Olof Palme
| Sven Olof Joachim Palme | ||||
 |
||||
| Geboren | 30 januari 1927 Stockholm |
|||
| Gestorven | 28 februari 1986 Stockholm |
|||
| Politieke partij | Sociaaldemocraten | |||
| Partner | Lisbet Palme | |||
| 26e premier van Zweden | ||||
| Aangetreden | 14 oktober 1969 | |||
| Einde termijn | 8 oktober 1976 | |||
| Monarch | Gustaaf VI Adolf Karel XVI Gustaaf |
|||
| Voorganger | Tage Erlander | |||
| Opvolger | Thorbjörn Fälldin | |||
| Aangetreden | 8 oktober 1982 | |||
| Einde termijn | 28 februari 1986 | |||
| Vicepremier(s) | Ingvar Carlsson | |||
| Voorganger | Thorbjörn Fälldin | |||
| Opvolger | Ingvar Carlsson | |||
|
||||
Sven Olof Joachim Palme (Stockholm, 30 januari 1927 - aldaar, 28 februari 1986) was een Zweeds politicus. Hij was leider van de Sveriges socialdemokratiska arbetareparti vanaf 1969 en tweemaal premier van Zweden, eerst van 1969 tot 1976, de tweede keer van 1982 tot het moment dat hij in 1986 in Stockholm vermoord werd.
Inhoud |
Leven en opleiding[bewerken]
Palme werd in Stockholm in de gegoede wijk Östermalm geboren. Hij kwam uit een 'upper-class' gezin. Desondanks zat hij politiek gezien in de socialistische stroming. Dit kwam doordat hij in zijn studententijd als een soort woordvoerder door Europa heen trok.
Hij studeerde in 1947-1948 aan het Kenyon College in Ohio en was na een jaar al afgestudeerd. Geïnspireerd door de vele debatten die hij voerde, schreef hij een kritische scriptie over The Road to Serfdom van Friedrich von Hayek. Na vele rondreizen door de Verenigde Staten ging hij terug naar Zweden om aan de universiteit van Stockholm te studeren. Hij werd in die tijd ook politiek actief toen hij zich bij de Zweedse Unie van Studenten inschreef. In 1952 werd hij gekozen als voorzitter van deze vereniging. Zijn vakanties vierde hij op het voor buitenlanders verboden eilandje Fårö.
Palme gaf zelf altijd aan dat er drie redenen waren waarom hij socialist is geworden:
- In 1947 zag hij een debat over belastingen tussen de sociaaldemocraat Ernst Wigforss, de conservatief Jarl Hjalmarsson en de liberaal Elon Andersson.
- Het leven in de VS in de jaren '40 liet hem de gevolgen zien van de verschillen tussen arm en rijk en het racisme jegens zwarten.
- Een reis door Azië gaf hem inzicht in de gevolgen van kolonisatie en imperialisme.
Politieke carrière[bewerken]
In 1953 werd Palme ontdekt door de sociaaldemocratische premier Tage Erlander. Hij vroeg Palme om op zijn secretariaat te komen werken. In 1955 nam Palme zitting in het bestuur van de partij en in 1958 werd hij via de kieslijst tot parlementslid gekozen.
Olof Palme heeft vele posten in het kabinet bekleed. In 1967 was hij minister van Onderwijs, hij was fractieleider van de sociaaldemocraten in Zweden en werd uiteindelijk premier.
Dit ambt bekleedde hij 125 maanden. Na zijn onverwachte dood werd hij een van de bekendste Zweedse politici wereldwijd, naast Raoul Wallenberg en Dag Hammarskjöld.
Controversieel[bewerken]
Palme was een controversieel politicus. Hij had zware kritiek op de rol van de Verenigde Staten van Amerika in de Vietnamoorlog. Ook streed hij tegen de aanwas van nucleaire wapens, de apartheid in Zuid-Afrika en de financiële malaise in Afrika. Om te laten zien dat hij welwillend stond tegenover iedereen in de wereld, ging hij in debat met onder andere Fidel Castro.
Zijn linkse aanhangers kregen met veel vijandigheid van rechtse Zweden te maken. In de periode voor zijn dood werd Palme van pro-Sovjet-gedrag beschuldigd. Hij zou de Zweedse belangen niet goed behartigen. Om die reden waren er al afspraken gemaakt om naar Moskou te gaan en onder andere de illegale Sovjetduikboten in Zweedse wateren te bespreken.
Moord[bewerken]
 Zie Moord op Olof Palme voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De moord op Olof Palme vond plaats op 28 februari 1986. Olof Palme verscheen vaak in het openbaar zonder lijfwachten, op de avond van de moord was dat niet anders. Hij was met zijn vrouw Lisbet onderweg naar huis na een avondje uit in de bioscoop aan de straat Sveavägen in het centrum van Stockholm. Wandelend over het trottoir werd Palme, om 23.21 uur, in de rug geschoten. Hij overleed kort erna. De moord is tot heden onopgelost.
Olof Palme-prijs[bewerken]
| Zie Olof Palme-prijs voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Sinds 1987 wordt jaarlijks de Olof Palme-prijs toegekend aan mensen die een buitengewone prestatie hebben geleverd in de geest van het werk van Olof Palme.
Externe links[bewerken]
- Swedish prime minister assassinated
- Experts doubt Palme case to reopen
- Ocalan questioned over Swedish murder
- Television archive: The murder of Olof Palme
- Selected Speeches by Olof Palme - Speeches on Africa in English.
 |
Zie de categorie Olof Palme van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
