Willy Claes

Willy Claes
Secretaris-generaal van de NAVO
Foto: Filip Naudts
Algemeen
Volledige naam	Willem Werner Hubert Claes
Geboren	24 november 1938 Hasselt, België
Politieke loopbaan
Voorganger	Manfred Wörner
Secretaris-generaal	1994 - 1995
Opvolger	Javier Solana
NAVO-profiel

Willem Werner Hubert (Willy) Claes (Hasselt, 24 november 1938) is een voormalig Belgisch politicus en internationaal ambtenaar. Hij was lid van de BSP, later SP. Hij is ook actief als pianist. Van 1994 tot 1995 was hij secretaris-generaal van de NAVO.

Levensloop

Claes was op zijn zeventiende al voorzitter van de Jonge Socialisten in Limburg. Via een lening van de Socialistische Mutualiteiten (SM) studeerde hij diplomatieke en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit van Brussel (VUB). Daarna ging hij werken bij de SM. Hij begon zijn politieke carrière in 1964 als gemeenteraadslid in Hasselt. In 1968 kwam hij, als kamerlid van de toen nog unitaire socialistische partij (BSP), in het nationaal parlement. In 1972 werd hij minister van Onderwijs. Tussen 1973 en 1992 was hij drie maal minister van Economische zaken. Tijdens deze periode raakte hij betrokken bij de Ibramco-affaire. Hij was de grote verdediger van dit project dat, met Iraanse steun, een olieraffinaderij zou bouwen op de grens van Limburg en Luik. De bestuurders waren louter socialisten. Het plan mislukte.

Hij was ook vijf maal vicepremier en een belangrijke onderhandelaar tijdens de gemeenschapsgesprekken in de jaren tachtig. In 1990 ondertekende en bekrachtigde hij samen met veertien andere regeringsleiders een van de liberaalste abortuswetgevingen ter wereld.

In 1983 werd hij benoemd tot minister van Staat, wat uitzonderlijk vroeg was.

Eind jaren tachtig kwam hij in opspraak inzake schandalen en onregelmatigheden rond de socialistische mutualiteiten. Hij was toen de vicevoorzitter van de SM; Edmond Leburton, met wie hij ook al in de Ibramcoaffaire verzeild geraakt was, was voorzitter. Leburton werd vervolgd, maar Claes verklaarde zich parlementair onschendbaar en ontkende de beschuldigingen. Ook tijdens de UNIOP-affaire maakte Claes hier gebruik van. Hij was een van de politici die via de Uniop-onderzoeken nepstudies lieten verrichten en zo geld ophaalden voor hun dure verkiezingscampagnes.

In het buitenland kreeg hij vanaf 1992 (tot 1994) bekendheid als minister van Buitenlandse Zaken in de regering-Dehaene I. In september 1994 verwisselde hij deze post voor die van secretaris-generaal van de NAVO (tot 1995).

Agusta

De Vlaamse politicus bleef echter niet lang bij de NAVO. Hij werd achtervolgd door beschuldigingen in de Agustasmeergeldaffaire (samen met Guy Coëme en Guy Spitaels). Bepaalde Belgische socialistische politici hadden toen steekpenningen aangenomen van Agusta en Dassault (periode 1988 en 1989). Hoewel Claes zijn betrokkenheid ontkende, trad hij op 20 oktober 1995 onder grote druk af. Op 23 december 1998 bevestigde het Hof van Cassatie het arrest in beroep dat hem veroordeelde tot drie jaar voorwaardelijke celstraf, ontheffing voor vijf jaar uit zijn burgerrechten en een geldboete van 60.000 frank (€ 1.500). Hij ging ook nog in beroep tot bij het Europees Hof, maar kreeg daar geen gelijk.

Sinds 24 december 2003 is Willy Claes in zijn burgerrechten hersteld, dat wil zeggen dat hij vanaf de daaropvolgende verkiezingen weer stemgerechtigd en verkiesbaar was. Hij is echter niet meer teruggekeerd naar de actieve politiek. Wel vervult (of vervulde) hij sindsdien talrijke beheersmandaten in socialistisch gelieerde instellingen, of vertegenwoordigt ze in andere bestuursorganen, zoals in de asssociatie rond de UHasselt, of de NV De Scheepvaart.

Verder houdt hij zich bezig met zijn kleinkinderen en zijn muziek; zo gaf hij geregeld pianobegeleiding bij de optredens van de Vlaamse operazanger Koen Crucke.

Hij was lange tijd getrouwd met Suzanne Meynen, een verpleegster en vroedvrouw bij wie hij twee kinderen heeft, waaronder de sp.a-politica en burgemeester van Hasselt Hilde Claes. In december 2005 werd bekend dat hij na 42 jaar huwelijk van zijn vrouw ging scheiden omdat hij een relatie was begonnen met Frieda Dekeyzer, een lerares voedings- en dieetleer uit Diest, die achttien jaar jonger is dan Claes en twee dochters heeft uit vorige relaties.

Lidmaatschappen

Claes is vrijmetselaar.

Publicaties

• De derde weg: beschouwingen over de wereldcrisis, Antwerpen, 1987
• Dossier sociaal-ekonomische resultaten Martens VI: cijfers zonder hart (samen met K. Van Miert, Fr. Willockx), Brussel,
• Elementen voor een nieuw energiebeleid, Internationale Conferentie van de Voorzitters der Socialistische Partijen, Brussel, 1980
• L'Europe, Charleroi, 1992
• De Europese petroleummarkt, Brussel, 1989
• De Europese uitdaging, Brussel, 1989
• De inlichtingendiensten in België en de nieuwe bedreigingen - Les services de renseignements en Belgique et les nouvelles menaces, samen met Simon Petermann, Simon, Brussel, 2005
• Onze planeet, één wereld: boodschappen voor de 21ste eeuw, Antwerpen, 1998
• De relatie Verenigde Staten, Japan en de Europese Gemeenschap in de jaren '90, Gent, 1990
• Tussen droom en werkelijkheid: bouwstenen voor een ander Europa, Antwerpen, 1979
• Waarom socialist?, Brussel, 1976

In populaire cultuur

• Politieke cartoons drijven vaak de spot met zijn grote oren.

• Hij en Mark Eyskens worden bekritiseerd in het lied "Japanneezaffaire" door De Strangers (muziekgroep)

• In 1983 werd hij door Guido van Meir en Jan Bosschaert geparodieerd in de satirische strip "Pest in 't Paleis". Hij werd er samen met Karel Van Miert voorgesteld als de "graven Egmiert en Oren" (een parodie op de graven Egmont en Horne).

• In het Neroalbum "Het Spook uit de Zandstraat" (1995) is hij in strook 85 op een "Gezocht"-affiche te zien in een politiebureau, samen met overigens Herman De Croo.

• Claes was voorzitter van het Brussels Studentengenootschap "Geen Taal Geen Vrijheid" in het jaar 1959-1960

• Op radiozender Q-Music is zijn stem meermaals te horen op het (fictieve) antwoordapparaat tijdens het einde van de uitzending van "Wim Oosterlynck Showtime" ("Dag Wim, met Willy Claes hier, ik zal eens iets laten horen.")

Externe link

• (en) NAVO - biografie

Noten

Voorganger: Piet Vermeylen	Minister van Nationale Opvoeding 1972-1973	Opvolger: Willy Calewaert
Voorganger: Edouard Close	Minister van Economische Zaken 1973-1974	Opvolger: André Oleffe
Voorganger: Jos Van Eynde	Partijvoorzitter van de BSP 1975-1977	Opvolger: Karel Van Miert
Voorganger: Fernand Herman	Minister van Economische Zaken 1977-1981	Opvolger: Mark Eyskens
	Vice-eersteminister 1979-1981
	Vice-eersteminister 1988-1994	Opvolger: Frank Vandenbroucke
Voorganger: Philippe Maystadt	Minister van Economische Zaken 1988-1992	Opvolger: Melchior Wathelet
Voorganger: Daniël Coens	Minister van Onderwijs 1988-1989	Opvolger: nvt
Voorganger: Mark Eyskens	Minister van Buitenlandse Zaken 1992-1994	Opvolger: Frank Vandenbroucke

Socialistische Partij Anders (sp.a)

Partijvoorzitters: Karel Van Miert · Frank Vandenbroucke · Louis Tobback · Fred Erdman · Patrick Janssens · Steve Stevaert · Johan Vande Lanotte · Caroline Gennez · Bruno Tobback Fractievoorzitters: Kamer: Karin Temmerman · Senaat: Marleen Temmerman · Vlaams Parlement: Bart Van Malderen · Brussels Parlement: Elke Roex Ministers: Federaal: Johan Vande Lanotte · Monica De Coninck Vlaamse regering: Ingrid Lieten · Pascal Smet · Freya Van den Bossche Voorgangers: Belgische Werkliedenpartij (BWP) (1885-1940) · Belgische Socialistische Partij (BSP) (1940-1978) Nevenorganisaties: Animo · Zij-kant · Curieus Stromingen: sp.a rood · Vonk Symbolen: Charter van Quaregnon · De Internationale · Dag van de Arbeid · Rode Roos Socialistische Zuil: Parti Socialiste (PS) · Sozialistische Partei (SP) · Algemeen Belgisch Vakverbond (ABVV) · Magik? · Linx+ · Socialistische Mutualiteiten · S-Plus · JOETZ · VIVA-SVV · (Centrum voor) Thuiszorg · Vermeylenfonds · Rode Valken · FOS Socialistische Solidariteit · AMSAB-ISG

Partij van de Europese Sociaaldemocraten (PES)