Düsseldorf

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Düsseldorf
Stad in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen van Düsseldorf
Düsseldorf
Düsseldorf
Situering
Deelstaat Noordrijn-Westfalen
Regierungsbezirk Düsseldorf
Coördinaten 51° 14′ NB, 6° 47′ OL
Algemeen
Oppervlakte 217,22 km²
Inwoners (31-12-2012[1]) 593.682 (2733 inw/km²)
Hoogte 38 m
Burgemeester Thomas Geisel (SPD)
Overig
Postcodes 40210–40721
Netnummers 0211,
0203 (Ortsnetz Duisburg),
02104 (Ortsnetz Mettmann)
Kenteken D
Stadskernen 10 Stadtbezirke
met 49 stadsdelen
Gemeentenummer 05 1 11 000
Website www.duesseldorf.de
Locatie van Düsseldorf
North rhine w D.svg
Portaal  Portaalicoon   Duitsland
Oever van de Rijn
Districten in Düsseldorf

Düsseldorf (verouderd Nederlands: Dusseldorp) is de hoofdstad van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen gelegen aan de Nederrijn bij Kmr 744, even ten zuiden van het Ruhrgebied. Düsseldorf is een kreisfreie Stadt. De gemeente telt 593.682 inwoners[2] (zevende stad van de Bondsrepubliek) en heeft een oppervlakte van 217,0 km².

Geografie[bewerken]

Düsseldorf ligt in het midden van de Rijnvlakte, overwegend aan de rechteroever van de rivier de Rijn. Alleen de wijken Düsseldorf-Oberkassel, Düsseldorf-Niederkassel, Düsseldorf-Heerdt en Düsseldorf-Lörick liggen aan de linker Rijnoever. De stad dankt zijn naam aan het riviertje de Düssel dat hier in de Rijn uitmondt.

Düsseldorf maakt deel uit van het Metropoolgebied Rijn-Ruhr. De agglomeratie Rhein-Ruhr is een van de grootse industriegebieden in Europa en het grootste in Duitsland. Het hoogste punt in het stadsgebied is gelegen in de wijk Düsseldorf-Hubbelrath en wordt gevormd door de 165 meter hoge Sandberg. Het laagste punt is de monding van de beek 'Schwarzbach' in de Rijn bij Düsseldorf-Wittlaer met 28 m boven Normalnull.

Stadsgebied[bewerken]

Het stadsgebied van Düsseldorf bestaat uit tien stadsdistricten die in 49 wijken zijn onder te verdelen. Elk district heeft een districtvertegenwoordiging bestaande uit 19 leden. Deze worden bij de gemeenteraadsverkiezingen gekozen. De tien stadsdistricten met hun bijhorende wijken zijn:

  • District 1: Altstadt, Carlstadt, Derendorf, Golzheim, Pempelfort, Stadtmitte
  • District 2: Düsseltal, Flingern-Nord, Flingern-Süd
  • District 3: Bilk, Flehe, Friedrichstadt, Hafen, Hamm, Oberbilk, Unterbilk, Volmerswerth
  • District 4: Heerdt, Lörick, Niederkassel, Oberkassel
  • District 5: Angermund, Kaiserswerth, Kalkum, Lohausen, Stockum, Wittlaer
  • District 6: Lichtenbroich, Mörsenbroich, Rath, Unterrath
  • District 7: Gerresheim, Grafenberg, Hubbelrath, Ludenberg
  • District 8: Eller, Lierenfeld, Unterbach, Vennhausen
  • District 9: Benrath, Hassels, Himmelgeist, Holthausen, Itter, Reisholz, Urdenbach, Wersten
  • District 10: Garath, Hellerhof

Naburige steden[bewerken]

De stad Düsseldorf grenst in het noorden aan de stad Duisburg en Ratingen, in het oosten aan de steden Mettmann, Erkrath en Hilden, in het zuiden aan de steden Langenfeld en Monheim am Rhein. Ten westen van Düsseldorf liggen de steden Neuss en Meerbusch.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste schriftelijke vermelding van Dusseldorp stamt uit het jaar 1135. Tijdens de regering van keizer Frederik I Barbarossa werd het noordelijk van Düsseldorf liggende stadje Kaiserswerth tot goed beschermde buitenpost uitgebouwd. Soldaten observeerden vanuit hier de scheepvaart op de Rijn. (Sinds 1929 is Kaiserwerth een wijk van Düsseldorf.)

Op 14 augustus 1288 verkreeg Düsseldorf stadsrechten van graaf Adolf V van Berg. Voorafgaand daaraan was er een bloedige strijd geweest tussen de aartsbisschop van Keulen Siegfried van Westerburg en het Hertogdom Berg. Het hoogtepunt van deze strijd was de Slag bij Woeringen, die eindigde in een nederlaag voor de strijdkrachten van de aartsbisschop.

In 1385 verklaarden de hertogen Düsseldorf tot residentie van de hertogen van Berg. In 1609, na uitsterven van het Guliks-Bergse regentengeslacht werd de stad bezet door de Spaanse generaal Ambrogio Spinola die tot 1614 als keizerlijke commissaris over de stad heerste.

Blik op de stad rond 1647

Na het bijleggen van enkele geschillen rondom de erfopvolging kwam Düsseldorf met het Hertogdom Gulik aan het huis Palts-Neuburg. Keurvorst Johan Willem van de Palts koos Düsseldorf tot hoofdresidentie. In deze tijd en ook later onder Karel Theodoor van Beieren groeide de stad behoorlijk. Beide vorsten lieten kastelen bouwen, legden kunstverzamelingen aan en stichtten verschillende instituten. Ook waren zij de grondleggers van de Düsseldorfer wijk Carlstadt (Düsseldorf).

Ook al was de stad sinds 1732 in grotere omvang beschoeid, toch slaagden de Fransen in 1757 tijdens de Zevenjarige Oorlog om de stad te bezetten. Na een korte verdrijving door Ferdinand van Brunswijk konden de Fransen na een hevig bombardement Düsseldorf opnieuw innemen en bleven tot de stad na de Vrede van Lunéville in 1801 aan Beieren teruggegeven werd. Na deze teruggave zijn de beschoeiingen afgebroken.

Vanaf 1806 was Düsseldorf hoofdstad van het Groothertogdom Berg en kwam samen met deze in 1815 aan Pruisen.

Wereldoorlogen[bewerken]

Na de Eerste Wereldoorlog was de stad vanaf 8 maart 1921 door Franse en Belgische troepen bezet. Vanuit hier en de buurstad Duisburg begon twee jaar later de bezetting van het Ruhrgebied. Deze eindigde op 1 september 1925 met de ondertekening van het zogeheten Dawesplan, het verdrag dat de herstelbetalingen van Duitsland regelde.

Na de machtsovername van de nationaalsocialisten kwam het in Düsseldorf al op 11 april 1933 tot eerste boekenverbrandingen van door hen niet gewenste literatuur. Onder andere zijn boeken van Heinrich Heine en Erich Kästner door de Hitlerjugend verbrand. Op 10 november 1938 zijn tijdens de Kristallnacht de synagogen in de Kasernenstrasse en in Benrath afgebrand, de joodse bevolking van de stad vervolgd en ten minste acht personen vermoord. Op 27 oktober 1941 reed de eerste trein met Düsseldorfer joden van het station in Derendorf naar de concentratiekampen in het Oosten. In 1944 leefden in ongeveer 400 kampen in Düsseldorf circa 35.000 buitenlandse dwangarbeiders en duizenden oorlogsgevangenen, zoals concentratiekampgevangenen die in de stad dwangarbeid moesten verrichten.

In de Tweede Wereldoorlog vielen in 1940 de eerste bommen op Düsseldorf. De geallieerde luchtaanvallen eisten tot 1945 meer dan 5000 doden onder de burgerbevolking. Ongeveer de helft van de gebouwen was vernietigd, rond 90 procent beschadigd. Alle Rijnbruggen, de meeste straten, dijken, rioleringen waren onbruikbaar of vernietigd. De puinberg is op circa tien miljoen kubieke meter geschat. In april 1945, kort voor het einde van de oorlog probeerden een paar burgers de leidende nationaalsocialisten vast te zetten en de stad zonder strijd aan de geallieerden te overhandigen. Deze poging ging grotendeels mis. Meerdere personen zijn standrechtelijk doodgeschoten. Op 17 april 1945 is Düsseldorf door de Amerikaanse troepen vrijwel zonder gevechten ingenomen.

Religies[bewerken]

Düsseldorf maakt van oudsher deel uit van het aartsbisdom Keulen en viel onder het archidiaconaat (bestuurseenheid van meerdere decanaten) van het domdecanaat. Ook al kon de reformatie de overmacht krijgen, toch bleven altijd katholieken in de stad. Zij behoorden tot 1627 bij het decanaat Neuss en sindsdien kreeg Düsseldorf een eigen decanaat. Er leven nu nog circa 205.000 katholieken, ongeveer 36 procent van de bevolking.

Vanaf 1527 kon zich de reformatie doorzetten. Dit kwam vooral door het reformkatholicisme van Willem V van Beieren. Er volgde de eerste stichting van een lutherse gemeente. Dat veranderde in 1571 met een ommekeer aan het hof, waarna protestanten weer onderdrukt werden. Pas vanaf 1609 konden zij hun godsdiensten weer in het openbaar houden. Na een verdere periode van onderdrukking door de katholieke heerser Wolfgang Willem van Palts-Neuburg kwam het vanaf het midden van de 17e eeuw tot groei van de lutherse kerk.

Johanneskirche in 1900

In 1683 konden gereformeerde gemeenten hun eerste kerk bouwen, die in 1916 de naam Neanderkirche kreeg. Voortdurende groei leidde tot de bouw van verdere kerken, onder andere zijn dat de:

  • Johanneskirche (Martin-Luther-Platz (1881)),
  • Christuskirche (1899)
  • Friedenskirche (1899)
  • Matthäikirche (1899)
  • Kreuzkirche (1910)

Tot de Evangelisch-Lutherse Kerk in Düsseldorf behoren inmiddels drie kerkdistricten onder de land-districtkerk Evangelische Kirche im Rheinland.

Verdere vertegenwoordigde kerken in Düsseldorf zijn:

Politiek[bewerken]

Aan de top van de stad Düsseldorf stonden in de dertiende eeuw de schepenen. Zij waren tot 1806 de hoogste en machtigste klasse in het stadsbestuur. Sinds 1303 stond aan de top een burgemeester, die in het begin uit de rijen van de schepenen kwam. Onder hem stond een gemeenteraad. Zijn leden waren of op levenstijd gekozen (Alter Rat), of jaarlijks opnieuw bepaald (Junger Rat). Maar ook de hertog had zijn vertegenwoordiger in de vorm van een schout, hij had de titel Amtmann. Van een democratisch gekozen volksbestuur kon er echter geen sprake zijn.

In de tijd van de Franse bezetting berustte het bestuur bij de Munizipalrat. Vanaf 1815 bij een gemeenteraad met 30 leden. In 1856 is de Rheinische Städteordung ingevoerd, die voortaan het gemeentebestuur regelde.

Tijdens de nationaalsocialistische tijd benoemde de NSDAP de burgemeester. Na de Tweede Wereldoorlog zorgde het Britse militaire bestuur voor een nieuwe gemeentewetgeving naar Brits voorbeeld, met een gekozen “Rat der Stadt”. Sinds 1999 wordt de burgemeester rechtstreeks gekozen.

Burgemeesters sinds 1815[bewerken]

Stadsraad - Actuele zetelverdeling[bewerken]

CDU SPD GRÜNE FDP PDS REP GRAUE LEMMER-Liste Totaal
2004 37 25 10 5 2 1 1 1 82

Wapen[bewerken]

Wapen Düsseldorf

Het oorspronkelijke wapen van de stad Düsseldorf – alleen met een anker stamt uit de tijd dat zij haar stadsrechten verkreeg. Het anker verwijst naar de relatie van de stad en haar burgers met de Rijnscheepvaart. Sinds het einde van de zeventiende eeuw kwam er naast dit eenvoudige wapen nog een tweede bij, gemaakt naar het voorbeeld van het zegel van het schepencollege. Het liet de “Bergische leeuw”, het wapen van de Hertogen van Berg, met een anker in zijn klauwen. Rond het midden van de achttiende eeuw verdween het oude wapen ten gunste van dit nieuwe. Na meerdere veranderingen kreeg het wapen van de heraldicus Otto Hupp in 1938 zijn huidige vorm.

Stedenbanden[bewerken]

De gemeente Düsseldorf kent vele jumelages, ook aangeduid met het begrip partnerstad. De gemeenten waarmee Düsseldorf in vriendschap is verbonden, zijn:

  • Vlag van Verenigd Koninkrijk Reading (Verenigd Koninkrijk), sinds 1988 officieel, maar al sinds 1947 vele contacten
  • Vlag van Duitsland Chemnitz (Duitsland, toen DDR), sinds 1988
  • Vlag van Israël Haifa (Israël), officieel sinds 1988, echter sinds 1978 veel vriendschappelijke contacten
  • Vlag van Polen Warschau (Polen), sinds 1989
  • Vlag van Rusland Moskou (Rusland), sinds 1992
  • Vlag van China Chongqing (China), sinds 2004

Daarnaast worden met onderstaande gemeenten vriendschapsbanden onderhouden. De gemeenten zijn:

Cultuur en Bezienswaardigheden[bewerken]

Theater[bewerken]

Düsseldorfer Schauspielhaus (Theater)
  • Deutsche Oper am Rhein (Opera, Operette, Ballet)
  • Düsseldorfer Marionetten-Theater
  • Düsseldorfer Schauspielhaus
  • FFT - Forum Freies Theater (Junges Theater und Kammerspiele)
  • Jazz Schmiede
  • Das Kommödchen
  • Komödie Düsseldorf (Boulevardtheater)
  • Musiktheater Capitol (Musical)
  • NEMO - Pantomime
  • Roncalli's Apollo-Variété
  • Savoy-Theater
  • Palais Wittgenstein
  • Tanzhaus NRW
  • Theater Glorreich
  • Theateratelier Takelgarn
  • Theater Flin
  • Tonhalle Düsseldorf (Klassiek, Jazz, Pop, Cabaret)
  • Puppentheater an der Helmholtzstraße
  • Theater an der Kö
  • Theater an der Luegallee
  • Zakk - Zentrum für Aktion, Kultur en Kommunikation

Musea en tentoonstellingen[bewerken]

Museum K21
  • Akademie-Galerie
  • Aquazoo-Löbbecke-Museum
  • BRAUSE - Vereinsheim des Metzgerei Schnitzel Kunstvereins e.V.
  • Comtoise Uhren Museum
  • damenundherren e.v
  • Elvis Presley Ausstellung Düsseldorf
  • Filmmuseum
  • Forum NRW
  • Goethe-Museum
  • Heinrich-Heine-Institut
  • Hetjens-Museum (Deutsches Keramik-Museum)
  • Institut Français Düsseldorf
  • Interim - Arbeitsraum en Präsentationsraum junger Kulturschaffender
  • Julia Stoschek Collection
  • KAI 10 | Raum für Kunst
  • Kulturbahnhof Eller
  • Kunstarchiv Kaiserswerth
  • Kunstbüro Düsseldorf
  • Kunsthalle Düsseldorf
  • Künstlerverein Malkasten
  • Kunstraum Düsseldorf
  • Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen - K20 (Grabbeplatz) en K21 (Ständehaus)
  • Kunstverein für die Rheinlande en Westfalen
  • Kunst im Tunnel
  • LADEN - GEDAN (Off-Space)
  • Museum Kunstpalast
  • Mahn- en Gedenkstätte Düsseldorf
  • plan.d - Produzentengalerie
  • Polnisches Institut Düsseldorf
  • Reinraum e.v. - Verein zur Förderung von Kunst en Kultur
  • Schifffahrt-Museum im Schlossturm
  • Senfmuseum
  • Stadtmuseum
  • Stiftung Schloss en Park Benrath - Museum voor Europese tuinkunst
  • Theatermuseum

Muziek[bewerken]

Het belangrijkste concertgebouw van Düsseldorf is de Tonhalle Düsseldorf met meer dan 200 opvoeringen per jaar. De Tonhalle is ook de concertzaal van de Düsseldorfer Symphoniker die als concertorkest en als operaorkest van de ‘Deutsche Oper am Rhein’ optreden.

In 1818 is de Städtische Musikverein zu Düsseldorf in het leven geroepen. Deze vereniging organiseerde de eerste van vele muziekfestivals. Deze kregen in de negentiende eeuw door medewerking van Felix Mendelssohn-Bartholdy en Robert Schumann, beide muzikale directeuren in Düsseldorf, internationale betekenis. De ‚Städtische Musikverein’ kan terugkijken op een onafgebroken muziekhistorie vanaf 1818 tot heden en wordt als dé muzikale ambassadeur van de stad in alle grote concertzalen van Europa gezien.

In 1995 is Jazz in Düsseldorf e.V. opgericht, die in opdracht van het amt jazzconcerten en andere opvoeringen organiseert.

De Figuralchor Düsseldorf e.V. is een belangrijk deel van de klassieke muzieksector.

Maar ook rock- en popmuziek zijn vertegenwoordigd. Düsseldorf is sinds de jaren zeventig een centrum van de elektronische popmuziek. Internationaal bekend zijn Kraftwerk, Neu!, La Düsseldorf en de punkrockbands Deutsch-Amerikanische Freundschaft en Die Toten Hosen.

In 2011 werd in de ESPRIT arena het Eurovisiesongfestival 2011 gehouden. Düsseldorf mocht het festival organiseren ten nadele van Berlijn, Hamburg en Hannover.

Beeldende kunst[bewerken]

Düsseldorf was altijd een belangrijk centrum voor schilderkunst. Onder keurvorst Johan Willem van de Palts werd een kunstgalerie opgericht, die vooral met werken van Rubens de grondsteen van de huidige Alte Pinakothek in München legde. In de negentiende eeuw had de Düsseldorfer Malerschule (Oswald Achenbach) grote invloed op de schilderkunst. Te noemen is ook de groep Das Junge Rheinland, die in de Weimarer tijd actief was. Na de Tweede Wereldoorlog drukte Joseph Beuys zijn stempel op de kunstscene in Düsseldorf. Tot op heden zijn in Düsseldorf belangrijke kunstenaars actief, zoals Markus Lüpertz, die rector is van de Kunstacademie Düsseldorf.

Bouwwerken[bewerken]

De drukste winkelstraat van Duitsland is de Schadowstraße in Düsseldorf. Maar bekender, vooral om haar stedenbouwkundig karakter en exclusieve winkels is de Königsallee, ook kort "die Kö". In haar midden loopt het stadskanaal. Hier vindt men ook het meest treffende kenmerk van de Kö, de Tritonengruppe.

In de Altstadt kan men hier en daar nog heel oude, onder monumentenzorg staande huizen vinden. Echte historische centra zijn echter alleen nog maar in de wijken Kaiserswerth en Gerresheim te vinden. Hierna volgt een lijst van de belangrijkste bouwwerken van de stad (chronologisch):

Burchten en kastelen[bewerken]

  • Ruïne van de Kaiserpfalz in Kaiserswerth, gebouwd van 1174 tot 1184. In 1702 door Franse troepen in de Spaanse Successieoorlog vernietigd
  • Kasteeltoren, “Wahrzeichen“ van de stad, oorspronkelijk in gotische stijl, opgebouwd in de 19e eeuw door de architect Rudolf Wiegmann tot een renaissancegebouw in Italiaanse stijl. Het eigenlijk bij de toren horende kasteel uit de 13e, 16e en 19e eeuw is door een brand in 1872 vernietigd.
  • Burg Angermund, gebouwd 14e eeuw
  • Schloss Eller, gebouwd 14e eeuw, 1826 en 1902
  • Schloss Benrath, gebouwd 17e en 18e eeuw
  • Schloss Kalkum, gebouwd 18e eeuw, 1810 tot 1812
  • Schloss Mickeln, Himmelgeist, gebouwd 1843
  • Schloss Jägerhof, gebouwd 1800, nu Goethe-Museum
  • Schloss Garath
  • Schloss Heltorf, vermeld eind 12e eeuw

Historische kerken[bewerken]

De gedraaide toren van de St. Lambertus
  • Altstadt en Carlstadt:
    • St. Lambertus (kath.), Stiftsplatz 1, gotische stijl, sinds 1974 pauselijke Basilica minor, gebouwd 1288 - 1394, inzegening 13 juli 1394
    • Kreuzherrenkirche, Ursulinengasse 6, gebouwd 1445 tot 1455
    • St. Andreas (kath.), Andreasstraße 10, barokke stijl, gebouwd 1622 tot 1629,
    • Ev. Lutherkirche, Altstadt, Bergerstraße 18b, gebouwd 1683 tot 1687, eerste kerk van de lutherse gemeente
    • Neanderkirche, Altstadt, Bolkerstraße 36, gebouwd 1683 tot 1687, eerste kerk van de gereformeerde gemeente
    • St. Maximilian (kath.) „Maxkirche“, Schulstraße 11-15 en Citadellstraße 2, gebouwd 1735 tot 1743
  • andere wijken:

Andere historische bouwwerken (voor 1950)[bewerken]

  • 'Das Lieferhaus', oudste huis in Düsseldorf uit het jaar 1288, Altstadt, Liefergasse
  • De Kasteeltoren, gebouwd ca. 1386, Altstadt
  • Raadhuis uit het jaar 1570-73, Altstadt
  • Marktplaats met 'Jan-Wellem-Denkmal' (1712, de Grupello), Altstadt
  • 'Ratinger Tor', Altstadt, gebouwd 1811 tot 1815
  • ‘Ständehaus’, Unterbilk, gebouwd 1876 tot 1880, 1949 tot 1988 Landtagsgebäude, heute Kunstsammlung NRW K21
  • 'Tonhalle', gebouwd 1925/1926, Wilhelm Kreis
  • Warenhuis 'Kaufhof an der Kö' (voormalig L. Tietz), 1906-1908, Joseph Maria Olbrich
  • (voormalig) bestuursgebouw van de „Mannesmannröhren-Werke AG”, Vodafone-Ufer, 1912
  • 'Carsch-Haus', 1915
  • 'Wilhelm-Marx-Haus', Stadtmitte, gebouwd 1922 tot 1924, wordt als eerste ‚echte’ wolkenkrabber van Duitsland gezien, Wilhelm Kreis
  • Ensemble rond de Ehrenhof, Pempelfort, gebouwd 1925 tot 1926 voor de tentoonstelling ‘Gesundheitspflege, soziale Fürsorge en Leibesübungen’, kort "GeSoLei", Wilhelm Kreis, Aurora von Arno Breker
  • Hauptbahnhof, 1920-er en 1930-er jaren

Moderne en postmoderne gebouwen[bewerken]

  • Mannesmann-wolkenkrabber, Carlstadt, gebouwd 1956 tot 1958
  • Thyssen-Haus of Dreischeibenhaus, Stadtmitte, gebouwd 1957 tot 1960
  • Düsseldorfer Schauspielhaus, Stadtmitte, gebouwd 1965 tot 1970
  • Koepelglashuis in de Botanische tuin
    • Rheinturm, gebouwd 1982, hoogste gebouw van de stad (240,5 m)
    • Landtag van Noordrijn-Westfalen, gebouwd 1980 tot 1988
    • Stadspoort, gebouwd 1992 tot 1998
    • Neuer Zollhof, die "Gehry-Bauten", gebouwd 1996 tot 1999
  • Victoria-Turm, gebouwd 1994 tot 1997
  • ARAG-Turm, Mörsenbroich, gebouwd 1998 tot 2000
  • LTU Arena, Stockum, gebouwd 2002 tot 2004 (gebouwd 1968 tot 1975)
  • 'GAP 15' gebouwd 2005

Bruggen[bewerken]

  • Hammer treinbrug, 1870 gebouwd, 1912 vervangen, 1945 vernietigd, deels weer opgebouwd, 1987 nieuw gebouwd, treinverbinding Düsseldorf-Neuss (niet voor voetgangers en fietsers) gelegen op Rkm 738.
  • Oberkasseler brug, 1898 in gebruik genomen, 1925 uitgebouwd, 1945 vernietigd, vanaf 1948 provisorische brug, 1973 vervangen, verbinding van de Altstadt naar Oberkassel
  • Joseph-Kardinal-Frings-brug (ouder: Zuidelijke brug / Südbrücke), gebouwd 1929, vernietigd 1945, nieuwbouw 1950 tot 1951, verbinding van Hamm naar Neuss.
  • Theodor Heuss-brug, gebouwd 1953 tot 1957, verbinding van Golzheim naar Niederkassel
  • Rheinkniebrug, gebouwd 1965 tot 1969, verbinding van Friedrichsstadt naar Oberkassel
  • Fleher Brücke, gebouwd 1976 tot 1979, verbinding van Bilk naar Neuss-Uedesheim
  • Luchthavenbrug, gebouwd 1998 tot 2002, verbinding van Stockum (Messe, LTU Arena) naar Meerbusch

Winkelcentra[bewerken]

Kö-Bogen met Breuninger Luxuswinkel. Architect: Daniel Libeskind
  • AirportArkaden
  • Düsseldorf Arcaden
  • Kö-Center
  • Kö-Bogen
  • Kö-Galerie
  • Schadow-Arkaden
  • Sevens Center
  • Stilwerk

Parken[bewerken]

  • Botanische tuin van de universiteit
  • Florapark
  • Hanielpark
  • Hofgarten
  • Kögraben
  • Lantz'scher Park
  • Nordpark mit Japanischem Garten
  • Ostpark
  • Park bij het Ständehaus
  • Wildpark im Grafenberger Wald
  • Unterbacher See
  • Haus Unterbach
  • Park Elbroich / Heyepark
  • Rheinpark Bilk
  • Rheinpark Golzheim
  • Schlosspark Benrath
  • Schlosspark Eller
  • Schlosspark Garath
  • Schlosspark Mickeln
  • Südpark
  • Volksgarten
  • Zoopark

Gastronomie[bewerken]

De Altstadt van Düsseldorf wordt wegens de vele kroegen ook de "längste Theke der Welt" (de langste bar van de wereld) genoemd. De specialiteit in en rond Düsseldorf is het ‘Altbier’ een bovengegist bier dat vooral in de buurt gebrouwen wordt.

Tradities[bewerken]

De belangrijkste en waarschijnlijk ook bekendste traditie is het carnaval dat elk jaar zijn hoogtepunt vindt in de optocht met praalwagens op ‘Rosenmontag’, de maandag voor Aswoensdag. Verder is een belangrijke gewoonte het houden van schuttersfeesten in verschillende wijken en het grote ‘Düsseldorfer Schützenfest’ met bijbehorende kermis.

Sport[bewerken]

Bekendste voetbalclub is Fortuna Düsseldorf. Fortuna was in 1933 kampioen van Duitsland en heeft twee keer de DFB-Pokal gewonnen (1979 en 1980). In 1979 haalde de club de finale van de Europacup II maar verloor tegen FC Barcelona. Het stadion van Fortuna is de ESPRIT arena (vorige naam: LTU arena), de vervanger van het oude Rheinstadion.

In de begindagen van het Duitse voetbal waren Düsseldorfer FC 99 (later SC 99) en Union 05 Düsseldorf, het latere TuRU 1880 Düsseldorf de grote clubs van de stad. Begin jaren twintig verscheen ook Fortuna Düsseldorf ten tonele op het hoogste niveau en werd vanaf midden jaren twintig een topclub, gevolgd door VfL Benrath. Deze laatste bleef succesvol tot aan de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werd Fortuna de onbetwiste nummer één van de stad. In 1966 speelde de club voor het eerst één seizoen in de Bundesliga en werd daar een vaste waarde van 1971 tot 1992 en opnieuw van 1995 tot 1997. In 2011/12 speelt de club opnieuw in de Bundesliga.

Het succesvolste basketbalteam zijn de Düsseldorf Magics. Ze konden zich in de laatste jaren in het bovenste segment van de tweede basketbaleredivisie vestigen.

Tenminste zo bekend en beduidend succesvoller is de ijshockeyvereniging DEG Metro Stars. Ze zijn achtvoudig Duits kampioen en sinds 1967 de succesvolste ijshockeyclub van Duitsland. In 2006 konden zij de eerste keer de Deutscher Eishockey-Pokal en het vicemeesterschap binnenhalen. Het ijshockeystadion aan de ‘Brehmstraße’ is ver over de grenzen van Düsseldorf bekend. Wat ook voor zijn fans geldt die als de besten van de wereld beschouwd worden. Op het moment wordt er in de wijk Rath een nieuw stadion met de naam Iss-Dome gebouwd. Het zou voor het seizoen 2006/2007 gereed zijn.

In Düsseldorf zijn er drie hockeyclubs: de Düsseldorfer Sport Club (DSC), de Deutscher Sportverein Düsseldorf (DSD) en de grootste de Düsseldorfer Hockey Club (DHC). Alleen de DHC speelt op hoger niveau. In het veld in de 2e eredivisie en in de hal in de 1e eredivisie. Tweejaarlijks wordt er op DSD een vierlandentoernooi gespeeld onder de naam Düsseldorf Masters, waar vier toplanden aan meedoen ter voorbereiding naar een groot internationaal titeltoernooi.

Niet vergeten worden mag de tafeltennisclub Borussia Düsseldorf, die in 2003 de laatste keer kampioen van Duitsland was. Daarnaast 20 nationale titels, 17 keer Deutsche Pokalsieger, zes keer de Europapokal der Landesmeister en drie keer de ETTU-beker won. Bij de wereldkampioenschappen voor clubs konden zij de derde plaats behalen. De Borussia mag daarom als de succesvolste sportclub van Düsseldorf gezien worden. 'Gewone' tennisclubs zijn talrijk in Düsseldorf, maar clubs met enig niveau zijn de ‘Rochusclubs’ wiens heren en de 'TC Benrath' wiens dames in de eerste eredivisie spelen.

De handbalclub HSG Düsseldorf kon in 2004 zijn intocht in de Handbal – eredivisie vieren.

Er zijn twee Düsseldorfer American footballclubs: de ‘Düsseldorf Panther’ en de ‘Rhein Fire’. De laatste speelde in de reeds opgeheven NFL-Europe. Honkbal wordt in Düsseldorf alleen maar op laag niveau gespeeld. De ‘Düsseldorf Senators’ spelen als voormalig eredivisieteam inmiddels alleen nog maar in de lagere liga's.

De Dansclub ‘TD TSC Düsseldorf Rot-Weiß’ is bijzonder bij de formatiedans sterk. Ze konden in het verleden meerdere Europa en Wereld meesterschap titels naar huis brengen en behoren tot de top 10 van de Duitse Danssportclubs. Hun laatste succes was de Duitse landstitel in 2002 en tweede plaats bij de wereldkampioenschappen in datzelfde jaar.

De volgende sportevenementen vinden jaarlijks in Düsseldorf plaats:

    • World Team Cup (tennis)
    • Metro-Group-Marathon
    • Ski-Langlauf-wereldcup
    • Jeugdvoetbaltoernooi van de BV04
    • Fietsrennen rond de Kö
    • Kö-loop
    • International Novice Youth competition (Synchroonzwemmen)

Evenementen[bewerken]

  • februari
    • 'Carnaval'
    • 'Weiberfastnacht' – de vrouwen nemen het raadhuis in
    • grote Rosenmontagszug
  • maart
    • 'ProWein' – Internationale beurs voor wijn en sterkedranken
  • april
  • mei
    • Düsseldorf-Marathon, ook METRO Group Marathon genoemd
    • schuttersfeesten met kermis in haast alle wijken
    • schilders en pottenbakkersmarkt
    • CSD Düsseldorf
    • Japan-dag met groot Japans vuurwerk
  • juli
    • ‘Schützen- en Heimatfest’ met kermis aan de Rijn
    • Frankenheim Open-Air-Bioskoop
    • einde van juli begin augustus minivoetbaltoernooi met meer dan 90 clubs
  • augustus
    • ‘Benrather Biermarkt’ (bier uit de hele wereld)
  • september
    • Kasteel Benrath musivfestival – ‘Mondschein-Träume’
    • Schilder- en pottenbakkermarkt
    • Internationale Kö-Loop – Duitslands grootste city-loop
    • ‘Altstadtherbst Kulturfestival’
    • ‘Erntedankfest’ in Urdenbach (1e zondag na de 29ste september)
  • november
    • St.-Martin-optochten met lantaarns en liederen
    • Martinslauf in Hassels - grootste Volksloop in Düsseldorf
    • Begin va de Carnavalstijd – ‘Hoppeditz-Erwachen’ op 11-11, 11.11 uur.
  • december
    • ‘Adventsmarkt’ op 1e advent in Benrath
    • Nicolaas- en Kerstmarkten in de Altstadt, de Schadowstraße, de Schadowplatz, de Nordstraße en in sommige andere wijken
    • Vodafone – ‘Kö on Ice’

Economie en infrastructuur[bewerken]

Kantoorgebouwen door Frank Gehry

Düsseldorf kent een buitengewoon sterke economische bedrijvigheid in het kerngebied Rhein-Ruhr. Wat haar economische productiviteit betreft en bij de groeiprognoses neemt Düsseldorf in Duitsland de eerste plaats in. Belangrijke factoren hiervoor zijn naast haar centrale ligging ook de nabijheid van de op drie na grootste luchthaven (Luchthaven Düsseldorf International) in Duitsland en de Düsseldorfer beurs met 25 wereldwijd belangrijke beurzen.

Düsseldorf is een belangrijk centrum voor reclame, Europese patenten, telecommunicatie en bedrijfsadvisering. Ook is Düsseldorf stad van de mode, hier vindt elk jaar de grootste modebeurs van de wereld plaats, de “Collections Premieren Düsseldorf” (CPD). Düsseldorf neemt naast Frankfurt de tweede plaats als bankenstad en bij de Beurshandel in. Veel internationale ondernemingen zijn hier gevestigd, zoals:

Verkeer[bewerken]

Naast de luchthaven Düsseldorf International, die tot de grootste van Duitsland behoort, is de stad ook verbonden met een Rijnhaven via een net van waterwegen. Tachtig kilometer noordwestelijk van de stad ligt nog het vliegveld Weeze, populair bij goedkope luchtvaartmaatschappijen als Ryanair.

Het stedelijke gebied van Düsseldorf is door de volgende snelwegen omgeven:

Verder lopen de rijkswegen ‘B 1’, ‘B 7’, ‘B 8’, ‘B 228’ en ‘B 326’ door de stad.

Düsseldorf heeft de grote ICE-stations Düsseldorf Hauptbahnhof en Düsseldorf International Flughafen. Daarnaast wordt Düsseldorf bediend door verschillende RegionalExpresssen, waaronder die van Venlo naar Hamm (Westf.) loopt. Regionale treinen stoppen op de stations Düsseldorf-Benrath en de 22 S-Bahn-Stations.

Voor goederenvervoer is Düsseldorf inmiddels geen knooppunt meer, nadat het spoorweg rangeerterrein Düsseldorf-Derendorf gesloten en afgebroken is.

De stad heeft een dicht net van lightrailverbindingen, tram-- en buslijnen. Het openbaar streekvervoer wordt onderhouden door de Rheinbahn AG, de Regiobahn GmbH en de Deutsche Bahn. Alle lijnen zijn te gebruiken voor een eenheidsprijs ( Verkehrsverbund Rhein-Ruhr, VRR ).

Düsseldorf is de enige stad in Duitsland waar de verkeerslichten voor voetgangers ook een aparte geelfase hebben. Het gele signaal wordt door een rechthoekige gele balk weergegeven.

Media[bewerken]

In Düsseldorf zijn studio’s van de publieke omroepen WDR en ZDF gevestigd. Uit Düsseldorf komen daarnaast de programma’s van NRW.TV (een commerciële zender) en QVC (teleshopping). Verder is de DFA in Düsseldorf actief.

Kranten zijn in Düsseldorf de 'Westdeutsche Zeitung' en de 'Rheinische Post' zoals een lokale uitgave van de 'Express' en de in Essen uitgegeven 'Neue Ruhr Zeitung'. Als interregionale kranten zijn te noemen het 'Handelsblatt' en de 'Wirtschaftswoche'.

Wekelijks worden het 'Düsseldorfer Amtsblatt', de 'Düsseldorfer Anzeiger' en de 'Rheinbote' uitgebracht.

Onderwijs en wetenschap[bewerken]

Belangrijke personen[bewerken]

Artiesten uit Düsseldorf[bewerken]

Gemeentelijke onderscheidingen[bewerken]

Düsseldorf kent een aantal onderscheidingen, namelijk:

  • Ereburgerschap
  • Heinrich-Heine-Preis sinds 1972 alle drie, vanaf 1981 alle twee jaar aan "persoonlijkheden die door hun geestelijke scheppingen met betrekking tot de grondrechten van de mens, waarvoor Heinrich Heine zich heeft ingezet, de sociale en politieke vooruitgang bevorderen, de verstandhouding tussen de volkeren dienen of het besef van de samenhorigheid van alle mensen vermeerderen". De uitreiking vindt plaats op 13 december, de verjaardag van de dichter.
  • Große Ehrenring
  • Jan-Wellem-Ring
  • Verdienstplakette.

Literatuurverwijzingen[bewerken]

  • Rheinisches Städtebuch; Band III - het derde deel uit "Deutsches Städtebuch. Handbuch städtischer Geschichte - Im Auftrage der Arbeitsgemeinschaft der historischen Kommissionen en mit Unterstützung des Deutschen Städtetages, des Deutschen Städtebundes en des Deutschen Gemeindetages, hrsg. von Erich Keyser, Stuttgart, 1956
  • Düsseldorf Geschichte von den Ursprüngen bis ins 20. Jahrhundert; Band 3: "Die Industrie- en Verwaltungsstadt (20. Jahrhundert)", hrsg. von Hugo Weidenhaupt, Schwann Verlag Düsseldorf, 1989

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (de) Bevölkerungszahlen auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011 Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW)
  2. (de) Bevölkerungszahlen auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011 Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW)
Wikivoyage Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Düsseldorf.