Alvleesklierkanker

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Alvleesklierkanker
Pancreascarcinoom
Synoniemen
Latijn Carcinoma pancreatis[1]
Coderingen
ICD-10 C25
ICD-9 157
OMIM 260350
DiseasesDB 9510
MedlinePlus 000236
eMedicine med/1712
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Alvleesklierkanker[2] of pancreascarcinoom[2] is een minder vaak voorkomende vorm van kanker. In 2010 werden in Nederland 2179 patiënten met deze ziekte van de alvleesklier gediagnosticeerd. Alvleesklierkanker komt bij mannen tweemaal zo vaak voor als bij vrouwen en maakt ca. 5 % uit van alle gevallen van carcinoom.

Symptomen[bewerken]

Aanvankelijk treden de verschijnselen slechts langzaam op. Verlies van eetlust, gewichtsverlies en stoornissen in de spijsvertering zijn de belangrijkste verschijnselen. De aandoening geeft meestal pas in een zeer laat stadium symptomen (vaak geelzucht veroorzaakt door compressie van de ductus choledochus, vermagering, en/of pijn), waardoor genezing op het moment dat de diagnose wordt gesteld (veelal door middel van echografie) nog maar zelden mogelijk is. De kans dat een patiënt na een jaar nog leeft is 25%. De tumor kan ontstaan in de kop van de alvleesklier of in de staart ervan. Naast adenocarcinomen, kunnen er zich ook neuro-endocriene kankers ontwikkelen. Deze gaan uit van weefsels die onder meer insuline en gastrine produceren, en worden overeenkomstig insulinomen en gastrinomen genoemd. Deze kankers zijn nog veel zeldzamer dan adenocarcinomen.

Behandelwijzen[bewerken]

De operatie volgens Whipple, waarbij een deel van de alvleesklier en het omliggende gebied (twaalfvingerige darm, galweg, galblaas) verwijderd wordt, is een behandelingsmethode. Deze behandeling wordt vaak aangevuld met een aantal kuren chemotherapie. Wanneer tijdens operatie blijkt dat de tumor niet te verwijderen (‘irresectabel') is, zal de chirurg een aansluiting maken van zowel de galweg als de maag op de darm, om zo de te verwachten doorstroombelemmering te voorkomen. Een andere vorm van palliatieve zorg houdt in dat door middel van een endoscopische retrograde cholangiopancreaticografie een stent wordt ingebracht in de ductus choledochus, zodat de gal kan afvloeien naar de twaalfvingerige darm, waardoor veel klachten zullen verminderen. De overleving van patiënten met pancreascarcinoom is zeer gering: na 5 jaar is minder dan 5% van hen nog in leven. De meesten overlijden binnen enkele maanden. De andere tumoren in en rond het pancreas zoals duodenum en neuro-endocriene kankers hebben een veel betere prognose. Onderzoek toont aan dat hoe vaker de Whipple operatie in een bepaald ziekenhuis wordt verricht hoe lager de postoperatieve sterfte in dat ziekenhuis is. Dit verschil kan oplopen tot 5% lagere kans op sterfte.[3] Ook neemt de overlevingsduur toe indien de operatie wordt verricht in een ziekenhuis waar veel Whipple operaties worden verricht.

Chemotherapie bestaat uit gemcitabine, FOLFIRINOX (combinatie chemotherapie) of nab-paclitaxel.

Organisaties[bewerken]

In Nederland is sinds 2011 een landelijk multidisciplinair samenwerkingsverband actief, de Dutch Pancreatic Cancer Group, van medisch en verpleegkundige specialisten die zich dagelijks met pancreascarcinoom en andere pancreastumoren bezighouden. De DPCG verricht landelijke studies naar pancreascarcinoom, is bezig met een landelijke audit van resultaten van operaties voor alvleesklierkanker en verzorgt scholing op dit gebied. Zo wordt door de DPCG onderzoek verricht naar ablatie-technieken (radiofrequente ablatie, irreversibele electroporatie) voor situaties waarin de tumor niet operatief verwijderd kan worden. Tevens verricht de DPCG gerandomiseerd landelijk onderzoek (PREOPANC trial) naar voor-behandeling van alvleesklierkanker met gecombineerde bestraling en chemotherapie. Hierin loopt Nederland voorop in Europa. Volgens de European Pancreatic Cancer Index [2] is de pancreaskanker zorg in Nederland de beste van Europa. De DPCG wordt gesteund door Alp d'HuZes/KWF en heeft een landelijke alvleesklierkanker biobank (PancreasParel) opgericht waarmee 'tailored therapy' dichterbij zal komen als potentiële behandelingsoptie.

De DPCG werkt samen met de Lisa Waller Hayes Foundation (LWH Foundation), een patiëntenplatform dat onder meer de bevordering van wetenschappelijk onderzoek naar alvleesklierkanker ondersteunt.

De Alvleeskliervereniging Nederland (AVKV)[4] is een landelijke patiëntenvereniging die opkomt voor de belangen van patiënten met een aandoening aan de alvleesklier (het pancreas). Met de AVKV zijn afspraken gemaakt over terugdringen van wachttijden in elke regio en second opinions binnen de zogenaamde 'consultatiegarantie'. Patiënten hebben binnen 48 uur contact met een expert op het gebied van alvleesklierkanker en kunnen altijd binnen 1 week gezien worden op een gespecialiseerd spreekuur.

Bronnen[bewerken]

  1. Leflot-Soetemans, C. & Leflot, G. (1975). Standaard Geneeskundig woordboek Frans-Nederlands. Antwerpen-Amsterdam: Standaard Uitgeverij.
  2. a b Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.
  3. [1]
  4. http://www.avkv.nl/