Italiaanse Socialistische Partij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Italiaanse Socialistische Partij (Italiaans: Partito Socialista Italiano, PSI) was een politieke partij in Italië die in augustus 1892 als socialistische partij opgericht werd. De partij begon als een reformistische partij met wat marxistische standpunten. Later ontwikkelden zich twee vleugels binnen de partij, een dogmatisch marxistische en een reformistische vleugel.

Tijdens het 13de partijcongres in 1912 werd er een marxistisch programma geaccepteerd. Reformistische leden werden uit de partij gesloten of scheidden zich af (zoals Ivanoe Bonomi).

De PSI kantte zich scherp tegen deelname aan de Eerste Wereldoorlog (zoals het eerder ook tijdens de oorlog tegen het Osmaanse Rijk in 1911-1912). In 1914 scheidde echter een groepje socialisten zich van de PSI af. Zij meenden dat deelname aan de oorlog zou leiden tot een revolutie. Eén van de mensen binnen de PSI die zo dachten, was de destijds populaire hoofdredacteur van Avanti!, Benito Mussolini.

Uiteindelijk nam Italië aan de zijde der Entente deel aan de Eerste Wereldoorlog. Onvrede over de bescheiden gebiedswinst en de ongunstige economische situatie, deed de PSI na de oorlog groeien. De kans op een revolutie was niet gering. In 1921 scheidden radicalen binnen de PSI zich af en richtten de Partito Comunista Italiano (Communistische Partij van Italië) op. Nu de marxisten uit de partij waren gestapt, konden de gematigde elementen hun invloed uitbreiden en kreeg de partij een meer reformistisch karakter. Na de machtsovername van de fascisten van Mussolini in 1924, werd de PSI enige tijd daarna verboden. Giacomo Matteotti, een bekende anti-fascist en reformistisch socialistisch parlementariër werd in 1925 door fascisten vermoord.

Tweede Socialistische Partij[bewerken]

Onder leiding van Pietro Nenni, een socialistisch, anti-fascistisch politicus, werd in 1943 in het geheim een nieuwe PSI opgericht. De PSI moest in het geheim opereren, maar werd na de val van Mussolini in de zomer van 1943 een legale partij. Tijdens de naoorlogse verkiezingen van 1946 behaalde de PSI 20% van de stemmen. Nenni streefde naar nauwe samenwerking met de Partito Comunista Italiano, iets waar de gematigde vleugel onder Giuseppe Saragat niet voor voelde. In 1947 scheidde de groep-Saragat zich van de PSI af en werd door hen de Sociaaldemocratische Partij van Italië (PSDI) opgericht. De PSDI wees samenwerking met de communistische partij af en streefde naar politieke samenwerking met de Christendemocraten, de liberalen en republikeinen.

In 1948 werd door de communisten en Nenni-socialisten het Democratisch Volksfront opgericht, een gezamenlijke lijst die meedeed met de verkiezingen en zich tegen de Democrazia Cristiana van premier Alcide De Gasperi keerde.

Het tijdperk Craxi[bewerken]

In 1961 werd er tijdens het partijcongres van de PSI gekozen voor een "neutrale koers". Hiermee bedoelde Nenni dat hij samenwerking met andere partijen dan de communisten niet uitsloot. In 1976 werd Bettino Craxi secretaris van de PSI. Craxi liet meteen weten dat hij met de Christendemocraten wilde samenwerken en eventueel wilde toetreden tot een regering met de DC (Democrazia Cristiana). In 1983 werd Craxi de eerste socialistische premier van Italië (de reformistische-socialist Ivanoe Bonomi in 1921 daargelaten) Italië. Hij vormde een regering bestaande uit de PSI, de DC, de PLI (Liberale Partij van Italië), de Psdi (Sociaaldemocratische Partij van Italië) en de Pri (Republikeinse Partij van Italië). Deze regering die tot 1987 standhield, is na de regering-Berlusconi, de langstzittende naoorlogse regering van Italië.

Van 1992 tot 1993 was Giuliano Amato PSI-premier van Italië.

Begin jaren '90 bleek dat de corruptie binnen de PSI erg groot was. De partij werd net als andere Italiaanse partijen geplaagd door corruptieschandalen, met name rond de persoon van Craxi. In 1994 besloot de partijleiding de PSI te ontbinden. Leden van de PSI werden lid van Democratici di Sinistra of de Partito Socialista- Nuovo PSI. Verrassend mag genoemd worden dat een aantal vooraanstaande socialisten uit het Craxi-tijdperk thans onderdak hebben gevonden in Berlusconi's Forza Italia.

Zie ook: Sociaaldemocratische Partij van Italië - Reformistisch Socialistische Partij van Italië

Secretarissen-generaal (1948-1994)[bewerken]

leden (32): Vlag van BelgiëVlag van VlaanderenSocialistische Partij Anders (sp.a) · Vlag van BelgiëVlag van WalloniëParti Socialiste (PS) · Vlag van BulgarijeBǎlgarska Socialističeska Partija (BSP) · Vlag van CyprusΚίνημα Σοσιαλδημοκρατών (EDEK) · Vlag van DenemarkenSocialdemokraterne (SD) · Vlag van EstlandSotsiaaldemokraatlik Erakond (SDE) · Vlag van FinlandSuomen Sosialidemokraattisen Puolue (SDP) · Vlag van FrankrijkParti Socialiste (PS) · Vlag van DuitslandSozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD) · Vlag van GriekenlandPanellinio Sokialistiko Kinima (PASOK) · Vlag van HongarijeMagyar Szocialista Párt (MSZDP) · Vlag van IerlandLabour Party (PLO) · Vlag van ItaliëPartito Socialista Italiano (PSI) · Vlag van LetlandLatvijas Sociāldemokrātiskā Strādnieku Partija (LSDSP) · Vlag van LitouwenLietuvos Socialdemokratu Partija (LSDP) · Vlag van LuxemburgLetzeburger Socialistesch Arbechterpartei (LSAP) · Vlag van MaltaPartit Laburista (PL) · Vlag van NederlandPartij van de Arbeid (PvdA) · Vlag van NoorwegenDet Norske Arbeiderpartiet · Vlag van OostenrijkSozialdemokratische Partei Österreichs (SPÖ) · Vlag van PolenSojusz Lewicy Demokratycznej-Unia Pracy (SLD-UP) · Vlag van PortugalPartido Socialista · Vlag van RoemeniëPartidul Social Democrat (PSD) · Vlag van SloveniëSocialni Demokrati (SD) · Vlag van SlowakijeStrana SMER - Sociálna Demokracia (Smer) · Vlag van SpanjePartido Socialista Obrero Español (PSOE) · Vlag van TsjechiëČeská Strana Sociálně Demokratická (ČSSD) · Vlag van ZwedenSveriges socialdemokratiska arbetareparti · Vlag van Verenigd KoninkrijkLabour Party (LP) · Vlag van Verenigd KoninkrijkVlag van Noord-IerlandPáirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre (SDLP) · Vlag van Verenigd KoninkrijkVlag van SchotlandPàrtaidh Làbarach na h-Alba (PLA) · Vlag van Verenigd KoninkrijkVlag van WalesLlafur Cymru (LC)
Partijvoorzitters: Wilhelm Dröscher · Robert Pontillon · Joop den Uyl · Vítor Constâncio · Guy Spitaels · Willy Claes · Rudolf Scharping · Robin Cook · Poul Nyrup Rasmussen
Fractievoorzitters EP: Guy Mollet · Hendrik Fayat · Pierre Lapie · Willi Birkelbach · Käte Strobel · Francis Vals · Georges Spénale · Ludwig Spénale · Ernest Glinne · Rudi Arndt · Jean-Pierre Cot · Pauline Green · Enrique Baron Crespo · Martin Schulz
Fracties EP: Fractie van de Socialisten (S) ('53-'58) · Socialistische Fractie (SOC) ('58-'93) · PES ('93-'09) · Socialisten en Democraten (S&D) ('09)
Voorloper: Confederatie van Socialistische Partijen van de Europese Gemeenschap (CSPEG)
Commissarissen Barroso II: Catherine Ashton · Joaquín Almunia · Maroš Šefčovič · María Damanáki · Štefan Füle · László Andor
Leden Europese Raad: Werner Faymann · Helle Thorning-Schmidt · François Hollande · Robert Fico · Matteo Renzi · Joseph Muscat · Zoran Milanović · Stefan Löfven · Bohuslav Sobotka