Roger Raveel

Roger ridder Raveel (Machelen-aan-de-Leie, 15 juli 1921) is een hedendaagse Vlaamse kunstschilder.

Biografie

Opleiding en vorming

Raveel kreeg zijn eerste academische opleiding van Hubert Malfait (1898-1971) te Deinze, van 1933 tot 1937 en, als vrije leerling, van 1940 tot 1941. Die opleiding zette hij van 1942 tot 1945 voort aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Gent. Ook hier kreeg hij les van Hubert Malfait, die hem de techniek van Frans Hals en Rubens leerde kennen. Raveel leerde relativeren van een andere docent Jos Verdeghem, die woorden van lof sprak over zijn werk. Zelf vond Raveel dat zijn eerste mentor eigenlijk de Italiaanse schilder, beeldhouwer en architect Giotto (1267-1337) was. Raveel gaf van 1960 tot 1973 les aan de academie van Deinze. In 1995 werd Raveel in de adelstand verheven als ridder.

De nieuwe figuratie / de nieuwe visie

In 1948 stichtte hij de groep La Relève met Jan Burssens, Kamiel D'Havé en Pierre Vlerick. Hij had het gevoel dat hij alles opnieuw moest bekijken en de zaken in een ander licht moest beschouwen. Invloed van gegevens uit de fysica en nieuwe technische ontwikkelingen gaven hem een andere kijk op de wereld. Hij wilde dat nieuwe wereldbeeld zichtbaar maken in zijn kunst, die daardoor een heel aparte en specifieke vormgeving en inhoud kreeg. In zijn wereld kan een schaduw wit zijn, zoals de schaduw van de tafelpoot in de kleurenlitho "Tafel met koffiekan" (1970).

In de periode 1955-1961 werkte Raveel vooral abstract. Van 1960 tot 1962 maakte hij studiereizen naar Italië. In de jaren '60 ontpopte hij zich tot gangmaker van de nieuwe figuratie; samen met Raoul De Keyser, Etienne Elias en de Nederlander Reinier Lucassen werkte hij in 1966 aan plafondschilderingen in het kasteel te Beervelde, België. Het abstraherende van Piet Mondriaan en het expressionisme van Vincent van Gogh waren inspiratiebronnen bij het ontstaan van de schilderstijl die ook bekend werd als de 'nieuwe visie'.

Het kelderfresco in het Kasteel te Beervelde, in 1966, met deze vrienden, vormden een eerste hoogtepunt van de 'nieuwe visie', naast het Dulcia-project van Zottegem in 1969. Bij de Brusselse Noord-Zuidverbinding kreeg hij in 1977 een opdracht voor een muurschildering in het metrostation Merode toegewezen en in 1989 realiseerde hij een ruimtelijke muurschildering in het gebouw van het Loodswezen in Oostende. In de grote kunstmanifestatie "Beaufort 2003", langs de hele Belgische kustlijn, beschilderde hij een volledig tramstel van De Lijn.

Stijlkenmerken

'Palen' (2004) op de Grote Markt te Haarlem

Raveels stijl wordt gekenmerkt door de mengeling van abstract en figuratief schilderen. In het beeld van een typische Vlaamse landelijke achtertuin met wasdraad en betonnen muurtjes verschijnt bijvoorbeeld een volledig wit vierkant (bijna het waarmerk van een Raveel). Die witte vlakken stellen in feite leegtes voor of afwezigheid. Zo gaf hij ook een beweging weer door het schilderen van vlekken, omdat een bewegend object niet kan worden weergegeven met een scherpe afbeelding ervan. Zo deed Roger Raveel reeds aan action painting toen er nog nauwelijks sprake was van deze techniek. Ook wilde Raveel het geestelijke in de mens weergeven en dat laten uitvloeien in tijd en ruimte en ten slotte in het niets van de witte leegte. Daarom integreert hij vaak spiegels in zijn werken, zodat de omgeving deel van zijn werk kan worden. Hij deed dit o.a. in "Karretje om de hemel te vervoeren" (1968), maar ook met twee tegenover elkaar staande spiegels in zijn project Beervelde. Motieven in felle, vitale kleuren worden soms met donkere contouren afgelijnd.

In een aantal werken neemt Raveel reële objecten in het schilderij op: houten bedstijlen in 'Herinneringen aan het doodsbed van mijn moeder' (1965), zelfs een kooitje met een levende duif in 'Neerhof met een levende duif' (1962). Enkele keren heeft Raveel ook driedimensionele objecten gemaakt, zoals het al vermelde kubusvormige 'Karretje om de hemel te vervoeren' of witte houten zwanen voor de reien in Brugge.

Raveel verdiende niet alleen als schilder zijn sporen, maar ook als graficus. De 33 prenten van zijn "Genesis" verschenen in 1984, vergezeld van de 33 erbij passende gedichten van Hugo Claus. Ook maakte hij talrijke keramieken. In het kantmuseum Olsene is een naaldkantwerk te zien naar een patroon van de hand van Roger Raveel.

In 2005 eindigde hij op nr. 345 in de Vlaamse versie van De Grootste Belg. Op 17 mei 2009 verloor de schilder de 96-jarige Zulma, zijn vrouw en door hem alzo genoemde muze. In december 2009 werd bekend dat Roger Raveel opnieuw een vriendin heeft, Marleen De Muer, een lerares uit de basisschool in Lotenhulle.

Retrospectieve

Naar aanleiding van de 85ste verjaadag van de schilder was begin 2007 een overzichtstentoonstelling in de Venetiaanse Gaanderijen op de dijk te Oostende met als titel "De schilder spreekt". In deze expo werd zowel het plastische als het literaire werk van Raveel belicht. De schilder spreekt was een confrontatie van en een kruisbestuiving tussen de poëzie van Hugo Claus, Roland Jooris en Rutger Kopland en het plastisch werk van Raveel. Behalve schilderijen, tekeningen en grafiek waren er objecten, installaties en kunstenaarsboeken tentoongesteld. Raveel ontwierp verder voor het Koningspark te Oostende de permanent opgestelde installatie Confrontatie.

Museum

Sinds 1999 heeft hij zijn eigen museum in zijn geboortedorp Machelen-aan-de-Leie gebouwd naar een ontwerp van architect Stéphane Beel. Het bestaat uit een ouder gebouw dat is gerestaureerd en een nieuw gedeelte. In het nieuwe gedeelte is een belangrijk deel van zijn eigen werk ondergebracht. De opstelling is geplaatst in chronologische volgorde en toont aldus de evolutie die de schilder doormaakte.
In het oude gedeelte zijn er wisseltentoonstellingen. In het voorjaar 2010 was er een hommage aan Zulma, Raveels overleden echtgenote. Er waren schilderijen en tekeningen te zien van de kunstenaar met het beeld van Zulma, zijn vrouw en favoriet model. De schilder huwde op 3 februari 2011 met de 52-jarige lerares Marleen De Muer.

Zie ook

• Lijst van deelnemers aan de Biënnale van Venetië

Externe links

• Literatuur van en over Roger Raveel | Bibiofiele uitgaven bij Ergo Pers
• Site van het Roger Raveelmuseum in Machelen aan de Leie

Wikiquote

Wikiquote heeft een collectie citaten gerelateerd aan Roger Raveel.

Referenties