Cocaïne

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cocaïne
Cocaine.svg
methyl (1R,2R,3S,5S)-3-(benzoyloxy)-8-methyl-8-azabicyclo[3.2.1]octaan-2-carboxylaat
Farmaceutische gegevens
F (oraal) 30%
(nasaal) 30-60%
Metabolisatie Hepatisch (CYP3A4)
t1/2 1 uur
Uitscheiding Nieren
Gebruik
Voorschrift/recept Niet van toepassing
Toediening Topisch, oraal, nasaal, intraveneus
Risico met betrekking tot
Zwangerschapscat. C
Databanken
CAS-nummer 50-36-2
ATC-code N01BC01
PubChem 5760
DrugBank APRD00080
Chemische gegevens
Formule C17H21NO4
Molaire massa 303,353 g/mol
Smeltpunt 195°C
Kleur Wit
Oplosbaarheid 1800 g/L
Aggregatietoestand Vast
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde
Chemische structuur van cocaïne

Cocaïne is een chemische verbinding die behoort tot de alkaloïden en wordt geëxtraheerd uit de bladeren van de cocaplant. Cocaïne werd oorspronkelijk gebruikt als geneesmiddel maar wordt tegenwoordig gezien als een zeer verslavende harddrug.

Cocaïne valt onder de chemische groep der tropaanalkaloïden. Het stimuleert het centraal zenuwstelsel en onderdrukt het hongergevoel. Andere benamingen in onder andere straattaal zijn ook wel coke, sos, sosa, sneeuw of wit.[1]

Farmacie[bewerken]

Cocaïne in de puurste vorm is een parelwit product. Cocaïne in poedervorm is een zout, veelal cocaïnehydrochloride (CAS 52-21-4). Cocaïne voor recreatief gebruik is meestal versneden met poeders als bakpoeder, melkpoeder en suikers zoals lactose, glucose, inositol en mannitol; soms wordt het gemengd met lokale anesthetica waaronder lidocaïne of benzocaïne. Cocaïne wordt gewonnen uit de cocaplant door middel van een chemisch proces. In een blad zit gemiddeld 0,1% tot 0,9% grondstof voor cocaïne; de hoogste percentages worden gewonnen uit planten die hoog groeien.

Medisch gebruik van cocaïne[bewerken]

Zuivere cocaïne wordt in de geneeskunde gebruikt als lokaal anestheticum, onder meer in de KNO-heelkunde. Het wordt bijvoorbeeld als een 10% oplossing op het neusslijmvlies aangebracht. Het slijmvlies is na circa 10 minuten volledig gevoelloos, zodat onder deze plaatselijke verdoving in de neus geopereerd kan worden. Zo kan het neustussenschot recht worden gezet of neuspoliepen worden verwijderd. Bijkomende voordelen zijn dat de bloedvaten van het neusslijmvlies onder invloed van cocaïne vernauwen zodat de ingreep minder bloederig is, en dat het slijmvlies slinkt waardoor er meer ruimte komt.

Advertentie voor cocaïne-tanddruppels

Recreatief gebruik van cocaïne[bewerken]

In zuivere vorm heeft cocaïne een sterk stimulerend effect. Cocaïne wordt in het uitgaanscircuit meestal door de neus geïnhaleerd ('coke snuiven'). Cocaïne wordt ook gebruikt door mensen die een grote prestatie moeten leveren en is een vrij dure drug ('yuppendrug').

Gezondheidseffecten[bewerken]

Crack: drang naar herhaling flash-effect[bewerken]

Crack is met ammonium opgeschoonde cocaïne, die ofwel gerookt wordt met een zogenaamde basepijp ofwel op aluminiumfolie wordt gerookt, genaamd chinezen, zoals heroïne. Van cocaïnehydrochloride kan een 'base' gemaakt worden door toevoeging van bijvoorbeeld natriumbicarbonaat of ammonia. Crack wordt gekookte coke (base), crack, free base, zuivere coke, schone coke, bori, rock of simpelweg wit genoemd. Het op deze manier gebruiken van coke geeft een sterk flash-effect. Anders dan bij het roken van heroïne is cocaïne binnen een kwartier tot een halfuur weer uitgewerkt en ontstaat er een sterke drang naar herhaling van het flash-effect. De roes kan maximaal een uur duren. Cocaïne leidt niet tot een lichamelijke afhankelijkheid, maar de geestelijke verslaving van met name basecoke is sterk.[2] Cocaïne kan ook -opgelost in water- gespoten worden. Dit geeft een sterke maar korte flash, en het risico van overdosering is hierbij groot.[3] De geestelijke verslaving bij het snuiven van cocaïne is minder sterk.[bron?]

Effecten op de longen[bewerken]

Het gebruik van crack kan in zeldzame gevallen aanleiding geven tot het ontstaan van een "crack lung" ("crack long"). Symptomen die hierbij voorkomen zijn bloed ophoesten, zuurstoftekort en klaplong. In geval van longfalen is kunstmatige beademing noodzakelijk.

Effecten op het hart[bewerken]

Cocaïne versnelt de hartslag en verhoogt de bloeddruk in dosis-afhankelijke mate. Tevens zorgt het ervoor dat het hart krachtiger samentrekt. Deze drie factoren leiden er toe dat het hart zwaarder belast wordt. In de Verenigde Staten meldden zich in 2005 180.000 mensen op een afdeling voor Spoedeisende Hulp in verband met pijn op de borst na cocaïnegebruik. Zo'n 0,7-6% van deze mensen kreeg een hartinfarct. Opvallend is de lage leeftijd van deze groep mensen met een hartinfarct: gemiddeld 38 jaar. De hartklachten kunnen al na 1 minuut optreden, maar ook na 4 dagen nog voorkomen. Het eerste uur na cocaïnegebruik heeft men een 24 maal hoger risico op het krijgen van een hartinfarct, vergeleken met de gemiddelde bevolking.[4]

Effecten van cocateelt op samenleving en natuur[bewerken]

Cocaïne, geconfisqueerd door de DEA. De 'baksteentjes' zijn een gebruikelijke transportvorm bij drugsbendes.

60% van de cocaïne op de markt is afkomstig is uit Colombia.[5] Met de cocaïneopbrengst worden onder andere de strijders van de FARC en de paramilitairen gefinancierd. Dit is een van de oorzaken van het voortduren van binnenlands conflict.[6][7][8] Bovendien brengt de cocateelt en de -opwerking in de Colombiaanse regenwouden aanzienlijke schade toe aan de natuur.[9]

Geschiedenis[bewerken]

  • Het cocaïne-alkaloïde werd voor het eerst geïsoleerd door de Duitse chemicus Friedrich Gaedcke in 1855.
  • In 1859 ontwerpt Albert Niemann, een doctoraalstudent aan de Universiteit van Göttingen in Duitsland een verbeterd zuiveringsproces. Hij noemt het alkaloïde “cocaïne”.
  • In 1879 werd cocaïne voor het eerst gebruikt om een morfineverslaving te verhelpen. Cocaïne werd als lokaal anestheticum voor het eerst gebruikt in Duitsland in 1884.
  • In 1884 schreef Sigmund Freud het artikel Über Coca, waar hij het therapeutische gebruik van cocaïne beschrijft. [10]
  • In 1885 verkocht Parke-Davis in de VS cocaïne in diverse vormen, waaronder sigaretten, poeder, en zelfs een cocaïnemengsel dat direct in een ader gespoten kan worden met de bijgesloten naald.
  • In 1886 wordt Coca-Cola uitgevonden, het oorspronkelijke recept bevat cocaïne.[11]
  • In het begin van de twintigste eeuw waren de verslavende effecten van cocaïne bij velen bekend, en het probleem van cocaïnemisbruik kreeg politieke aandacht in de VS.
  • De in 1900 opgestarte Nederlandsche Cocaïnefabriek wordt met in Nederlands-Indië geteelde cocaplanten de grootste cocaïneproducent ter wereld. Het leverde onder meer aan strijdende partijen in de Eerste Wereldoorlog.
  • Rond 1903 werd cocaïne niet langer als direct ingrediënt gebruikt in Coca-Cola (behandelde cocabladeren worden echter nog altijd gebruikt).
  • In 1914 werd cocaïne verboden in de VS.
  • In de jaren 70 van de vorige eeuw werd cocaïne weer populair als drug, tot de opkomst van crack werd aangenomen dat de drug onschuldig was.[12] Het Medellín- en Calikartel werden opgericht in Colombia om aan de grote vraag te voldoen.
  • Van 1984 tot 1990 was er een crackepidemie in de VS.
  • Eind 1993 werd Pablo Escobar, oprichter van het Medellínkartel neergeschoten door de Colombiaanse politie. Het Calikartel nam de leiding in het cocaïneverkeer.
  • In 1995 werd het Calikartel ontmanteld door de Colombiaanse politie, waarna het Norte del Valle-kartel werd opgericht.
  • Tegenwoordig is cocaïne de op één na populairste illegale drug in de VS (cannabis is nummer 1), en heeft de hoogste totale straatwaarde, meer dan 35 miljard dollar in 2003.
Cocaïnepoeder

Prijs en kwaliteit[bewerken]

Een gram cocaïne kost in Nederland tussen de 35 en 60 euro. De kwaliteit is erg verschillend, vaak is de cocaïne versneden. In 2007 was de gemiddelde hoeveelheid aangetroffen cocaïne 57% (gewichtsprocenten).[13] Ter vergelijking: De meest pure vorm van cocaïnepoeder bevat 89,3 procent.

In België varieert de prijs tussen de 50 en 60 euro per gram. De kwaliteit is over het algemeen genomen redelijk, al wordt veel cocaïne versneden met lokaal verdovende of 'onschuldige' niet-werkende stoffen zoals bakpoeder of melkpoeder. In 2009 stemde de Belgische minister van volksgezondheid Laurette Onkelinx in met een controversieel proefproject om druggebruikers hun drugs gratis te laten testen op de kwaliteit.[14]

Toepassingen[bewerken]

In 2005 gebruikten in Europa naar schatting 4,5 miljoen burgers cocaïne.[15] Cocaïne is daarmee na cannabis, nicotine en alcohol de populairste drug in Europa.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. [1] De gevaren van Cocaïnegebruik
  2. Bronnen:[2] en [3] Twee informatie-pagina over verslavingen.
  3. Bron: [4].
  4. McCord J et al. Management of cocaine-associated chest pain and myocardial infarction: a scientific statement from the American Heart Association Acute Cardiac Care Committee of the Council on Clinical Cardiology. Circulation. 2008;117:1897-907.
  5. United Nations Office on Drugs Crime (2008). Coca Cultivation in the Andean Region.
  6. Bureau of International Narcotics and Law Enforcement Affairs (2008). International Narcotics Control Strategy Report.
  7. BBC News (2003). Colombia's most powerful rebels.
  8. International Crisis Group (2005). War and Drugs in Colombia.
  9. U.S. Department of State (2003). Environmental Consequences of the Illicit Coca Trade.
  10. Sigmund Freud, MD: Forgotten Contributions to Neurology, Neuropathology, and Anesthesia
  11. Cocaine-Cola, Snopes.com
  12. A social History of America's Most Popular Drugs
  13. Trimbos-instituut
  14. 'Laat uw xtc en cocaïne gratis testen', Het Nieuwsblad, 5 mei 2009
  15. jaarrapport van het drugsagentschap van de Europese Unie
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek