12 januari

12 januari is de 12de dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 353 dagen (354 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1528 - Gustaaf I van Zweden wordt tot koning gekroond.
  • 1807 - Leidse buskruitramp.
  • 1979 - De Kindertelefoon wordt opgericht.
  • 1983 - De Chileen Charlie da Silva schiet in Amsterdam een landgenoot dood bij een viskraam ('haringkarmoord').
  • 1987 - Zeven maffia-bazen worden in New York veroordeeld tot honderd jaar gevangenisstraf elk.
  • 2003 - Walter Baeten volgt Lionel Vandenberghe op als voorzitter van het IJzerbedevaartcomité.
  • 2010 - Haïti wordt getroffen door een aardbeving met een kracht van 7,0 op de schaal van Richter. Veel gebouwen worden verwoest en minstens 230.000 mensen komen om.

•  Economie
  • 1986 - In Frankrijk komt de komiek Coluche voor het eerst bijeen met Les Enfoirés om geld in te zamelen voor dak- en thuislozen.

•  Infrastructuur
  • 1950 - In de Theemsmonding wordt de Britse duikboot HMS Truculent (P315) door een Zweedse tanker geramd. Van de 79 opvarenden komen er 64 om het leven.

•  Media
  • 2008 - De VARA zendt de honderdste aflevering uit van Kinderen geen bezwaar

•  Politiek
  • 1950 - In Egypte wordt door Moestafa Nahas Pasja, leider van de Wafdisten, een regering gevormd die geheel uit Wafdisten bestaat. Dit naar aanleiding van de verkiezingsuitslag op 3 januari.
  • 1976 - De oud-ministers Roolvink en Schmelzer alsmede Elsevier-hoofdredacteur Hoogendijk maken bekend dat zij tegen fikse betaling Gulf Oil Corporation adviezen hadden verstrekt.
  • 1979 - Het kabinet besluit dat Nederland een bataljon zal leveren aan de vredesmacht in Libanon.

•  Religie
  • 1935 - Benoeming van Angelo Roncalli tot apostolisch delegaat in Turkije en Griekenland.
  • 1953 - Paus Pius XII creëert 24 nieuwe kardinalen, onder wie de Italiaanse nuntius in Frankrijk Angelo Roncalli.

•  Sport
  • 1982 - In Bombay verliest Nederland in de troostfinale van het WK hockey met 4-2 van Australië.

•  Wetenschap en technologie
  • 2005 - Lancering van Deep Impact, het eerste ruimtetuig dat (gecontroleerd) neerstort op een komeet.

Geboren

Jan Baptista van Helmont,
geboren 12 januari 1579

Charles Perrault,
geboren 12 januari 1628

Émile Lahoud,
geboren 12 januari 1936

Melanie C,
geboren 12 januari 1974

• 1579 - Jan Baptista van Helmont, Vlaams alchemist, fysioloog en arts (overleden 1644)
• 1591 - José de Ribera, Spaans-Italiaans kunstschilder (overleden 1652)
• 1597 - Frans Duquesnoy, Belgisch beeldhouwer (overleden 1643)
• 1628 - Charles Perrault, Frans schrijver (overleden 1703)
• 1715 - Jacques Duphly, Frans componist, organist en klavecinist (overleden 1789)
• 1729 - Edmund Burke, Iers filosoof en politicus (overleden 1797)
• 1741 - Reinier Vinkeles, Nederlands tekenaar en graveur (overleden 1816)
• 1751 - Jakob Michael Reinhold Lenz, Duits schrijver (overleden 1792)
• 1822 - Etienne Lenoir, Belgisch uitvinder (overleden 1900)
• 1860 - Charles Lemonnier, Belgisch politicus (overleden 1930)
• 1860 - Ludwig Willem Reymert Wenckebach, Nederlands kunstschilder en graficus (overleden 1937)
• 1873 - Spiridon Louis, Grieks marathonloper (overleden 1940)
• 1876 - Jack London, Amerikaans schrijver (overleden 1916)
• 1876 - Ermanno Wolf-Ferrari, Italiaans componist (overleden 1948)
• 1893 - Hermann Göring, Duits nazi-politicus (overleden 1946)
• 1897 - Kitty Kluppell, Nederlands actrice en zangeres (overleden 1982)
• 1898 - Felix De Boeck, Vlaams schilder en landbouwer (overleden 1995)
• 1905 - Jan M. Kan, Nederlands jurist en ambtenaar (overleden 2002)
• 1906 - Emmanuel Levinas, Frans filosoof (overleden 1995)
• 1909 - Huub Baarsgarst, Nederlands bokser (overleden 1985)
• 1910 - Luise Rainer, Duits actrice
• 1914 - Cornelis Dubbink, Nederlands jurist, president van de Hoge Raad der Nederlanden
• 1916 - Pieter Willem Botha, Zuid-Afrikaans ex-president (overleden 2006)
• 1917 - Maharishi Mahesh Yogi, Indiaas goeroe (overleden 2008)
• 1923 - Holden Roberto, Angolees vrijheidsstrijder en rebel (overleden 2007)
• 1924 - Olivier Gendebien, Belgisch autocoureur (overleden 1998)
• 1925 - Hans Daudt, Nederlands politicoloog (overleden 2008)
• 1926 - Leopold Schaeken, Belgisch wielrenner (overleden 2002)
• 1928 - Lloyd Ruby, Amerikaans autocoureur (overleden 2009)
• 1929 - Alasdair MacIntyre, Schots filosoof
• 1930 - John Leddy, Nederlands acteur
• 1932 - Alain Teister, Nederlands schrijver en schilder (overleden 1979)
• 1936 - Émile Lahoud, president van Libanon
• 1937 - Mikheil Meskhi, Georgisch voetballer (overleden 1991)
• 1938 - Alan Rees, Welsh autocoureur
• 1939 - Jacques Hamelink, Nederlands dichter, prozaschrijver en essayist
• 1941 - Long John Baldry, Brits zanger (overleden 2005)
• 1941 - Chet Jastremski, Amerikaans zwemmer
• 1942 - Michel Mayor, Zwitsers astronoom
• 1944 - Joe Frazier, Amerikaans bokser (overleden 2011)
• 1944 - Vlastimil Hort, Tsjechisch-Duits schaker
• 1947 - Jawad al-Assadi, Iraaks toneelregisseur en dichter
• 1949 - Haruki Murakami, Japans schrijver
• 1949 - Henk de Velde, Nederlands zeezeiler
• 1951 - Kirstie Alley, Amerikaans actrice
• 1951 - Herman Heinsbroek, Nederlands zakenman en politicus
• 1952 - Louis Coolen, Nederlands voetbaltrainer
• 1952 - John Walker, Nieuw-Zeelands atleet
• 1953 - Willem Endstra, Nederlands vastgoedmagnaat (overleden 2004)
• 1954 - Cees van der Pluijm, Nederlands schrijver, dichter, columnist, acteur, presentator en communicatietrainer
• 1954 - Erwin Provoost, Belgisch producer, acteur en productiemanager
• 1954 - Howard Stern, Amerikaans diskjockey
• 1954 - Jack Veerman, Nederlands drummer
• 1955 - Jan van Houwelingen, Nederlands wielrenner
• 1955 - Klaas Lok, Nederlands atleet
• 1955 - Bas van Noortwijk, Nederlands voetbaldoelman en teammanager
• 1956 - Vincent Lavenu, Frans wielrenner en ploegleider
• 1958 - Mark Allen, Amerikaans triatleet
• 1959 - Per Gessle, Zweeds zanger
• 1960 - Anton van Schijndel, Nederlands politicus
• 1967 - Meho Kodro, Bosnisch voetballer en voetbalcoach
• 1968 - Roy Beukenkamp, Nederlands voetbaldoelman
• 1969 - Robert Prosinečki, Kroatisch voetballer en voetbaltrainer
• 1970 - Zack de la Rocha, Amerikaans rapper
• 1971 - Vernon Forrest Amerikaans bokser (overleden 2009)
• 1973 - Tania Kloek, Vlaams actrice
• 1973 - Laurens Looije, Nederlands atleet
• 1974 - Melanie Chisholm, Brits zangeres
• 1974 - Ivica Mornar, Kroatisch voetballer
• 1974 - Stefan Docx, Belgisch schaker
• 1975 - Predrag Filipović, Servisch voetballer
• 1977 - Bas Nijhuis, Nederlands voetbalscheidsrechter
• 1977 - Gunter Thiebaut, Belgisch voetballer
• 1978 - Bonaventure Kalou, Ivoriaans voetballer
• 1979 - Johnny de Mol, Nederlands acteur en presentator
• 1979 - Marián Hossa, Slowaaks ijshockeyer
• 1979 - Grzegorz Rasiak, Pools voetballer
• 1979 - Jurgen Wevers, Nederlands voetbaldoelman
• 1980 - Akiko Morigami, Japans tennisster
• 1981 - Dina Rodrigues, Portugees zangeres
• 1982 - Jean-Philippe Charlet, Belgisch voetballer
• 1982 - Paul-Henri Mathieu, Frans tennisser
• 1982 - Hans Van Alphen, Belgisch atleet
• 1983 - Pedro Luís van Orléans-Braganza, Braziliaans prins (overleden 2009)
• 1984 - Chaunté Howard, Amerikaans atlete
• 1985 - Artem Milevsky, Oekraïens voetballer
• 1986 - Michael Kaatee, Nederlands langebaanschaatser
• 1987 - Danny Mekic', Nederlands ondernemer en columnist
• 1987 - Edoardo Mortara, Italiaans autocoureur
• 1987 - Naya Rivera, Amerikaans zangeres en actrice
• 1988 - Andrew Lawrence, Amerikaans acteur
• 1988 - Douglas Franco Teixeira, Braziliaans voetballer
• 1989 - Axel Witsel, Belgisch voetballer
• 1990 - Sergej Karjakin, Oekraïens schaker
• 1991 - Pixie Lott, Engels zangeres, songwriter en actrice

Overleden

Hertog van Alva
overleden 12 januari 1583

Een plakkaat ter nagedachtenis aan Agatha Christie
overleden 12 januari 1976

• 1519 - Maximiliaan I van Oostenrijk (59), Duits keizer en aartshertog van Oostenrijk
• 1583 - Fernando Álvarez de Toledo, hertog van Alva (74), Spaans legeraanvoerder
• 1665 - Pierre de Fermat (63), Frans wiskundige
• 1759 - Prinses Anna van Hannover (49), weduwe van stadhouder Willem IV
• 1909 - Hermann Minkowski (44), Duits wiskundige
• 1930 - Henry de Groux (65), Belgisch kunstschilder en beeldhouwer
• 1932 - Daniël Noteboom (21), Nederlands schaker
• 1941 - Edu Snethlage (54), Nederlands voetballer en medicus
• 1943 - Jan Campert (40), Nederlands dichter en schrijver
• 1950 - Koos van de Griend (44), Nederlands musicus en componist
• 1955 - Armand Thiéry (87), Belgisch priester, theoloog en psycholoog
• 1957 - Ken Wharton (40), Brits autocoureur
• 1966 - Bertus Coops (91), Nederlands burgemeester in Nederlands-Indië
• 1972 - Henri Pieck (76), Nederlands architect, tekenaar en kunstschilder
• 1976 - Agatha Christie (85), Engels detectiveschrijfster
• 1985 - Staf Weyts (75), Vlaams schrijver
• 1987 - André Tassin (84), Frans voetballer
• 1988 - Piero Taruffi (81), Italiaans autocoureur
• 1996 - Bartel Leendert van der Waerden (92), Nederlands wiskundige
• 2001 - William Hewlett (87), Amerikaans uitvinder en zakenman
• 2002 - Jan M. Kan (97), Nederlands jurist en ambtenaar
• 2003 - Maurice Gibb (53), Engels zanger en musicus
• 2005 - Amrish Puri (72), Indiaas filmacteur
• 2007 - Stephen Gilbert (96), Brits kunstschilder en beeldhouwer
• 2009 - Claude Berri (74), Frans regisseur
• 2009 - Frank Laufer (73), Nederlands fotograaf en wereldverbeteraar
• 2009 - Arne Næss (96), Noors filosoof
• 2009 - William J. Pomeroy (92), Amerikaans schrijver en politiek activist
• 2009 - Michael Russell (88), Iers bisschop
• 2009 - Kick Stokhuyzen (78), Nederlands quizmaster, televisiepresentator en stemacteur
• 2009 - Thierry van Werveke (50), Luxemburgs acteur
• 2010 - Daniel Bensaïd (63), Frans filosoof
• 2012 - Bill Janklow (72), Amerikaans politicus

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Benedictus Biscop († 690)
  • Heilige Bernardus van Corleone († 1667)
  • Heilige Caesaria van Arles († c. 530)
  • Heilige Arcadius van Mauretanië († c. 302)
  • Heilige Antonius Maria Pucci († 1892)
  • Heilige Tatiana van Rome († c. 230)
  • Heilige Aelred van Rievaulx († 1167)
  • Zalige Pierre-François Jamet († 1843)
  • Zalige Nicolas Bunkerd Kitbamrung († 1944)
  • Heilige Martelaren van Iona († 750)
  • Heilige Johannes van Ravenna († 494)
  • Zaligen Bartolomeus Alvarez, Emmanuel d'Abreu, Johannes Gaspardus Cratz en Vincentius da Cunha († 1737)
  • Heilige Eutropius († c. 405)
  • Heilige Martelaren van Efeze († c. 762)
  • Heilige Caesaria van Arles († c. 530)
  • Heilige Martinus van Leon († 1203)
  • Heiligen Castulus, Modestus Rogatus en Zoticus
  • Heilige Probus van Verona († 6e eeuw)
  • Heilige Arcadius van Mauretanië († 302)
  • Heilige Marguerite Bourgeous († 1700)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1987 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -10,7 °C
• 2007 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,1 °C
• 1968 - Laagste minimumtemperatuur -15,7 °C
• 1994 - Hoogste maximumtemperatuur 12,2 °C
• 1930 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 18 m/s
• 1982 - Langste zonneschijnduur 7,4 uur
• 1931 - Langste neerslagduur 12,1 uur
• 1956 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 15,9 mm
• 1926 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 60 %

België

Dagrecords

• 1987 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -11,6 °C
• 1852 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 9,9 °C
• 1987 - Laagste minimumtemperatuur -13,5 °C
• 1974 - Hoogste maximumtemperatuur 13 °C
• 1948 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 19,5 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1985 - 23 cm sneeuw in Ukkel en 24 cm sneeuw in Kleine-Brogel.
• 1987 - Minimumtemperatuur tot –20,0 °C in Rochefort.

Bronnen, noten en/of referenties