artikel: 323
Omschrijving:

Hij die eenig goed dat geheel of ten deele aan een ander toebehoort, wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.

Suriname[bewerken]

In Suriname wordt diefstal strafbaar gesteld door de artikelen 370 en volgende van het Wetboek van Strafrecht (zie 'Externe link').

Winkeldiefstal[bewerken]

De politiestrafbeschikkingsfeiten G 100 a en b betreffen "goederen uit een winkel/vanaf een benzinestation wegnemen/toe-eigenen", met een waarde van het ontvreemde goed van respectievelijk € 50 of minder en € 120 of minder, maar meer € 50, en een boete van respectievelijk € 210 en € 350.[1] Voor de strafrechtelijke vervolging is er de Richtlijn voor strafvordering winkeldiefstal (ook voor de verwante delicten verduistering en omprijzen).

Sinds 2006 bestaat in Nederland de aanpak OverlastDonatie van de ServiceOrganisatie Directe Aansprakelijkstelling (SODA[2] die inhoudt dat een winkelier die een winkeldief op heterdaad betrapt en aangifte doet bij de politie, de dader direct aansprakelijk stelt voor de schade t.g.v. oponthoud en overlast ad € 181; het betreft een schadevergoeding op basis van de onrechtmatige daad art. 6:162 BW, voor de tijd die de winkelier aan de aanhouding en afhandeling moet besteden. Dit wordt toegepast op personen van 14 jaar en ouder.

Sinds 2011 bestaat in Nederland de regeling Afrekenen met winkeldieven[3] van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel, die in opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie werd opgestart. Deze regeling wordt sinds maart 2013 uitgevoerd door Detailhandel Nederland. Deelnemende winkeliers kunnen bij de ene of bij de andere Stichting zijn aangesloten maar niet bij beiden.

De schadevergoeding staat verder los van de eventuele strafrechtelijke veroordeling van de dader (de vergoeding is ook verschuldigd bij schuld zonder strafoplegging, en komt anders bovenop de straf), en ook los van de vergoeding van eventuele verdere schade.

Als de verdachte aan de organisatie betaalt houdt deze een deel van bedrag in voor kosten en geeft de rest aan de winkelier. Soms is er de afspraak dat de winkelier dan ook nog een deel van het bedrag in een fonds stort.

Het bedrag is oorspronkelijk berekend op basis van een gemiddeld uurtarief voor een winkelier van € 70 en voor een winkelmedewerker € 45, en het volgende gemiddelde tijdsbeslag:

  • Observeren, aanspreken en aanhouden van de verdachte: 15 minuten.
  • Ophouden van de verdachte en alarmeren van de politie: 30 minuten.
  • Assisteren bij het ophouden door een winkelmedewerker: 30 minuten.
  • Overdragen van de verdachte aan de politie: 15 minuten.
  • Diverse communicatie en administratie: 30 minuten.

De totale kosten voor de afhandeling bedragen daarmee € 127,50. Inclusief btw wordt dit na afronding € 151. Aan de hand van het loonindexcijfer en verhoogde btw-tarief is het op 1 maart 2013 vastgesteld op € 181.

Verzwarende omstandigheden[bewerken]

In het Nederlandse recht staan in artikel 311 en 312 Sr enkele vormen van diefstal onder verzwarende omstandigheden dit zijn er in totaal zeven:

  • diefstal tijdens de nacht op privéterrein;
  • diefstal met twee of meer personen;
  • diefstal waarbij men de toegang heeft verkregen door middel van braak, verbreking, inklimming, valse sleutels, valse order of vals kostuum;
  • diefstal met terroristisch oogmerk;
  • diefstal met geweldpleging, waarbij het veroorzaken van zwaar lichamelijk letsel of de bovengenoemde omstandigheden als extra verzwarende omstandigheid geldt;
  • diefstal van vee uit de weide;
  • diefstal bij rampen zoals brand, explosie, watersnood, schipbreuk, spoorwegongeval, oproer, muiterij of oorlogsnood;

In België kan ook het gebruik van een vluchtvoertuig bij de diefstal een verzwarende omstandigheid uitmaken.

Nederlandse Wet
Wet(boek): Strafrecht
Artikel: 311
Omschrijving:
  1. Met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft:
    1. diefstal van vee uit de weide;
    2. diefstal bij gelegenheid van brand, ontploffing, watersnood, schipbreuk, stranding, spoorwegongeval, oproer, muiterij of oorlogsnood;
    3. diefstal gedurende de voor de nachtrust bestemde tijd, in een woning of op een besloten erf waarop een woning staat, door iemand die zich aldaar buiten weten of tegen de wil van de rechthebbende bevindt;
    4. diefstal door 2 of meer verenigde personen;
    5. diefstal waarbij de schuldige zich de toegang tot de plaats van het misdrijf heeft verschaft of het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van braak, verbreking of inklimming, van valse sleutels, van een valse order of een vals kostuum;
    6. diefstal met het oogmerk om een terroristisch misdrijf voor te bereiden of gemakkelijk te maken.
  2. Indien de onder 3° omschreven diefstal vergezeld gaat van een van de in onder 4° en 5° vermelde omstandigheden, wordt gevangenisstraf van ten hoogste negen jaren of geldboete van de vijfde categorie opgelegd.
Nederlandse Wet
Wet(boek): Strafrecht BES
Artikel: 324
Omschrijving:
  1. Met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren wordt gestraft:
    1. diefstal van vee uit de weide;
    2. diefstal bij gelegenheid van brand, ontploffing, watersnood, schipbreuk, stranding, spoorwegongeval, oproer, muiterij of oorlogsnood;
    3. diefstal van een motorrijtuig;
    4. diefstal door twee of meer vereenigde personen;
    5. diefstal waarbij de schuldige zich den toegang tot de plaats des misdrijf heeft verschaft of het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van braak, verbreking of inklimming, van valsche sleutels, van een valsche order of een valsch kostuum.
    6. diefstal met het oogmerk om een terroristisch misdrijf voor te bereiden of gemakkelijker te maken.

Verwante misdrijven[bewerken]

In de Nederlandse wet wordt er een verschil gemaakt tussen diefstal, stroperij, afpersing, afdreiging, verduistering en bedrog. Deze worden in de artikelen 314 tot en met 339 van het Wetboek van Strafrecht behandeld.

Stroperij[bewerken]

Stroperij heeft in het Nederlandse strafrecht een enigszins andere betekenis dan in het algemeen taalgebruik. Stroperij is een vorm van diefstal, maar dan wel een diefstal van goederen van geringe waarde. De straffen zijn dan ook lager dan die voor diefstal (het gaat om een zogenoemd geprivilegieerd delict).

1rightarrow blue.svg Zie ook: wildstroperij, voor de betekenis van stroperij in het alledaags taalgebruik (illegaal jagen en vissen).
Nederlandse Wet
Wet(boek): Strafrecht
Artikel: 314
Omschrijving:

1. Hij die, zonder geweld of bedreiging met geweld tegen personen, geheel of ten dele aan een ander toebehorende klei, bagger, ongesneden veen, zand, aarde, grind, puin, mestspeciën, zoden, plaggen, heide, helm, wier, riet, biezen, mos, onbewerkt en niet vervoerd hak- of sprokkelhout, ongeplukte of afgevallen boomvruchten of bladeren, te veld staand gras of te veld staande of na de oogst achtergebleven veldvruchten wegneemt, met het oogmerk om zich die voorwerpen wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan stroperij, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een maand of geldboete van de tweede categorie.

2. Indien tijdens het plegen van het misdrijf nog geen twee jaren zijn verlopen sedert een vroegere veroordeling van de schuldige wegens gelijk misdrijf onherroepelijk is geworden, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee maanden of geldboete van de tweede categorie.

Afdreiging[bewerken]

Afdreiging is in Nederland een bepaald misdrijf.

Het gaat om de gedraging die in de volksmond chantage heet. Opvallend is dat het een klachtdelict is en wel om de voor de hand liggende reden dat ambtelijke vervolging juist door de openbaarheid van rechtspraak aan het licht zou brengen wat het slachtoffer verborgen wil houden. Opmerkelijk is verder dat het ook strafbaar is iemand te chanteren tot iets waartoe hij al civielrechtelijk verplicht is. Chantage is met andere woorden geen legaal incassomiddel. Overigens is het ook denkbaar dat iemand met chantage wordt gedwongen tot een doen of nalaten en niet zo zeer tot afgite of betaling. De dader kan bijvoorbeeld seksuele diensten eisen. Dit valt niet onder de delictomschrijving en zal derhalve via andere wetsartikelen vervolgd worden (bijvoorbeeld 'eenvoudige' bedreiging).

Nederlandse Wet
Wet(boek): Strafrecht
Artikel: 318
Omschrijving:

Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen, door bedreiging met smaad, smaadschrift of openbaring van een geheim iemand dwingt hetzij tot de afgifte van enig goed dat geheel of ten dele aan deze of aan een derde toebehoort, hetzij tot het aangaan van een schuld of het tenietdoen van een inschuld, hetzij tot het ter beschikking stellen van gegevens met geldswaarde in het handelsverkeer, wordt als schuldig aan afdreiging, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vijfde categorie.

Nederlandse Wet
Wet(boek): Strafrecht BES
Artikel: 331
Omschrijving:

Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordeelen, door bedreiging hetzij met smaad, smaadschrift of openbaring van een geheim, hetzij met klachte of aangifte van een strafbaar feit bij de overheid, iemand dwingt hetzij tot de afgifte van eenig goed dat geheel of ten deele aan dezen of aan een derde toebehoort, hetzij tot het aangaan van eene schuld of het tenietdoen van eene inschuld, wordt, als schuldig aan afdreiging, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren.

Verduistering[bewerken]

Was de persoon reeds houder van het goed, bij lening of huur bijvoorbeeld, en besloot deze het niet aan de eigenaar terug te geven, dan is sprake van verduistering. Winkeldiefstal is feitelijk ook verduistering aangezien men tot men de kassa passeert houder van het goed is. Ook fraude met het beheer van bedrijfsrekeningen is verduistering.

Bedrog[bewerken]

Een flessentrekker is iemand die zich diensten laat verlenen, wetende dat er geen betaling zal volgen, zoals de eetpiraat. In tegenstelling tot een goed kan een dienst niet meer worden teruggenomen.

Heling[bewerken]

Wanneer een door diefstal verkregen zaak aan een ander wordt doorverkocht, dan maakt de koper van het gestolen goed zich schuldig aan heling als hij kan vermoeden dat de verkoper niet de rechtmatige eigenaar was. Dit is meestal het geval: dieven stelen over het algemeen om snel aan geld te kunnen komen. Een abnormaal lage prijs, bijvoorbeeld €80,- voor een dure racefiets, is volgens de rechter voldoende aanwijzing dat de verkoper niet te goeder trouw is. Door heling te bestrijden kunnen dieven hun gestolen goederen moeilijker doorverkopen; men probeert dus door strafbaarstelling van heling voornamelijk diefstal te bestrijden.

Trivia[bewerken]

  • Iemand die alleen spullen van weinig waarde steelt wordt een kruimeldief genoemd.
  • Iemand die door charme in figuurlijke zin de harten van anderen steelt is een hartendief. Meestal wordt deze term positief gebruikt.
  • In de teelt van tomaten en andere gewassen zijn dieven de veel voorkomende uitgroeisels in de stengeloksels van de plant. Deze gaan ten koste van de oogst en worden daarom verwijderd. Dit verwijderen wordt aangeduid met het werkwoord dieven: "Als jij de tomaten dieft, ga ik ze water geven."

Andere termen voor stelen[bewerken]

  • snaaien
  • nakken
  • pikken
  • proletarisch winkelen (eufemisme)
  • rippen
  • roven
  • sijsen
  • snieren
  • stuiven
  • tiffen
  • tsjoeken
  • verdonkeremanen
  • verduisteren
  • weghalen, wegnemen
  • zwijntjes jagen (fietsen stelen; een 'zwijntjesjager' is een fietsendief)

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties