Limburg (Belgische provincie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Belgisch-Limburg)
Ga naar: navigatie, zoeken
Limburg
Provincie van België Vlag van België
Vlag van de provincie Limburg Wapen van de provincie Limburg
(Details) (Details)
Locatie van de provincie Limburg
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Hoofdstad Hasselt
Oppervlakte 2.422 km²
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
853.239 (01/01/2013)
49,84%
50,16%
352,27 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(1-1-2008)
19,42%
64,48%
16,10%
Buitenlanders 9,08% (01/01/2010)
Politiek
Gouverneur Herman Reynders
Economie
Gemiddeld inkomen 15.957 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 7,24% (jan. 2009)
Overige informatie
NIS-code 70000
ISO 3166 BE-VLI
Website www.limburg.be
Portaal  Portaalicoon   België
Dorpskern van het Haspengouws museumdeel in het domein van Bokrijk te Genk
Dorp in de fruitstreek Haspengouw
De Stadt Amsterdam (Maaslandse Renaissancestijl) in Maaseik
De Maas nabij Maaseik

De provincie Limburg is een van de vijf provincies van het Vlaams Gewest en een van de tien provincies van België. De hoofdstad van deze provincie is Hasselt. Geografisch geïsoleerd van de rest van de provincie ligt, sedert het vastleggen van de taalgrens in 1963, in het oosten de gemeente Voeren (Voerstreek) als een exclave geklemd tussen Luik en Nederlands-Limburg.

Het logo van de provincie is het Limburgsymbool, standaard voorgesteld door een rood hart op een witte achtergrond. Dit kenteken werd in 2009 door beide Limburgse besturen ingevoerd, nadat de gouverneurs in 2008 het Limburgcharter hadden ondertekend. Beide provincies trachten met dit charter een nauwere samenwerking te bereiken en voortaan de benamingen West- en Oost-Limburg te hanteren voor respectievelijk Belgisch- en Nederlands-Limburg.[1]

Naam[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Limburg voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Toerisme[bewerken]

Bezienswaardigheden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie lijst van onroerend erfgoed in Limburg (Belgische provincie) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het aanbod aan bezienswaardigheden omvat veel verschillende mogelijkheden. Een van de bekendste trekpleisters is het domein Bokrijk in Genk. Ook verscheidene kunstcentra en musea zijn vaak toeristische bestemmingen. Hieronder vallen onder andere het Nationaal Jenevermuseum, het Modemuseum en Kunstencentrum Z33 in Hasselt en het Gallo-Romeins Museum in Tongeren.

Sport en recreatie[bewerken]

Er zijn er verschillende mogelijkheden om buitenactiviteiten te ondernemen. Zo is het Nationaal Park Hoge Kempen het enige nationale park in Vlaanderen. Er zijn nog tal van andere toeristische bestemmingen zoals de Japanse Tuin in Hasselt en het Blotevoetenpad in Zutendaal.

Fietsparadijs Limburg[bewerken]

Het Limburgse fietsroutenetwerk telt 2000 km goed onderhouden en meestal autovrije fietspaden. Het systeem van genummerde knooppunten maakt het eenvoudig om een route samen te stellen. De routes omvatten cafés en logies, picknickplaatsen en 50 oplaadpunten voor elektrische fietsen.

Fietsparadijs Limburg ontving verschillende prijzen en titels. In 2011 verkozen de Nederlanders en Vlamingen Limburg voor de zesde keer op rij tot de populairste fietsprovincie van België. In datzelfde jaar mocht de provincie maar liefst 2.000.000 fietstoeristen ontvangen. Daarnaast benoemden de luisteraars van Radio 2 Fietsparadijs Limburg zelfs tot Achtste Wereldwonder.

Winkelen[bewerken]

Hasselt is naast hoofdstad van de provincie, ook één van de populairste bestemmingen om te winkelen. Daarnaast is ook Maasmechelen Village een bekende trekpleister. Enkele andere voorbeelden zijn Lummen en Shopping 1, 2 en 3 in Genk.

Cultuur[bewerken]

Taal[bewerken]

De officiële taal is het Nederlands. Tegen de taalgrens liggen echter de faciliteitengemeenten Herstappe en Voeren, waar Franstaligen ook in hun eigen taal terecht kunnen.

Dialect[bewerken]

In de provincie worden een aantal dialecten van het Limburgs gesproken. Zowel de Belgische als de Nederlandse provincie met de naam Limburg kenmerken zich door een duidelijke eigen identiteit die onder andere bestaat uit een eigen streektaal, het Limburgs. Het is sinds 1997 door de Nederlandse overheid erkend als regionale taal onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. De Vlaamse Gemeenschap erkent de streektaal voorlopig nog niet en de taal wordt niet meer veel aangeleerd. Hierdoor staat de taal meer onder druk dan haar Nederlandse variant. Volgens huidige inzichten is het Limburgs in essentie een Nederfrankisch dialect met Keltische substraten maar met de, voor Europese talen, vrij unieke eigenschap van tonaliteit in sommige varianten. Omdat Limburgs geen gestandaardiseerde vorm heeft, bestaat Limburgs enkel uit talloze dialecten, waarvan vrijwel ieder dorp en stad op zich een eigen variant spreekt. Een duidelijk verschil tussen de Belgisch- en Nederlands-Limburgse dialecten bestaat echter niet; de Limburgse dialecten gaan vrij vloeiend in elkaar over, zonder zich veel aan te trekken van de Vlaamse, Nederlandse, Waalse en Duitse (Noordrijn-Westfalen) grenzen.

Volkslied[bewerken]

Limburg mijn Vaderland is het officiële Limburgse volkslied voor beide Limburgen. Het volkslied is geschreven in het Nederlands en wordt in de volksmond ook wel Waar in 't bronsgroen eikenhout genoemd vanwege de eerste zin. Het bronsgroen eikenhout waarover Gerard Krekelberg dichtte, waren de (ondertussen verdwenen) eikenbomen rond het kasteel Borgitter in Kessenich. Dit kasteel ligt op de boord van de Itterbeek op de grens met de dorpskern van het Nederlandse Neeritter.

In Belgisch-Limburg worden enkel de eerste drie strofen gezongen, doorgaans door jeugdbewegingen, studentenverenigingen en op manifestaties. In Nederlands-Limburg bestaat nog een vierde strofe die later werd bijgevoegd maar die meestal niet meer wordt gezongen.

Streekproducten[bewerken]

Limburg staat bekend om zijn culinaire specialiteiten zoals de Limburgse vlaai en de Limburgse kaas. Er is een heel gamma aan Limburgse streekproducten, waarvan er in totaal 17 erkend zijn. Deze erkende streekproducten zijn:

  1. Achelse Trapist
  2. Alkense Filet d’Anvers
  3. Haspengouwse waterkers
  4. Hasseltse graanjenever
  5. Hasseltse speculaas
  6. Kempense Ale
  7. Kempense Balkenbrij
  8. Kempense gebakken paté
  9. Koffie uit het land van Loon
  10. Loonse stroop
  11. Limburgse appelwijn met druiven
  12. Limburgse bloedworst
  13. Limburgse leverworst
  14. Limburgse heidebitter
  15. Maaslandse knapkoek
  16. Stroop van Vrolingen
  17. Vlaams gerookt rundvlees
  18. Zuid-Limburgse schuimwijn

Evenementen[bewerken]

Elk jaar vindt het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS) plaats (in Belgisch of Nederlands Limburg) en wordt er steevast carnaval gevierd tussen februari en eind maart. De individuele schutterijen in Limburg organiseren daarnaast ook ieder hun eigen schietwedstrijden.

In 2012 vond de negende editie van Manifesta plaats in (Genk).

Musea[bewerken]

Er zijn in de provincie verschillende musea, waaronder het Nationaal Jenevermuseum Hasselt, het Modemuseum Hasselt en Kunstencentrum Z33.

Muziek en theater[bewerken]

Er zijn verschillende evenementen die jaarlijks rond dezelfde periode plaatsvinden. Onderstaande opsomming toont enkele evenementen in chronologische volgorde.

Bekende Limburgers[bewerken]

Er zijn verschillende bekende figuren die Limburg als geboorteplaats hebben. Onderstaande opsommingen zetten een deel van de meest bekende personen op een rij.

Historische figuren[bewerken]

Onderwijs[bewerken]

Er zijn drie hogescholen en één universiteit met elk een uitgebreide waaier aan studierichtingen. Daarnaast bestaan er in Limburg ook opleidingen die niet in de rest van het land te vinden zijn zoals de opleidingen Verkeerskunde en Verpakkingstechnologie.

Hogescholen[bewerken]

Universiteit[bewerken]

Unieke opleidingen[bewerken]

  • Bachelor of Science/Master in de Verkeerskunde
  • Bachelor/Master Industrieel Ingenieur Nucleaire Technologie
  • Bachelor in de Industriële wetenschappen: Verpakkingstechnologie
  • Bachelor Milieuzorg
  • PHL-Music Academy
  • Postgraduaat Bosbeheer

Economie[bewerken]

Steenkoolmijn Waterschei hoofdgebouw

De ontdekking van steenkool in het begin van de 20e eeuw betekende voor Limburg een keerpunt. Op 20 mei 1901 ontdekte de Leuvense professor André Dumont in As, een buurdorp van Genk, een steenkoollaag. Een gebeurtenis die een immense invloed zou hebben. Enkele decennia later bruiste de provincie van de activiteit. Zeven nieuwe kolenmijnen stelden duizenden mensen te werk, Belgen én niet-Belgen uit een aantal Europese en Noord-Afrikaanse landen. De integratie van de mengelmoes aan nationaliteiten verliep hier zo goed als rimpelloos. De Ford-fabriek te Genk die er kwam na stevig lobbywerk van gouverneur Louis Roppe zorgde voor een nieuwe economische boost na de sluiting van de mijnen in het laatste kwart van de vorige eeuw.

In oktober 2012 maakte Stephen Odell, de Europese topman van Ford, bekend dat Ford Genk in 2014 zou sluiten.[2] 4.264 werknemers en 5.000 arbeiders bij de toeleveranciers werden getroffen door de sluiting, die veroorzaakt werd door de heersende overcapaciteit in Europa. Als reactie op het sluiten van de grootste werkgever van Limburg werd de Taskforce Limburg opgericht, belast met de taak om een plan voor economische heropleving van de regio op te stellen. In juli 2013 werd het Strategisch Actieplan Limburg in het Kwadraat (SALK) goedgekeurd, wat 3.000 à 4.000 jobs op korte termijn en 10.000 op lange termijn zou opleveren.[3] Financiering komt van de Vlaamse Regering (€ 81 miljoen), het Europees Sociaal Fonds (€ 17,5 miljoen) en van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (€ 49 miljoen). Blikvangers moeten het toerisme en een technologie­-campus in Waterschei worden.[4]

Duurzaamheid[bewerken]

De provincie Limburg streeft ernaar om tegen 2020 de allereerste klimaatneutrale provincie te zijn. Klimaatneutraal is niet helemaal hetzelfde als CO2-neutraal. Het grote verschil bij klimaatneutraliteit is dat naast de hoeveelheid aan CO2, ook methaan en lachgas in beschouwing worden genomen. Deze gassen komen voornamelijk voort uit de landbouw. Het logo van het project is een bronsgroen eikenblad. Dit symbool komt voort uit het Limburgs volkslied.

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

Limburg Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Flag of Flanders.svg Vlaanderen Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg Hasselt
Maaseik
Tongeren
44
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Senaat Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Limburg Hasselt-Tongeren-Maaseik Hasselt, Beringen, Peer,
Sint-Truiden, Maasmechelen,
Neerpelt, Genk, Tongeren
15 44
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Deputatie[bewerken]

Het dagelijks bestuur is in handen van de deputatie. Die telt zes leden en wordt voorgezeten door de gouverneur. De provincie wordt bestuurd door een coalitie van CD&V, sp.a en Open Vld. De deputatie bestaat uit:

Provincieraad[bewerken]

De provincieraad van Limburg telde 75 zetels. Bij de provinciale verkiezingen die op 14 oktober 2012 plaatsvonden, werd dit aantal zetels herleid naar 63.

Provinciedistricten[bewerken]

Door het provinciedecreet van 2011 [5] werd vanaf de provincieraadsverkiezingen 2012 van de ganse provincie één kiesarrondissement gemaakt, onderverdeeld in 8 provinciedistricten:

Kiesarrondissement Provinciedistrict Zetels
Limburg Beringen 9
Genk 7
Hasselt 8
Maasmechelen 9
Neerpelt 6
Peer 7
Sint-Truiden 10
Tongeren 7
TOTAAL 63

Zetelverdeling 2013-2018[bewerken]

Uitslagen van de provincieraadsverkiezingen sinds 1994[bewerken]

Partij 9-10-1994

Stemmen - % - Zetels

8-10-2000

Stemmen - % - Zetels

8-10-2006

Stemmen - % - Zetels

14-10-2012

Stemmen - % - Zetels

CD&V, vroeger CVP 160.657 - 33,46% - 29 152.939 - 29,66% - 27 148.731 - 27,5% - 18
CD&V-N-VA 172.972 - 32,11% - 26
N-VA 141.140 - 26,1 - 17
VB 36.851 - 7,68% - 3 57.930 - 11,24% - 7 97.288 - 18,06% - 15 49.061 - 9,1% - 6
Open Vld, vroeger VLD 91.414 - 19,04% - 17 111.392 - 21,60% - 18 76.435 - 14,1% - 9
VLD-Vivant 98.380 - 18,26% - 14
Vivant 3.545 - 0,69% - 0
sp.a-Spirit 137.140 - 25,46% - 20
sp.a 111.560 - 23,24% - 20 125.522 - 24,34% - 21
sp.a-Groen 108.748 - 20,1% - 13
Groen! 30.732 - 6,40% - 2 29.327 - 5,69% - 0 24.957 - 4,63% - 0
PVDA+ 4.374 - 0,91% - 0 4.011 - 0,78% - 0 2.809 - 0,52% - 0 11.650 - 2,2% - 0
VU&ID 37.309 - 7,77% - 4 30.950 - 6,00% - 2
Waardig Ouder Worden 4.725 - 0,98% - 0
Andere Partijen 2.504 - 0,53% - 0 5.159 - 0,96 - 0
Totaal aantal zetels 75 75 75 63

Gouverneurs[bewerken]

Zie ook de lijst van gouverneurs van Limburg in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830).

Van Tot Naam
1830 1831 Frans de Loë Imstenraedt de Mheer
1831 1834 Jean-François Hennequin
1834 1843 Werner de Lamberts-Cortenbach
1843 1857 Pierre de Schiervel
1857 1871 Theodoor de T'Serclaes de Wommersom
1871 1871 Pieter de Decker
1872 1879 Joseph Bovy
1879 1894 Adolphe Goupy de Beauvolers
1894 1914 Henri de Pitteurs-Hiégaerts
1914 1919 vacant (Eerste Wereldoorlog)
1919 1927 Theodore de Renesse
1928 1940 Hubert Verwilghen
1940 1941 Gérard Romsée
1941 1944 Jef Lysens
1944 1950 Hubert Verwilghen
1950 1978 Louis Roppe
1978 1995 Harry Vandermeulen
1995 2005 Hilde Houben-Bertrand
2005 2009 Steve Stevaert
2009 heden Herman Reynders

Demografie[bewerken]

Bij de volkstelling van 1846, de eerste na de afstand aan Nederland van een deel van de provincie, was Limburg met 185.913 inwoners naar bevolking de kleinste provincie van België net na de provincie Luxemburg. Tot 1900 zou de groei beperkt blijven en lager liggen dan het nationale gemiddelde, gelijke tred houdend met deze van de andere rurale provincies. Door de ontginning van steenkool vanaf het begin van de 20e eeuw en vooral door de - in vergelijking met de rest van het land - latere en tragere daling van het geboortecijfer in de Kempen tijdens de 20ste eeuw veranderde deze situatie helemaal en nam de bevolking spectaculair toe, zodat Limburg over de periode 1846-2008 uiteindelijk de sterkste groeier zou blijken van alle Belgische provincies. Enkel in wat nu het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is was het groeiritme nog sterker.

Evolutie van het inwonertal[bewerken]

Inwoneraantal x 1000

  • Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (ADSEI) - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1980= inwoneraantal op 1 januari
  • 1839: afstand van het deel ten oosten van de Maas aan Nederland

Geschiedenis[bewerken]

De drie Limburgen: een provincie in het huidige België, een provincie in Nederland, en het oorspronkelijke, middeleeuwse Hertogdom

Oorsprong naam[bewerken]

De provincie is genoemd naar het historische hertogdom Limburg.

Het toponiem Limburg komt in Duitsland veelvuldig voor. Daarnaast is er het stadje Limburg in de provincie Luik met die naam en ook het in Nederland gelegen Limbricht (nabij Sittard) zou oorspronkelijk Limburg (Lemborgh) geheten hebben. Er bestaat echter geen sluitende verklaring voor deze oude naam.

Sommige bronnen verklaren de naam als slangen- of drakenburcht. Hierbij zou Lim- een verbuiging zijn van lint, dat te verklaren valt als lintworm, slang of draak. Andere bronnen keren voor de naamsverklaring terug naar het Indo-Germaanse en Keltische woorddeel lint, met de betekenis moeras.[6]

Oorsprong regio[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Limburg voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tijdens de middeleeuwen zijn in het gebied het graafschap Loon en vele heerlijkheden ontstaan. Na de Loonse Successieoorlogen (1366) ging de heerschappij over Loon naar de prins-bisschop van Luik. De Bourgondiërs trachtten het gebied in te lijven, waarop de drie Luikse Oorlogen uitbraken. Als kerkelijke staat was het prinsbisdom echter onafhankelijk en daarom heeft het nooit deel uitgemaakt van de Zuidelijke Nederlanden. Wel kwamen sommige heerlijkheden via familiale banden of als redemptiedorp bij andere staten.

Het prinsbisdom Luik had geen noemenswaardige defensie en was het strijdtoneel van verschillende oorlogen, waaronder de Spaanse Successieoorlog. Het lag dan ook ingeklemd tussen de Zuidelijke Nederlanden, de Republiek, Pruisen en Frankrijk. Ook het strategisch belang van Maastricht speelde hierin een grote rol. Toch werd de Luikse onafhankelijkheid pas geschonden in 1794, met de inval van de Franse revolutionairen. Die voegden de vele kleine gebieden samen tot een departement: Beneden-Maas, dat naast Belgisch- ook Nederlands-Limburg omvatte. Maastricht was daarvan de hoofdstad.

Toen het departement na het Congres van Wenen bij het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd gevoegd, gaf koning Willem I het de naam "Limburg", naar het oude hertogdom Limburg. Bij de Belgische Revolutie sloot de hele provincie zich aan bij de Belgen, met uitzondering van de stad en de citadel van Maastricht. Als gevolg van het scheidingsverdrag van 1839 werd Limburg gesplitst met onder andere de Maas als grens. Willem kreeg het oostelijke deel van de provincie terug, weliswaar als hertog van Limburg.

In 1963, bij het vastleggen van de taalgrens, werden zes gemeenten in de Jekervallei rond Bitsingen van het Vlaamse Limburg naar de Waalse provincie Luik overgeheveld; de zes gemeenten van de Voerstreek volgden de omgekeerde beweging (na een heuse taalstrijd). Van de huidige provincie behoorde alleen de Voerense deelgemeenten Teuven en Remersdaal tot het historische hertogdom Limburg, dat nu grotendeels Luiks is.

Geografie[bewerken]

Topografie[bewerken]

De provincie grenst in het noorden aan de Nederlandse provincie Noord-Brabant, in het oosten aan de Nederlandse provincie Limburg, in het zuiden aan Luik, en in het westen aan Vlaams-Brabant en Antwerpen. Geografisch geïsoleerd van de rest van de provincie ligt, sedert het vastleggen van de taalgrens in 1963, in het oosten de gemeente Voeren (Voerstreek) als een exclave geklemd tussen Luik en Nederlands Limburg.

Het hoogste punt van de provincie (en tevens van Vlaanderen is gelegen in Remersdaal (287,5 m), het hoogste punt met uitzondering van de Voerstreek is de "Galgenboom" van Millen (Riemst) (151 m).

Geografische streken[bewerken]

De provincie bestaat uit vier landstreken namelijk de Voerstreek, Haspengouw, het Maasland en de Kempen. Allen strekken ze zich uit buiten de provinciegrenzen.

Bodemkunde[bewerken]

De pedologie stelt dat de bodem van het noordelijke deel van de provincie voornamelijk bestaat uit natte en droge zand- en lemig-zandgronden. Het zuiden van de provincie heeft daarentegen natte zandleemgronden en natte en droge leemgronden. In het oosten van de provincie is er een grintbijmenging en in het westen van de provincie is er een bijmenging van limonietzandsteen. Allen worden ze gerekend tot de podsolgronden (askleurige bodems).

Stratigrafie[bewerken]

De stratigrafie stelt dat de gesteenten in de provincie zich tijdens diverse tijdsvakken vormden. Zo stamt het noorden van de provincie uit het pleistoceen, de streek rond Beringen uit het plioceen, de streek ten noorden van Hasselt uit het mioceen en de streek ten zuiden van de provinciale hoofdstad uit het oligoceen. Het uiterste zuiden van de provincie en de voerstreek ten slotte stammen uit het Krijt. Een groot deel van de provincie heeft een steenkoollaag.

Hydrografie[bewerken]

Stroomgebied van de Maas[bewerken]

De Jeker ontspringt in het provinciale grensgebied van Limburg en Luik en slingert zich een baan langs de taalgrens. Ze komt het Vlaamse Gewest binnen in Lauw en stroomt vervolgens 16.5 km over Tongers grondgebied. Te Glaaien steekt ze de taalgrens terug over naar Waalse bodem. Te Kanne wordt de Jeker weer Vlaams en stroomt ze door een sifon onder het Albertkanaal. Vervolgens verlaat ze de provincie naar Nederlands Limburg (om aldaar uit te monden te Maastricht in de Maas). De Voer ontspringt nabij de Commanderij van Sint-Pieters-Voeren Zowel de Voerstreek, de gemeente Voeren alsmede de daarin gelegen plaatsen 's-Gravenvoeren, Sint-Martens-Voeren en Sint-Pieters-Voeren hebben hun naam aan deze beek te danken. Net over de grens met Nederland te Laag-Caestert vloeit het riviertje in de Maas. Het riviertje heeft drie zijrivieren: de Veurs, de Noorbeek en de Beek. De Berwijn is eveneens een zijrivier van de Maas. Het riviertje stroomt slechts kortstondig over het Limburgse grondgebied en dit eveneens te Voeren.

De Maas zelf komt de provincie "binnen" nabij Kanne (bij Riemst). Ze vormt alhier de grens tussen Belgisch Limburg en Nederlands Limburg. Dit gedeelte van de Maas staat bekend als de Grensmaas en ligt tussen Eijsden-Maastricht en Smeermaas-Kessenich. De Maas meandert er veel en is omwille van de scheepvaart vervangen door het laterale kanaal Zuid-Willemsvaart. De Maas zet bij dat meanderen, maar ook tijdens overstromingen, veel grind af, wat een grootschalige ontginning - en ontgronding - op gang heeft gebracht. De duidelijke sporen daarvan zijn de uitgestrekte Maasplassen. Voorbij Maaseik is de rivier weer bevaarbaar. Zo'n 5 km verder stroomt ze Nederlands gebied binnen.

Ten slotte is er de Dommel waarvan de bron zich bevindt op het Kempens Plateau nabij het gehucht Wauberg in de gemeente Peer. Het riviertje stroomt via Overpelt en Neerpelt richting Nederlandse grens.

Stroomgebied van de Schelde[bewerken]

Zowel de Gete, de Velp (te Zelk) en de Herk monden allen uit in de de Demer in de fusiegemeente Halen. De twee eerstgenoemden leggen echter slechts een zeer kort parcours door de provincie af. Beide komen immers Limburg binnen vanuit Vlaams-Brabant, respectievelijk Geetbets (Gete) en Kortenaken (Velpe) buurgemeenten van Halen. De Herk, die haar oorsprong vindt te Rukkelingen-Loon nabij de grens met de provincie Luik, ontleende haar naam aan Herk-de-Stad en aan Sint-Lambrechts-Herk. Daarnaast liggen ook de plaatsen Wellen, Alken en Stevoort aan haar oevers. De Demer zelf ten slotte ontspringt te Ketsingen, een gehucht in het oosten van Tongeren. De rivier stroomt vervolgens naar het noorden en buigt te Bilzen af naar het westen. Ze vervolgt haar weg via Hasselt, Lummen en Halen om aldaar de provincie te verlaten naar Diest (Vlaams-Brabant).

Daarnaast ontspringt ook de Grote Nete nabij Hechtel-Eksel in Limburg, maar de rivier verlaat de provincie echter vrij snel naar Balen in de provincie Antwerpen. Ook de Molse Nete (die later in de Grote Nete uitmondt) ontspringt in de provincie, nabij Lommel, maar verlaat het provinciaal territorium eveneens vrij snel richting Balen.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Arrondissementen[bewerken]

Administratieve arrondissementen[bewerken]
Gerechtelijke arrondissementen[bewerken]

Provinciedistricten[bewerken]

De omschrijving van de provinciedistricten in het arrondissement Hasselt valt samen met die van de respectievelijke kieskantons met uitzondering van de provinciedistricten Peer en Sint-Truiden. Hetzelfde geldt voor het provinciedistrict Neerpelt. Het arrondissement Tongeren ten slotte heeft dezelfde afbakening als het gelijknamige provinciedistrict. De informatie over deze provinciedistricten vindt u terug op de desbetreffende pagina's van het gelijkvormige arrondissement of kieskanton.

Kantons[bewerken]

(*) Deze kantons zijn zetel van een gerechtelijk kanton.

Gemeenten[bewerken]

Gemeenten met een stadstitel hebben "(stad)" achter de naam

LimburgBGemeenten.png

1. Alken
2. As
3. Beringen (stad)
4. Bilzen (stad)
5. Bocholt
6. Borgloon (stad)
7. Bree (stad)
8. Diepenbeek
9. Dilsen-Stokkem (stad)
10. Genk (stad)
11. Gingelom

12. Halen (stad)
13. Ham
14. Hamont-Achel (stad)
15. Hasselt (stad)
16. Hechtel-Eksel
17. Heers
18. Herk-de-Stad (stad)
19. Herstappe
20. Heusden-Zolder
21. Hoeselt
22. Houthalen-Helchteren

23. Kinrooi
24. Kortessem
25. Lanaken
26. Leopoldsburg
27. Lommel (stad)
28. Lummen
29. Maaseik (stad)
30. Maasmechelen
31. Meeuwen-Gruitrode
32. Neerpelt
33. Nieuwerkerken

34. Opglabbeek
35. Overpelt
36. Peer (stad)
37. Riemst
38. Sint-Truiden (stad)
39. Tessenderlo
40. Tongeren (stad)
41. Voeren
42. Wellen
43. Zonhoven
44. Zutendaal

Aangrenzende provincies[bewerken]

   Aangrenzende provincies   
 Antwerpen   Noord-Brabant (Nederland)    
 Vlaams-Brabant  Brosen windrose nl.svg  Limburg (Nederland) 
    Luik    

Justitie[bewerken]

Assisenhof[bewerken]

Per provincie wordt er een assisenhof georganiseerd. Het is een rechtscollege dat belast is met het vonnissen van misdaden, politieke delicten en drukpersdelicten (uitgezonderd diegene in verband met xenofobie en racisme). Een hof van assisen bestaat uit twee afzonderlijke organen, namelijk 'het hof', dat bestaat uit een voorzitter, raadsheer in het Hof van Beroep, en uit twee assessoren (bijzitters), rechters in de rechtbank van eerste aanleg en de jury. Deze volksjury van twaalf gezworenen wordt bij elk proces opnieuw samengesteld. Tegen de uitspraak of het arrest van een assisenhof kan men niet in beroep gaan. Wel kan men in geval van procedurefouten in cassatie gaan bij het Hof van Cassatie. Procureur-generaal is Yves Liégeois van het gerechtelijk gebied Antwerpen.

Structuur[bewerken]

Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg Supranationaal Nationaal Gerechtelijk gebied Provincies Arrondissementen Kantons
Gebied Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Antwerpen Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg Hasselt
en Tongeren
13
Sociaal recht Hof van Justitie Hof van Cassatie Arbeidshof Arbeidsrechtbank
Handelsrecht Hof van Beroep Rechtbank van Koophandel Vredegerecht
Burgerlijk recht Rechtbank van eerste aanleg Vredegerecht / Politierechtbank
Strafrecht Hof van Beroep Assisenhof

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties