Europees kampioenschap voetbal 1988

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Europees kampioenschap voetbal 1988
Toernooi-informatie
Gastland	West-Duitsland
Datum	10 juni 1988 - 25 juni 1988
Teams	8 (van 1 confederatie)
Stadions	8 (in 8 gaststeden)
Winnaar	Nederland (1e titel)
Toernooistatistieken
Wedstrijden	15
Doelpunten	34  (2.27 per wedstrijd)
Topscorer(s)	Marco van Basten

Het Europees kampioenschap voetbal 1988 werd tussen 10 juni en 25 juni gespeeld in West-Duitsland. Het was de achtste editie van het Europees kampioenschap voetbal, dat om de vier jaar wordt georganiseerd door de overkoepelende voetbalbond UEFA.

Slechts acht landen konden zich kwalificeren voor het eintoernooi, waarvan West-Duitsland zich als gastland automatisch had geplaatst. Titelhouder Frankrijk werd al in de kwalificatiefase uitgeschakeld, ten faveure van de Sovjet-Unie. Nederland won uiteindelijk de finale op 25 juni in München, toen de Sovjet-Unie met 2-0 werd verslagen. Het was de eerste en tot dusver enige Europese titel voor Oranje.

Dit Europees kampioenschap kende enkele voor een groot toernooi opmerkelijke en zeldzame statistieken; zo werd er gedurende het toernooi geen enkele speler van het veld gestuurd, was er voor geen enkele wedstrijd in de knock-outfase een verlenging of een strafschoppenserie nodig en werd er in elke wedstrijd minimaal één keer gescoord.

[bewerken] Kwalificatie

Zie Europees kampioenschap voetbal 1988 kwalificatie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

België kwalificeerde zich niet voor de eindronde. Het eindigde in de groep op de derde plaats, achter Ierland en Bulgarije.

Nederland kwalificeerde zich voor de eindronde, maar niet zonder slag of stoot. Tijdens de wedstrijd Nederland - Cyprus ontplofte een zware vuurwerkbom in het Cypriotische strafschopgebied vlak bij de keeper. Die werd hierdoor onwel en de Cypriotische spelers verlieten hierop in protest het veld. Na lang aandringen werd de wedstrijd vervolgd en uiteindelijk door Nederland gewonnen met 8-0, mede door 5 goals van John Bosman. Hij vestigde hiermee een record dat officieel nooit werd erkend. Er werd gevreesd dat de UEFA Nederland hiervoor zou straffen door middel van uitsluiting of een reglementaire nederlaag, maar men besloot tot overspelen van de wedstrijd zonder publiek. Op 9 december 1987 won Nederland alsnog met 4-0. Dit incident is ook bekend onder de naam bomincident.

[bewerken] Deelnemende landen

Overzicht van landen die deelnamen aan het EK. De kleur geeft de uiteindelijke eindpositie binnen het toernooi aan.

Evenals tijdens het Wereldkampioenschap voetbal 1986 in Mexico van twee jaar eerder klonken er voorafgaand aan het toernooi proteststemmen betreffende de deelname van het Engelse team aan het EK, in verband met de betrokkenheid van Engelse fans bij het Heizeldrama in 1985. Hoewel de kans op een deelnameverbod voor Engeland groter leek dan twee jaar eerder, toen veel niet-Europese landen de kant kozen van de Britten, zou een uitsluiting betekenen dat de nummer twee uit de kwalificatiepoule, Joegoslavië, daarvoor in de plaats kwam. Het feit dat dit land op dat moment in een felle burgeroorlog was verwikkeld en veel tegenstanders had binnen de internationale gemeenschap maakte het alternatief echter nog vele malen minder aantrekkelijk dan de participatie van Engeland, en dus werden er geen vervolgstappen ondernomen om de Britten uit te sluiten.

[bewerken] Speelsteden

München	Stuttgart	Frankfurt am Main	Gelsenkirchen
Olympiastadion Capaciteit: 69.000	Neckarstadion Capaciteit: 50.000	Waldstadion Capaciteit: 61.000	Parkstadion Capaciteit: 62.000
1 groepswedstrijd, finale	1 groepswedstrijd, 1 halve finale	2 groepswedstrijden	2 groepswedstrijden
2 groepswedstrijden	1 halve finale	2 groepswedstrijden	2 groepswedstrijden
Rheinstadion Capaciteit: 55.850	Volksparkstadion Capaciteit: 61.200	Niedersachsenstadion Capaciteit: 50.423	Müngersdorfer Stadion Capaciteit: 47.000
Düsseldorf	Hamburg	Hannover	Keulen

[bewerken] Wedstrijdofficials

[bewerken] Uitslagen

[bewerken] Eerste ronde

[bewerken] Groep A

Rudi Völler werd beschouwd als een van de grootste talenten binnen het West-Duitse elftal. Hij zou uiteindelijk twee keer scoren, in de beslissende wedstrijd tegen Spanje.

Groep A bevatte twee van de grote kanshebbers op de titel, te weten gastland West-Duitsland (dat acht jaar eerder al het kampioenschap had gewonnen) en Italië. In de openingswedstrijd van het toernooi op 10 juni traden de teams tegen elkaar aan. Na 53 minuten scoorde Roberto Mancini voor Italië (zijn eerste goal in het nationale tenue) en snel daarna volgde een goal van Andreas Brehme. Zo eindigde deze wedstrijd onbeslist. Beide teams wonnen vervolgens hun wedstrijden tegen de andere twee deelnemers in de groep (Denemarken verloor tweemaal met 2-0 en Spanje respectievelijk met 1-0 en 2-0), waarna ze met een gelijk puntenaantal de halve finales in gingen. Op basis van het doelsaldo werden de West-Duitsers uiteindelijk groepswinnaar.

Groep A   Team Ptn G W GL V DV DT DS 1 West-Duitsland 5 3 2 1 0 5 1 +4 2 Italië 5 3 2 1 0 4 1 +3 3 Spanje 2 3 1 0 2 3 5 -2 4 Denemarken 0 3 0 0 3 2 7 -5

10 juni West-Duitsland 1 1 Italië 11 juni Denemarken 2 3 Spanje 14 juni West-Duitsland 2 0 Denemarken 14 juni Italië 1 0 Spanje 17 juni West-Duitsland 2 0 Spanje 17 juni Italië 2 0 Denemarken

10 juni 1988, 20:15 uur	West-Duitsland	1-1 (0-0)	Italië	Opstelling West-Duitsland	Opstelling Italië
Rheinstadion, Düsseldorf 62.552 toeschouwers Keith Hackett	Brehme 55'		52' Mancini	Immel, Buchwald, Brehme (76' Borowka), Kohler, Herget, Littbarski, Matthäus, Völler (81' Eckstein), Thon, Berthold, Klinsmann	Zenga, Baresi, Bergomi, Ferri, Maldini , Ancelotti , De Napoli (86' De Agostini), Giannini, Donadoni, Mancini, Vialli (89' Altobelli)

11 juni 1988, 15:30 uur	Denemarken	2-3 (1-1)	Spanje	Opstelling Denemarken	Opstelling Spanje
Niedersachsenstadion, Hannover 60.336 toeschouwers Bep Thomas	Laudrup 24' Povlsen 82'		5' Míchel 53' Butragueño 66' Gordillo	Rasmussen, Sivebæk, Busk, M. Olsen (74' L. Olsen), Nielsen, Lerby, Helt (46' Jensen), Heintze, Elkjær, Laudrup, Povlsen	Zubizarreta, Tomás , Camacho (46' Soler), Andrinua, Víctor , Sanchís, Butragueño, Gordillo (81' Martín Vázquez), Gallego, Bakero, Míchel

14 juni 1988, 17:15 uur	West-Duitsland	2-0 (1-0)	Denemarken	Opstelling West-Duitsland	Opstelling Denemarken
Parkstadion, Gelsenkirchen 64.812 toeschouwers Robert Valentine	Klinsmann 10' Thon 82'			Immel, Buchwald, Brehme (33' Borowka), Kohler, Herget, Littbarski, Matthäus, Völler (74' Mill), Thon, Klinsmann, Rolff	Smeichel, Sivebæk, L. Olsen, Vilfort (73' Berggreen), Nielsen, Lerby, M. Olsen, Heintze, Elkjær , Michael Laudrup (62' Eriksen), Flemming Povlsen

14 juni 1988, 20:15 uur	Italië	1-0 (0-0)	Spanje	Opstelling Italië	Opstelling Spanje
Waldstadion, Frankfurt am Main 51.790 toeschouwers Erik Fredriksson	Vialli 73'			Zenga, Baresi, Bergomi, Ferri , Maldini, Ancelotti, De Napoli, Giannini, Donadoni, Mancini (69' Altobelli), Vialli (88' De Agostini)	Zubizarreta, Tomás, Andrinua, Víctor, Sanchís, Butragueño, Gordillo, Gallego (68' Martin), Bakero, Miquel, Míchel (73' Beguiristain)

17 juni 1988, 20:15 uur	West-Duitsland	2-0 (1-0)	Spanje	Opstelling West-Duitsland	Opstelling Spanje
Olympiastadion, München 72.308 toeschouwers Michel Vautrot	Völler 29' Völler 51'			Immel, Borowka, Brehme, Kohler, Herget , Littbarski (62' Wuttke), Matthäus, Völler, Thon , Wolfgang Rolff, Klinsmann (83' Mill)	Zubizarreta, Tomás, Camacho, Andrinua, Víctor, Sanchís , Butragueño (51'Salinas), Gordillo , Martín Vázquez , Bakero, Míchel

14 juni 1988, 20:15 uur	Italië	2-0 (0-0)	Denemarken	Opstelling Italië	Opstelling Denemarken
Müngersdorfer Stadion, Keulen 53.951 toeschouwers Bruno Galler	Altobelli 67' De Agostini 87'			Zenga, Baresi, Bergomi, Ferri , Maldini, Ancelotti, De Napoli, Giannini, Donadoni (85' De Agostini), Mancini (66' Altobelli), Vialli	Smeichel, Heintze, M. Olsen (67' Berggreen), Nielsen, Frimann (58' Vilfort), Laudrup , L. Olsen, Jensen, Povlsen, Eriksen, Kristensen

[bewerken] Groep B

Marco van Basten scoorde een hattrick tegen Engeland

Het niveau van de teams uit groep B kende minder grote verschillen, waardoor men onderling meer aan elkaar gewaagd was. Desondanks kwam het verlies van zowel Engeland als Nederland in de eerste wedstrijden op 12 juni, respectievelijk tegen aartsrivaal Ierland en de Sovjet-Unie, als een verrassing. De tweede wedstrijd, waarin de Engelsen tegen Oranje uitkwamen, was hierdoor voor beide ploegen van vitaal belang. De Engelse bondscoach Bobby Robson gaf de voorkeur aan Glenn Hoddle boven de onervaren Neill Webb, en plaatste Trevor Steven op de rechterflank in plaats van Chris Waddle. Ook zijn Nederlandse collega Rinus Michels wijzigde zijn op enkele punten en bracht de jonge Marco van Basten in de ploeg, die een ongelukkig seizoen achter de rug had bij AC Milan, en in de eerste wedstrijd van het EK op de bank was blijven zitten. Tegen de Engelsen scoorde hij echter driemaal, tegen één doelpunt van Bryan Robson. Door de 3-1 overwinning was Engeland uitgeschakeld. Tegelijkertijd had de Sovjet-Unie zich met een 1-1 gelijkspel tegen de Ieren al geplaatst voor de halve finale.

In het treffen tussen de Engelsen en de Russen, op 18 juni in Frankfurt, stond dus niets meer op het spel. De 3-1 zege voor de Sovjet-Unie betekende dat zij als eerste in de poule eindigden en daarmee gastland West-Duitsland ontliepen in de halve finale. De andere wedstrijd was daarentegen van levensbelang voor zowel Nederland als Ierland, die respectievelijk 2 en 3 punten hadden vergaard. Gedurende lange tijd leek het een doelpuntloos gelijkspel te worden - hetgeen zou inhouden dat de Ieren doorgingen. In de 82^e minuut scoorde invaller Wim Kieft echter, waardoor Oranje was geplaatst voor de volgende ronde.

Groep B   Team Ptn G W GL V DV DT DS 1 Sovjet-Unie 5 3 2 1 0 5 2 +3 2 Nederland 4 3 2 0 1 4 2 +2 3 Ierland 3 3 1 1 1 2 2 0 4 Engeland 0 3 0 0 3 2 7 -5

12 juni Engeland 0 1 Ierland 12 juni Nederland 0 1 Sovjet-Unie 15 juni Engeland 1 3 Nederland 15 juni Ierland 1 1 Sovjet-Unie 18 juni Engeland 1 3 Sovjet-Unie 18 juni Ierland 0 1 Nederland

12 juni 1988, 15:30 uur	Engeland	0-1 (0-1)	Ierland	Opstelling Engeland	Opstelling Ierland
Neckarstadion, Stuttgart 51.573 toeschouwers Siegfried Kirchen			6' Houghton	Shilton, Stevens, Sansom, Webb (60' Hoddle), Wright, Adams, Robson, Waddle, Beardsley (82' Hateley), Lineker, Barnes	Bonner, Morris, Hughton, McCarthy, Moran, Whelan, McGrath, Houghton, Aldrigde, Stapleton (62' Quinn), Galvin ('77 Sheedy)

12 juni 1988, 20:15 uur	Nederland	0-1 (0-0)	Sovjet-Unie	Opstelling Nederland	Opstelling Sovjet-Unie
Müngersdorfer Stadion, Keulen 60.000 toeschouwers Dieter Pauly			62' Rats	Van Breukelen, Van Tiggelen, R. Koeman, Van Aerle , Vanenburg (59' Van Basten), Mühren, Bosman, Gullit, Van 't Schip, Rijkaard, Wouters	Dasajev, Besonov, Khidiatullin , Kuznetsov, Demianenko, Rats, Litovchenko , Zavarov (90' Sulakvelidze), Protasov, Belanov (82' Aleinikov), Mikhailichenko

15 juni 1988, 17:15 uur	Engeland	1-3 (0-1)	Nederland	Opstelling Engeland	Opstelling Nederland
Rheinstadion, Düsseldorf 63.940 toeschouwers Paolo Casarin	Robson 53'		44' Van Basten 71' Van Basten 75' Van Basten	Shilton, Stevens, Sansom, Adams, Robson, Steven (68' Waddle), Beardsley (72' Hateley), Lineker, Barnes, Hoddle, Wright	Van Breukelen, Van Tiggelen, R. Koeman, Van Aerle, Vanenburg (60' Kieft), Mühren, Gullit, Van Basten (87' Suvrijn), E. Koeman, Rijkaard, Wouters

15 juni 1988, 20:15 uur	Ierland	1-1 (1-0)	Sovjet-Unie	Opstelling Ierland	Opstelling Sovjet-Unie
Niedersachsenstadion, Hannover 38.308 toeschouwers Emilio Soriano Aladren	Whelan 38'		74' Protasov	Bonner, Morris, Hughton, McCarthy, Moran, Whelan, Sheedy, Houghton, Aldridge, Stapleton (80' Cascarino), Galvin	Dasajev (68' Tsjanov), Khidiatullin, Kuznetsov, Demianenko, Rats, Aleinikov, Zavarov, Protasov, Belanov, Mikhailichenko, Sulakvelidze (46' Gotsmanov)

18 juni 1988, 15:30 uur	Engeland	1-3 (1-2)	Sovjet-Unie	Opstelling Engeland	Opstelling Sovjet-Unie
Waldstadion, Frankfurt 53.000 toeschouwers José Rosa dos Santos	Adams 16'		3' Aleinikov 28' Mikhailichenko 73' Pasulko	Woods, Stevens, Sansom, Watson, Adams, Robson, Steven, McMahon (54' Webb), Hoddle, Lineker (69' Hateley), Barnes	Dasajev, Besonov, Khidiatullin, Kuznetsov, Rats, Aleinikov, Litovtchenko, Zavarov (85' Gotsmanov), Protasov , Belanov (44' Pasulko), Mikhailichenko

18 juni 1988, 15:30 uur	Ierland	0-1 (0-0)	Nederland	Opstelling Ierland	Opstelling Nederland
Parkstadion, Gelsenkirchen 60.800 toeschouwers Horst Brummeier			82' Kieft	Bonner, Morris (46' Sheedy), Hughton, McCarthy, Moran, Whelan, McGrath, Houghton, Aldridge, Stapleton (83' Cascarino), Galvin	Van Breukelen, Van Tiggelen, R. Koeman, Van Aerle, Vanenburg, Mühren (79' Bosman), Gullit, Van Basten, Koeman (51' Kieft), Rijkaard, Wouters

[bewerken] Halve finales

	Halve finale				Finale
	21 juni – Hamburg (Volksparkstadion)
	West-Duitsland	1
	Nederland	2
					25 juni – München (Olympiastadion)
					Nederland	2
					Sovjet-Unie	0
	22 juni – Stuttgart (Neckarstadion)
	Italië	0
	Sovjet-Unie	2

[bewerken] Eerste wedstrijd

Een van de tribunes van het Volksparkstadion in 1983.

In de eerste halve finale, op 21 juni in Hamburg, stond het Nederlands elftal tegenover dat van West-Duitsland, waar veertien jaar eerder in de finale van het wereldkampioenschap nog met 2-1 van was verloren. Omdat Oranje destijds door velen als de betere ploeg werd beschouwd, was de verloren wedstrijd in 1974 voor een groot aantal Nederlanders reden voor wat een "nationaal trauma" werd genoemd. Doelman Hans van Breukelen zou later in een interview aangeven dat dit een van zijn motivaties was niet te verliezen; hij vermoedde dat andere spelers dezelfde gevoelens hadden. De wedstrijd zou uiteindelijk eindigen in een 2-1 overwinning van Nederland.

In de eerste helft waren er kansen voor beide kanten, maar Nederland leek sterker. Tegen de verhouding in kwam West-Duitsland echter na 55 minuten op voorsprong. Een sliding van Frank Rijkaard werd beoordeeld als een overtreding, en de Roemeens scheidsrechter Igna gaf een strafschop. Lothar Matthäus benutte deze, hoewel Van Breukelen naar de juiste hoek dook en de bal nog wist te raken. Een kwartier voor tijd kreeg ook Nederland een strafschop toebedeeld, nadat Van Basten op de grond belandde na een sliding naar de bal van verdediger Jürgen Kohler. Ronald Koeman schoot vervolgens de gelijkmaker binnen. Beide strafschoppen zouden later door voetbalanalytici als onterecht worden beoordeeld. Twee minuten voor het eindsignaal, met een stand die op dat moment een verlenging zou betekenen, bereikte een pass van Jan Wouters Van Basten en al vallend passeerde hij in de lange hoek doelman Eike Immel, waardoor Nederland zich plaatste. In het feest op het veld dat na de wedstrijd volgde zorgde Koeman voor enige controverse door een shirt van het Duitse elftal langs zijn achterwerk te halen, als zou hij er zijn billen mee afvegen.

21 juni 1988, 20:15 uur	West-Duitsland	1-2 (0-0)	Nederland	Opstelling West-Duitsland	Opstelling Nederland
Volksparkstadion, Hamburg 61.330 toeschouwers Ioan Igna	Matthäus 55'		74' Koeman 88' Van Basten	Immel, Brehme, Kohler, Herget (44' Pflügler), Borowka, Mill (79' Littbarski), Matthäus, Völler, Thon, Klinsmann, Rolff	Van Breukelen , Van Tiggelen, R. Koeman, Van Aerle, Vanenburg, Mühren (58' Kieft), Gullit, Van Basten, E. Koeman (89' Suvrijn), Rijkaard, Wouters

[bewerken] Tweede wedstrijd

De tweede halve finale, een dag later in het Stuttgartse Neckarstadion, zou eindigen in een 2-0 overwinning voor de Sovjet-Unie ten koste van de Italianen. De eerste helft kende weinig hoogtepunten en geen doelpunten, hetgeen deels werd veroorzaakt door het zeer verdedigende catenacciosysteem van Italië, en deels door het feit dat bij beide ploegen de helft van de spelers bij een gele kaart geschorst zou zijn voor de eventuele finale. De Russen speelden echter een betere tweede helft, hetgeen resulteerde in twee doelpunten binnen vijf minuten; op aangeven van Alexej Mikhailichenko schoot Gennadiy Litovchenko in de 58e minuut voor de eerste maal de bal in het net. Korte tijd later bepaalde Oleg Protasov na een counteraanval van de Sovjet-Unie met een boogbal de eindstand op 2-0. Italië, dat veel jonge spelers in het team had, probeerde tevergeefs terug in de wedstrijd te komen; een schot van Gianluca Vialli tegen het einde ging echter hoog over, en de Sovjet-Unie stond in de finale.

22 juni 1988, 20:15 uur	Sovjet-Unie	2-0 (0-0)	Italië	Opstelling Sovjet-Unie	Opstelling Italië
Neckarstadion, Stuttgart 61.606 toeschouwers Alexis Ponnet	Litovchenko 58' Protasov 62'			Dasajev, Besonov (36' Demianenko), Khidiatullin, Kuznetsov , Rats, Aleinikov, Litovchenko, Zavarov, Protasov, Mikhailichenko, Gotsmanov	Zenga, Baresi , Bergomi, Ferri , Maldini (65' De Agostini), Ancelotti, De Napoli , Giannini, Donadoni, Mancini (46' Altobelli), Vialli

[bewerken] Finale

T-shirt met het Nederlandse tv-commentaar op het doelpunt van Marco van Basten, dat binnen Nederland wordt beschouwd als een van de hoogtepunten van het vaderlandse voetbal.

De finale tussen het Nederlands elftal en het elftal van de Sovjet-Unie vond plaats op 25 juni in het Olympiastadion (München). In de groepsfase hadden beide ploegen elkaar reeds getroffen; het treffen was destijds geëindigd in een 1-0 overwinning van de Russen, die een groot deel van de wedstrijd het betere van het spel hadden. Het Oost-Europese team had het kampioenschap één keer gewonnen (1960) en was één keer op de tweede plaats geëindigd (1972). Voor de Nederlanders was het de eerste kans op een Europese titel.

Na ruim een half uur kopte Ruud Gullit de bal hard voorbij Dasajev, na een assist van Van Basten. De Russen - die enkele minuten daarvoor via Belanov een van hun weinige grote kansen hadden gekregen - probeerden een buitenspelval uit te voeren, maar lieten daarbij Gullit ongedekt. Tien minuten in de tweede helft volgde nog een doelpunt voor Nederland; Adri van Tiggelen speelde de bal vanaf het midden naar de linkerzijkant waarvandaan Arnold Mühren de bal schuin voor het doel langs schoot naar Van Basten, die de bal in één keer - uit een schier onmogelijke hoek - uit de lucht haalde en keeper Dasajev bovenlangs passeerde. Het doelpunt wordt door velen beschouwd als een van de hoogtepunten van het kampioenschap van dat jaar, en in de perceptie van sommigen van het Europees kampioenschap in het algemeen. De 2-0 stand bleef behouden tot het eind van de wedstrijd, hoewel een aan de Sovjet-Unie toegekende strafschop na een overtreding van Van Breukelen bijna voor de aansluitingstreffer zorgde. Het schot van Belanov werd echter door de Utrechtse doelman gestopt, en enkele minuten later werd de wedstrijd door de Franse scheidsrechter Vautrot beëindigd.

25 juni 1988, 15:30 uur	Nederland	2-0 (1-0)	Sovjet-Unie	Opstelling Nederland	Opstelling Sovjet-Unie
Olympiastadion (München) 72.308 toeschouwers Michel Vautrot	Gullit 33' Van Basten 54'			Van Breukelen, R. Koeman, Van Aerle , Rijkaard, Van Tiggelen, Wouters , Mühren, Vanenburg, E. Koeman, Gullit, Van Basten	Dasajev, Mikhailichenko, Demianenko , Khidiatullin, Rats, Aleinikov, Litovchenko, Zavarov, Protasov (71' Pasulko), Belanov, Gotsmanov (68' Baltacha)

Europees kampioen 1988
NEDERLAND Eerste titel

[bewerken] Statistieken

[bewerken] Doelpuntenmakers

[bewerken] Snelste doelpunt

3 minuten

• Sergei Aleinikov (tegen Engeland)

[bewerken] Externe links

Wikimedia Commons heeft meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen in de categorie Europees kampioenschap voetbal 1988.

• Statistisch overzicht van het Europees kampioenschap
• (en) UEFA.com: Europees kampioenschap 1988
• Videocompilatie van alle doelpunten op DAG.nl