Urbanus (artiest)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Urbain Servranckx
Urbain Servranckx signeert een strip van Urbanus. (2004)
Urbain Servranckx signeert een strip van Urbanus. (2004)
Algemene informatie
Bijnaam Urbanus Van Anus
Geboren 7 juni 1949
Sint-Gertrudis-Pede
Land Vlag van België België
Werk
Genre(s) Kleinkunst, Humor
Beroep(en) Zanger
Muzikant
Cabaretier
Stripauteur
Acteur
Instrument(en) Gitaar
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Muziek
Strip
Film

Urbanus, artiestennaam van Urbain Joseph Servranckx (Sint-Gertrudis-Pede, 7 juni 1949) is een Belgisch komiek, cabaretier, zanger, gitarist, stripauteur en acteur. Oorspronkelijk gebruikte hij Urbanus van Anus als artiestennaam.

Urbanus geniet zowel in Vlaanderen als Nederland al sinds 1974 grote populariteit en faam. Alhoewel hij vooral bekendstaat als komiek, werden ook zijn liedjes bekende en vaak gedraaide hits, zoals "Bakske vol met stro" (1979), "Madammen met een bontjas" (1980) en "Hittentit" (1982). Tot 2008 waren twee films waarin hij de hoofdrol speelde, Hector (1987) en Koko Flanel (1990) de grootste Vlaamse kaskrakers in de bioscoop. Urbanus is ook een productief scenarist van stripverhalen, zoals zijn eigen vedettenstrip Urbanus en de series De Geverniste Vernepelingskes, Plankgas en Plastronneke en Mieleke Melleke Mol.

Zijn humoristische stijl kan omschreven worden als absurd, volks, subversief, anarchistisch, kinderlijk, morbide, soms vulgair en populistisch.

Biografie[bewerken]

Urbanus in 1979

Cabaretier[bewerken]

Vanaf het begin van de jaren 70 stond Urbanus in de Vlaamse theaters met de begeleidingsgroep Anus. Al snel ging hij solo de theaters in als Urbanus van Anus. In 1974 kwam zijn eerste lp uit, Urbanus van Anus leevend. Dit debuut was goed voor vijf hitsingles. Naar aanleiding van zijn theatersuccessen werd hij door de BRT gevraagd een komische act te verzorgen in het programma Zorg dat je d'er bij komt. Urbanus' antwoord hierop was: Nu gaan zelfs de blinden mij herkennen. Uiteindelijk liet hij zijn achternaam vallen en noemde zichzelf simpelweg Urbanus. Na Vlaanderen was Nederland aan de beurt en hij trad vanaf 1975 ook in Nederlandse theaters op. In 1978 verscheen er van het nummer "de belastingscontroleur" al een videoclip. Zijn plaat "Bakske vol met stro" (1979), een kerstlied dat de geboorte van Jezus Christus parodieerde, zorgde voor veel ophef bij de katholieke Kerk, maar het grote publiek kon de plaat best waarderen: zo'n 150.000 exemplaren werden ervan verkocht.

In 1983 haalde zijn dubbelelpee Urbanus 10 jaar live platina, en zijn single "Quand les zosiaux[1] chantent dans le bois" ("Als de goveltjes in 't bos zingen") was wederom een groot succes. In 1983 schitterde hij in het door hemzelf gemaakte televisieprogramma Beter 10 crises in de lucht dan 1 in ons land.

In 1991 scoorde hij hoog in het spelprogramma Wie ben ik? bij de VTM, gepresenteerd door Goedele Liekens en met teamaanvoerders Urbanus en Werther Van Der Sarren. De voorwerpen die een hint waren, werden door getoond.

Strips[bewerken]

Urbanus in 1985
Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van albums van Urbanus voor een overzicht van de albums

Urbanus is ook de naam van de stripreeks, die in 1983 startte. In deze strips worden de komische avonturen uit de fictieve jeugd van Urbanus in zijn woonplaats Tollembeek uit de doeken gedaan. De stripverhalen worden door Urbanus samen met tekenaar Willy Linthout gemaakt. De eerste strip Het fritkotmysterie werkte aanstekelijk en er verschenen 4 tot 5 albums per jaar bij de Antwerpse Uitgeverij Loempia en tegenwoordig bij Standaard Uitgeverij. De reeks telt momenteel 156 albums (december 2013).

Films[bewerken]

De eerste film van Urbanus, Hector, kwam in oktober 1987 uit. Urbanus schreef het scenario samen met de debuterende regisseur Stijn Coninx. Het werd een enorm succes. De film won de eerste prijs op het Internationale Festival van de Komische Film in Chamrousse (FR) en Urbanus ontving er de prijs "beste acteur" van Radio France en Dauphiné Libéré. Hector was op dat moment ook het grootste kassucces ooit in de Belgische geschiedenis.

Dit succes op het witte doek vroeg om een vervolg en in 1990 kwam Koko Flanel uit, opnieuw met de samenwerking van Stijn Coninx. Deze film verpulverde zelfs het vorige record van Hector en was 18 jaar lang het grootste kassucces in de Belgische filmgeschiedenis. Pas in 2009 werd dit record door Loft van Erik Van Looy en Bart De Pauw verbroken.

In 1993 vertolkte Urbanus de hoofdrol in De Zevende Hemel, een film van de Fransman Jean-Paul Lilienfeld, maar die kon het grote publiek niet bekoren.

In 2010 zou er een nieuwe film gedraaid worden die eind dat jaar in de bioscoop te zien zal zijn. De titel hiervan luidt Altijd Tevreden en het scenario is geschreven door Urbanus en Frank Van Passel. Deze laatste wordt tevens de regisseur. Doordat men eerst geen steun kreeg van het Vlaams Audiovisueel Fonds, werd de film een jaar uitgesteld. Na groen licht van het VAF, bleef men evenwel in 2011 zoeken naar cofinanciering in Nederland. Urbanus zal in de geplande film de rol van Armand Piston op zich nemen. Armand, garagist en duivenmelker, tracht ten tijde van het door Pruisen bezette België te overleven. Als groot bewonderaar van de Belgische autocoureur Camille Jenatzy, de eerste man die meer dan 100 km/u reed met een voertuig, zal Armand een eigen voertuig bouwen, La Toujours Contente. Hij belandt echter na een aanslag van de Pruisen op zijn garage bij het verzet.

1995 tot 2000[bewerken]

In 1995 speelde Urbanus in de 12-delige televisiereeks Genoeg gelachen, nu humor, wat goed was voor een wekelijkse notering in de top vijf van de kijkcijfers. Er kwam ook een single uit, nadat hij tien jaar geen plaat meer gemaakt had. Het nummer "Poesje Stoei" was meteen goed voor een nummer 1-hit.

Urbanus en Willy Linthout zetten in 1996 een punt achter de uitgeverij Loempia (opgericht door Linthout zelf), en gaven voortaan hun strips uit bij de Standaard Uitgeverij.

Met Jan Bosschaert als tekenaar startte Urbanus in 1998 een nieuwe stripreeks: De Geverniste Vernepelingskes, waarin ze alle Bekende Vlamingen belachelijk maken.

2000 tot heden[bewerken]

Medio 2001 werd er op de dijk van Middelkerke een standbeeld ter ere van Urbanus onthuld.

Van 2002 tot 2004 verzorgde Urbanus het scenario van de eerste vier albums van Klein Suske en Wiske. Jeff Broeckx verzorgde de tekeningen.

In 2003 begon Urbanus twee nieuwe stripreeksen met Dirk Stallaert. "Mieleke Melleke Mol" en "Plankgas en Plastronneke".

Hij speelde in 2004 mee in de Suske en Wiske-film De duistere diamant, waarin hij de rol van cafébaas Jacobus had.

In 2005 verscheen de serie Urbain, 7 afleveringen van 30 minuten, waarin Urbanus zichzelf speelt in een fictieve reeks over zijn leven. Deze was te zien op de Vlaamse zender Eén en een jaar later op het Nederlandse Nederland 2. In datzelfde jaar nam hij het Nederlandstalige commentaar van de film March of the Penguins voor zijn rekening. Ook was Urbanus dat jaar één suggestie voor de nominatie voor De Grootste Belg in Vlaanderen, maar hij haalde de uiteindelijke nominatielijst niet en eindigde op nr. 34 van degenen die buiten de nominaties vielen.

Vanaf 2006 is hij teamcaptain van de De tabel van Mendelejev-quiz op Eén. In dat jaar kwam één met In de ban van Urbanus, een programma waarin sketches van Urbanus werden afgewisseld met interviews waarin de jonge generatie komieken vertellen welke impact Urbanus op hen heeft gehad. In hetzelfde jaar speelde hij de rol van tovenaar in de film "K3 en het ijsprinsesje". Ook sprak hij de stem in van Takel in de Vlaamse versie van de succesvolle Disney/Pixar-animatiefilm Cars. Het is echter niet zeker of hij de stem ook doet in de Vlaamse versie van Cars 2.

In januari 2008 kreeg hij de Nova Civitas-prijs van de Vrijheid. In dezelfde maand was hij ook te zien in De Lustige Lezers, een Man Bijt Hond-rubriek, waarin hij een strip van Nero voorlas.

Later, in 2008 doet hij stemmenwerk voor Nico en de vliegende brigade. Hij spreekt de stem in van Julius de vliegende eekhoorn in de film.

Ook zijn liedjes zijn nog populair, zoals bleek uit de Urbanus Vobiscum-show in 2008 waarin Bekende Vlamingen een ode brachten aan de liedjes van Urbanus. Onder andere Jean Blaute, Eric Melaerts, Wim Opbrouck, Stijn Meuris, Sarah Bettens, Jan De Wilde, Jan De Smet, De Nieuwe Snaar, K3, Roland Van Campenhout, Nathalie Delcroix (Laïs) en andere bekende zangers zongen een liedje van Urbanus.

In 2009 heeft Urbanus in een aflevering gezeten van het programma De jaren stillekes van Steven Van Herreweghe.

In oktober 2009 werd bekendgemaakt dat hij deel ging uitmaken van de negenkoppige jury in het nieuwe seizoen van De slimste mens ter vervanging van de professor Rik Torfs. In het laatste seizoen in 2010, De allerslimste mens, was hij echter niet meer van de partij.

Urbanus is nog steeds actief op televisie en komt in verschillende programma's langs als praatgast of quizdeelnemer. In 2010 maakte hij tevens een nieuw programma over Mieleke, Melleke, Mol en andere striphelden voor vtmKzoom.

Hij speelde ook mee in de tweede Mega Mindy-film: Mega Mindy en het Zwarte Kristal. Hij speelde Sultan van Zahambra, een slechte Sultan uit het Verre Oosten. Urbanus ging filmen in Zuid-Spanje.

Urbanus maakte een speciale cameo op de dvd van komiek Xander De Rycke.

In mei 2011 was Urbanus te zien in de rol van een depressieve weduwnaar in de nieuwste videoclip van De Fanfaar "Doodverveellied".

Op 25 augustus 2011 werd bekend dat Urbanus op 16 december eenmalig een show met hoogtepunten zou brengen in het sportpaleis onder de noemer 'Urbanus Zelf'.[2] Later werden, wegens de overweldigende vraag, nog 3 extra shows op de kalender toegevoegd, respectievelijk op 17, 22 en 23 december. In 2012 en 2013 ging Urbanus met deze show op tournee. In 2013 en 2014 trekt Urbanus met deze show door Nederland.

In 2013 was hij hoofdact op het congres van de Nieuw-Vlaamse Alliantie.

Tijdens de zomer van 2014 ging de Urbanus op tour met De Fanfaar, een Nederlandstalige rockband met ook teksten in het Brusselse dialect.

Trivia[bewerken]

  • De Nederlandse punkgroep De Heideroosjes ontleent haar groepsnaam aan een conference van Urbanus waarin hij spottend zei dat hij een liedje had geschreven voor "de Limburgse hard-rock formatie de Heideroosjes". In 2004 trad Urbanus samen met de groep op tijdens Rock Werchter. Op de jubileum-cd van De Heideroosjes, "20 Years: Ode & Tribute" zingt Urbanus het nummer "Ze Smelten De Paashaas".
  • Urbanus' "Bakske vol met stro" is een van de "verzoeknummers" die Raymond Van Het Groenewoud moet zingen in het nummer: "Je veux de l'amour" (1980).
  • In het Neroalbum "De Zonen van Dracula" (1982-1983) wordt Nero in strook 31 door een groepje inboorlingen de jungle ingejaagd en op het hart gedrukt "nooit meer terug te komen." Nero verzucht hierop verbitterd: "Zomaar, alsof ik Urbanus was."
  • Urbanus had een cameo in de satirische strip Pest in 't Paleis (1983) door Guido van Meir en Jan Bosschaert. In het album wordt hij tot paus verkozen, een verwijzing naar de middeleeuwse pausen die dezelfde naam hadden, zoals Urbanus II.
  • In het Neroalbum De Terugkeer van Geeraard de Duivel (1983) is Urbanus in strook 76 in de hel te zien, samen met Napoleon Bonaparte, Adolf Hitler, Jozef Stalin, Yasser Arafat en Ruhollah Khomeini. Hij houdt een bakje vol met stro vast. Sleen verwees hiermee naar Urbanus' gelijknamige single Bakske vol met stro die spotte met de katholieke leer en hem blijkbaar hierom in de hel deed belanden. Sleen en Urbanus zijn overigens goed bevriend met elkaar.
  • Urbanus komt voor in het Suske en Wiskealbum De Krimson-crisis (1988) als een van de "Vlamingen die Vlaanderen tegenwoordig groot maken." Hij verschijnt terwijl hij "Madammen met een Bontjas" zingt en verwijst tijdens het gevecht tegen Krimson naar zijn sketch: "Wreed Accident".
  • Urbanus dook nog in andere Vlaamse strips op.[3]
  • In 1993 werd Urbanus benoemd tot Baron van Ooit in het inmiddels opgedoekte pretpark Het land van ooit.
  • Urbanus had een gastrol als "de Knoerifast" in de Vlaamse jeugdreeks Kulderzipken.
  • In 1999 wordt de handtekening, een hand- en voetafdruk van Urbanus geplaatst in een betonnen tegel in Tollebeek, Nederland.[4]
  • In 2001 veroorzaakte een artikel in MaoMagazine opschudding toen bleek dat Urbanus alleen al via zijn BVBA een vermogen van meer dan 2 miljoen euro bleek te bezitten.
  • In 2005 eindigde Urbanus op nr. 134 in de Vlaamse versie van De Grootste Belg, buiten de officiële nominatielijst.
  • Uit een onderzoek onder 1600 Nederlanders, in opdracht van de Vlaamse regering in 2007 gehouden, blijkt dat Urbanus de Bekendste Vlaming/Belg is in Nederland. Hij eindigde vóór Clouseau-zanger Koen Wauters en wielrenner Eddy Merckx.
  • Urbanus was een van de jeugdherinneringen die wordt aangehaald in het lied "Kvraagetaan" (2007) door de Fixkes. Er wordt naar hem verwezen als "een held" en hij had ook een gastrol in de videoclip bij het nummer.
  • In 2008 speelde hij een rol in het Sinterklaasjournaal.
  • Op 6 februari 2014 werd zijn nummer "Bakske vol met stro" opgenomen in de eregalerij van de Vlaamse Klassiekers van Radio 2.

Theaterprogramma's[bewerken]

  • 1982 - Urbanus Live
  • 1985 - Urbanus in 't echt
  • 1998 - Hiep hiep rahoe fantastisch live
  • 2001 - Ik ben een plastiek zakske
  • 2011 - Urbanus Zelf!

Discografie[bewerken]

Albums[bewerken]

Album(s) met eventuele hitnoteringen in
de Nederlandse Album Top 100
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Urbanus van Anus leevend 1974 -
Urbanus van anus in de weide / op de vijver 1975 -
Drie sprookjes 1977 -
Volle maan 1978 -
Is er toevallig een Urbanus in de zaal? 1979 10-01-1981 24 10 Livealbum
Urbanus VI 1982 06-11-1982 20 16 Livealbum
Tien jaar live 1983 17-12-1983 26 8 Livealbum / Verzamelalbum
Urbanus' plezantste 1985 19-10-1985 10 20 Livealbum / Verzamelalbum
Donders en bliksems 1985 -
In 't echt! 1986 12-12-1987 31 7 Livealbum
Iedereen beroemd 1995 -
Urbanus Vobiscum (Tribute-album) 2007 -
Wie dit leest is zot! 2010 -
Goe poeier! 2011 -
Album(s) met hitnoteringen in
de Vlaamse Ultratop 200 albums
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Wie dit leest is zot! 2010 30-10-2010 7 18
Goe poeier! 2011 26-11-2011 2 (2 wk) 56 Platina
Wan troe tie! 2013 15-11-2013 4 35* Goud

Singles[bewerken]

Single(s) met eventuele hitnoteringen in
de Nederlandse Top 40
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Kodazuur 1982 - Nr. 50 in de Single Top 100
Hittentit 1982 - Nr. 50 in de Single Top 100
Poesje stoei 1994 18-02-1995 15 9 Nr. 12 in de Single Top 100
Single(s) met hitnoteringen
in de Vlaamse Ultratop 50
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Bakske vol met stro 1979 22-12-1979 1 (2 wk) 9 Nr. 1 in de Radio 2 Top 30
Quand les zosiaux chantent dans le bois 1980 06-12-1980 3 9 Nr. 3 in de Radio 2 Top 30
Kodazuur 1982 10-07-1982 39 1
Hittentit 1982 04-12-1982 24 4 Nr. 22 in de Radio 2 Top 30
Awel Mercie 1983 24-09-1983 27 3
Scratchin' zwaantjes 1984 07-04-1984 10 9 Nr. 13 in de Radio 2 Top 30
Poesje stoei 1994 07-01-1995 8 14
De paashaas 1995 22-04-1995 12 6 Nr. 12 in de Radio 2 Top 30
CO2 prostituee 2007 03-11-2007 tip16 - Nr. 11 in de Radio 2 Top 30
Zetpilcar 2013 15-11-2013 tip2 -

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Verzonnen woord, correct Frans zou zijn: oiseaux
  2. Urbanus solo in Sportpaleis De Standaard, 25 augustus 2011
  3. users.telenet/Urbanus
  4. Sint in ‘walk of fame’ Tollebeek De Noordoostpolder, 25 november 2012
Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Urbanus.