Beringen (stad)

Beringen

Stad in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Limburg
Arrondissement	Hasselt
Coördinaten	51°2′N, 5°13′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	78,3 km² (2009) 67,2% 16,07% 16,73%
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	43.661 (01/01/2012) 49,96% 50,04% 557,64 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 21,05% 64,14% 14,81%
Buitenlanders	4,87% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Maurice Webers (sp.a)
Bestuur	CD&V, sp.a
Zetels CD&V sp.a N-VA VBLD Open Vld	35 10 10 10 4 1
Economie
Gemiddeld inkomen	13.570 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	7,64% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 3580 3581 3582 3583	Deelgemeente Beringen Beverlo Koersel Paal
Zonenummer	011
NIS-code	71004
Politiezone	Beringen/Ham/Tessenderlo
Website	www.beringen.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Hasselt in de provincie Limburg
Portaal    België

Beringen (Limburgs: Berringe) is een stad en gemeente in Limburg in België en is de hoofdplaats van het kieskanton en het gerechtelijk kanton Beringen. De stad telt 43.000 inwoners. Beringen is, na Hasselt en Genk, de op twee na grootste gemeente in de provincie Limburg. Het is een stad met een nog steeds groeiend inwoneraantal. Beringen is een regionaal woon- en verzorgingscentrum. Tevens is het een belangrijke industriestad in West-Limburg.

Toponymie

Beringen werd voor het eerst vermeld in 1120, als Ber-ing, ofwel de woonplaats (inga-heim) van ene Bero. Met een beer, zoals die op latere het wapen van Beringen is te vinden, heeft de naam niets te maken.

Geschiedenis

Prehistorie

Tijdens graafwerkzaamheden in oktober 1995 werd te Beringen een Keltische goudschat gevonden, vond men er een "torque" (halsring), twee fragmenten van "torques", een halve armband en 25 munten, alle van massief goud. Onderzoek wees uit dat de munten zogenaamde 'regenboogschoteltjes' waren. De datering van dergelijke muntjes, overigens zonder opdruk, is ongeveer 90 v.Chr.. Opmerkelijk is dat vrijwel identieke "torques" zijn gevonden in Niederzier (bij Düren in de Duitse Eifel) in 1978. Mogelijk is in beide gevallen dezelfde goudsmid aan het werk geweest. Van belang is echter dat de Belgische vondst de meest noordelijke is van de goudvondsten uit de (late) ijzertijd op het Europese vasteland. Ook Romeinse munten werden aangetroffen. Dit alles bewijst dat Beringen reeds vér voor de Frankische tijd bewoond was.

Middeleeuwen

Beringen was een allodiale heerlijkheid, die ingevolge giften van de heilige Adalardus (Huise, 751 - Corbie, 2 januari 827), abt van Corbie, kleinzoon van Karel Martel, neef en vertrouweling van Karel de Grote, omstreeks het einde van de achtste eeuw eigendom was van deze abdij. De dekenale kerk van Beringen is gewijd aan Sint Pietersbanden, Sint Petrus is ook de patroonheilige van de Abdij van Corbie.

Vermoedelijk vanaf ongeveer 1030 had de graaf van Loon de voogdij over de heerlijkheid. Beringen was een van de Goede Steden van het graafschap Loon, dat in 1366 geannexeerd werd door het prinsbisdom Luik. Reeds in 1239 ontving Beringen de stadsrechten door een vrijheidskeure, verleend door graaf Arnold IV van Loon en abt Hugo van de Abdij van Corbie.

Beringen was omringd met wallen en grachten, waarin zich drie stadspoorten bevonden. Rond de stad waren acht motten, noodtorens omringd door een gracht. Begin 19e eeuw werd de stadsomwalling van Beringen gesloopt.

Ondanks de versterkingen liet de verdediging van de stad te wensen over. Meermalen werd de stad geplunderd. In 1467 kreeg Antoon van Bourgondië tijdens een strafexpeditie Beringen op de knieën. Tijdens de godsdienstoorlogen werd Beringen in 1584 door een brand vernield. En in 1654 werd Beringen door Lotharingse troepen afgeperst, geplunderd en vernietigd "tot er maar drie bakhuysekens overbleven".

Twee burgemeesters, een voor de stad en een voor het buitengebied (de buitingen), stonden aan het hoofd van de gemeente. Ze werden bijgestaan door zeven raadslieden, drie voor de stad en vier voor de buiting. Het grondgebied bestond uit drie heyrwagens: die stadt, den heyrwaghen van Pael en den heyrwaghen van Tervaent.

De parochie Beringen strekt zich aanvankelijk ook uit over het grondgebied van Paal en Heusden. Even voor 1400 werd Heusden echter een afzonderlijke parochie. In 1708, na heel wat strubbelingen, was ook Paal zover.

Beringen lag op een knooppunt van handelswegen: Brussel-Düsseldorf, Diest-Venlo en Antwerpen-Keulen. De laatste afstand werd in drie dagen overbrugd, waarbij in Beringen een rustplaats was. Daarvan getuigen nog een aantal herbergen in het centrum van Beringen, waaronder het voormalige 17e-eeuwse Hotel de Kroon, aan de Brugstraat.

Het mijnverleden

De stad Beringen is onlosmakelijk verbonden met haar mijnverleden en het Kempens steenkoolbekken. De voormalige steenkoolmijn van Beringen behoorde tot de N.V. Kempense Steenkoolmijnen. De site van Beringen-Mijn wordt beschouwd als de toeristische en culturele toegangspoort tot de mijnstreek. Dit door het waardevolle mijnerfgoed dat nergens anders in Limburg zo compact en tegelijk zo uitgebreid bewaard gebleven is. De mijnsite van Beringen is de grootste site die nog in zo'n goede staat is in heel Europa. Het geheel van mijngebouwen, de mijncité en de mijnterrils vormt vandaag de grootste industrieel-archeologische site in Vlaanderen. Daarom dat ook het Vlaams Mijnmuseum in Beringen is gevestigd. Het stadsbestuur ijvert ervoor om de site in de komende jaren te laten uitgroeien tot een Vlaams cultuurtoeristisch attractiepunt.

Medio juli 2007 werd de mijnsite van Beringen als Belgisch ankerpunt gekozen door het ERIH (European Route of Industrial Heritage) of de "Europese route van het industrieel erfgoed" die de belangwekkendste standplaatsen van het Europese industrieel erfgoed verzamelt. De mijnsite heeft het kwaliteitslabel volgens het ERIH te danken aan "de sterkte en het uniek karakter van de site en de overweldigende authenticiteit van haar gebouwencomplex". Hierdoor ontstaan nieuwe mogelijkheden voor de opwaardering en de zorg voor het volledige mijnerfgoed.

Wapenschild

Naast het bezit van de stadsrechten heeft Beringen al sinds lange tijd een eigen wapenschild. De tien horizontale dwarsbalken in de kleuren 'goud en keel' duiden op de afhankelijkheid van het graafschap Loon. De geringde rechtopstaande bruine beer op een zilveren achtergrond is eigenlijk het wapenschild van de stad. De geringde beer werd reeds voor 1362 verheven tot officieel wapen van de stad Beringen.

Beroemde Beringenaren

In Beringen werden een aantal beroemde personen geboren. Zo was Ludovicus Sanctus (1304-1361), alias Lodewijk Heyligen, magister musicae aan het pauselijk hof te Avignon en sloot er een hechte vriendschap met Petrarca.

Hendrik van Caelen (1582-1653), beter bekend als onder zijn geleerde naam Calenus, was censor van het bisdom Mechelen. In deze functie verleende hij de kerkelijke goedkeuring aan het boek: Augustinus, sive doctrina Sti. Augustini van de Ieperse bisschop Cornelius Jansenius. Dit boek vormde de grondslag van het Jansenisme, dat later door de kerkelijke autoriteiten bestreden zou worden.

Kanunnik Willem Pelsers richtte rond 1700 het Gemeentecollege van Beringen op. Als primus aan de Katholieke Universiteit Leuven was hij "ad maiora natus" ('voor hogere dingen geboren'). Hij werd officiaal van de aartsbisschop van Kamerijk, Mgr. Fénelon, wiens pedagogische belangstelling en ijver hij deelde.

Beringen is ook de geboorteplaats van August Cuppens, bekend priester-dichter en epigoon van Guido Gezelle.

Bezienswaardigheden

Beringen-Mijn

De mijnkathedraal Sint-Theodardus met bogengalerijen voor de ingang van de kerk

De Sint-Pietersbandenkerk te Beringen-Centrum, naast het College

Beringen

• Het Marktplein, een driehoekig plein waar de verschillende invalswegen op uitkwamen, en waar nog enkele herbergen uit de 17e en 18e eeuw te vinden zijn, die echter sterk verbouwd zijn.
• De laatgotische dekenale Sint-Pietersbandenkerk te Beringen-Centrum waarvan de oudste delen dateren uit 1654 en opgetrokken zijn in Demergotiek met Diestse ijzerzandsteen. In 1839 stortte de toren in en beschadigde de kerk. Deze werd samen met de toren heropgebouwd in neogotische stijl. In 1949 werd het laatgotische deel van de kerk beschermd en in 1993 het neogotische deel.
• De Brulmolen op de Zwarte Beek, aan de Brulmolenstraat 2.
• De Commelomolen of Heilige Geestmolen op de Zwarte Beek, aan de Beekstraat 50.

Zie ook de Lijst van onroerend erfgoed in Beringen

Natuur en landschap

• Het gebied van de gemeente wordt van noordoost naar zuidwest doorsneden door de Zwarte Beek. Grote delen van de vallei van deze beek zijn nu een natuurreservaat (Vallei van de Zwarte Beek).
• Parallel aan de Zwarte Beek, maar noordelijker, ter hoogte van Beverlo, lopen de Kleine Beek en de Grote Beek. Delen van de vallei van deze beek zijn natuurgebied.
• De Kleine Beek, die parallel aan de Grote Beek in zuidwestelijke richting stroomt, vormt samen met de Grote Beek en de Middelbeek een vallei. Onder de naam Vallei van de Drie Beken is hier in 2000 een Vlaams Natuurreservaat gesticht, dat gebieden verbindt van de Paalse Plas tot in de omgeving van Diest.
• Ten westen van de plaats Beringen vindt men het Albertkanaal, waarlangs veel industriële bedrijvigheid is gevestigd.
• Door de activiteiten van de Steenkoolmijn van Beringen is een gebied ontstaan dat ook van natuurhistorisch oogpunt interessant is. De mijnterril Beringen is zelfs een natuurreservaat.
• Natuur- en recreatiegebied "Het Kapelleke", ofwel 't Fonteintje. Dit ligt in Koersel is een bos- en heidegebied met een uitkijktoren en verschillende terrasjes. Het domein ligt langs het fietsroutenetwerk. Er is een gratis speeltuin voor kinderen tot 12 jaar. Er zijn ook gemarkeerde wandelingen door het bos uitgestippeld. In dit gebied ligt Bezoekerscentrum "de Watersnip". Er is ook een bron die uitkomt aan de kapel zelf die centraal ligt. Een deel van het gebied is echter militair domein en niet toegankelijk, maar er loopt een verhard fietspad door dit domein dat leidt van Koersel naar Hechtel.
• Het domein De Paalse Plas is een door zandwinning ontstane recreatieplas van 40 ha, waar men kan zeilen, surfen en andere watersporten kan beoefenen. Men kan rond de Plas wandelen, fietsen, en andere sporten beoefenen. Hier is ook een fietsinrijpunt met kiosk gelegen van Toerisme Limburg.
• Er zijn een aantal fiets- en wandelroutes uitgestippeld doorheen de gemeente, met als belangrijkste vertrekpunt het golfterrein in Paal.

Deelgemeenten en woonkernen

De stad Beringen heeft 4 deelgemeenten die zelf nog een aantal woonkernen of gehuchten hebben:

• De hoofdplaats Beringen (6.958 inwoners; stand 31-12-2011)
• Beverlo met gehucht Korspel (8.214 inwoners)
• Koersel met gehucht Stal (17.195 inwoners)
• Paal met de gehuchten Tervant en Brelaar-Heide (11.265 inwoners)
• de woonkern Beringen-Mijn bevindt zich ten noorden van de kern Beringen, en is vooral gelegen op het grondgebied van de deelgemeente Koersel en een stukje Beverlo maar ligt in het westen ook voor een klein gedeelte op het grondgebied van Beringen en Paal.

Beringen vormt, met Tessenderlo en Ham, één der snelst groeiende gemeenten van Belgisch Limburg. Binnen de gemeente is vooral Paal een zeer snel groeiend dorp. De nabijheid van een industriegebied van nationaal belang (Ravenshout) en de ligging nabij de E313/E314 zijn daar zeker niet vreemd aan.

Demografische ontwikkeling

• Bronnen: NIS, www.limburg.be en Stad Beringen - Opm:1806 t/m 2001=volkstellingen; 1977, 2006= inwoneraantal op 1 januari
• 1977: aanhechting van Beverlo, Koersel en Paal

Politiek

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 2006

Partij	8 oktober 2006		14 oktober 2012
	Procent	Zetels (35)	Procent	Zetels (35)
CD&V	31,92%	12	24,73%	10
Groen	-		3,86%	0
N-VA	2,38%	0	26,27%	10
sp.a spirit/sp.a	31,58%	12	26,28%	10
VBLD	-		12,24%	4
Vlaams Belang	24,26%	8	-
VLD-VIVANT/Open Vld	9,87%	3	6,62%	1

Economische groeipool

De gemeente telt 2 industrieterreinen (Ravenshout, Beringen-Zuid) en 4 ambachtelijke zones (Ravenshout KMO, Beringen-Noord, Beverlo en de Mijnterreinen). Na de mijnsluiting kwamen in Beringen tal van nieuwe sectoren tot ontwikkeling, zoals de chemie en de kunststoffensector, metaalbewerking en industriële drukkerijen. Opmerkelijk is ook de evolutie in de dienstensector. Transport en distributie, communicatie en diensten aan bedrijven zijn nieuwe sectoren die in Beringen de jongste jaren tot ontwikkeling kwamen. In de gemeente is een diversiteit aan bedrijven gevestigd, zowel uit de profit als non profit sector, zowel grote multinationale als kleine en middelgrote bedrijven. Het bedrijventerrein Ravenshout ligt volledig op het grondgebied van de deelgemeente Paal en loopt nog verder in Tessenderlo en een klein gedeelte van Ham. Het is het 2e grootste industrieterrein van Limburg en een zogenaamd industrieterrein van nationaal belang. De groei is mogelijk door haar ligging langs het Albertkanaal, de E313 autosnelweg en dicht bij de E314 . Het industrieterrein is bereikbaar langs afrit 25a Tessenderlo en afrit 26 Paal-Beringen.

Daarnaast maakt Beringen deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.

Justitie

Beringen is tevens een gerechtelijk kanton in het arrondissement Hasselt. Het kanton beschikt dus over een vredegerecht en regionale belastingskantoren en bestaat uit de gemeenten Ham, Leopoldsburg, Tessenderlo en natuurlijk Beringen zelf. Voor het kanton Beringen is het vredegerecht gevestigd te Beringen, naast het gebouw van het ministerie van Financiën.

Hier is ook eveneens de politierechtbank van Beringen, die valt onder de bevoegdheid van de rechtbank van Hasselt, gevestigd. Deze is een van de 6 politierechtbanken van Limburg. De kantons Beringen en Lommel-Neerpelt vallen onder de bevoegdheid van de Beringse politierechtbank.

Kieskanton

Het kieskanton Beringen bevat naast de reeds genoemde gemeenten van het gerechtelijk kanton ook nog de gemeente Heusden-Zolder.

Sport

• Millenium Golf is een van de weinige golfterreinen in Limburg. Het is gelegen te Paal aan de Paalse Plas.

Onderwijs

Basisonderwijs en secundair onderwijs

In Beringen zijn ongeveer 26 basis en secundaire scholen. Er zijn een negental vrije lagere scholen (met verschillende vestigingen), 2 stedelijke basisscholen, 3 scholen van de Vlaamse Gemeenschap. Ook is er een Freinetschool met zijn aparte onderwijsmethode. In het secundair onderwijs zijn er 2 middenscholen (1e en 2e jaar) in Paal en Beringen-Centrum. Daar worden al de richtingen aangeboden. Na die twee jaar dient men te kiezen: ASO wordt aangeboden in het Sint-Jozefscollege, TSO en BSO wordt aangeboden in het Sint-Lutgartinstituut en het Vrij Technisch Instituut (VTI).

Buitengewoon onderwijs

In Beringen zijn er 2 scholen voor het buitengewoon onderwijs. VZW De Brug Beringen verzorgt het buitengewoon lager onderwijs (BLO) en VIBO Sint-Barbara geeft buitengewoon secundair onderwijs (BuSO).

Overige onderwijsinstellingen

In Beringen is er een Stedelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans. Deze biedt lessen aan voor heel de stad Beringen, Houthalen-Helchteren, Heusden-Zolder, Leopoldsburg en Lummen. Daarnaast is er eveneens een Academie voor Beeldende Kunsten.

Voor de volwassenen is er een Centrum voor volwassenenonderwijs (CVO) dat ingericht wordt door het LBC-NVK en een opleidingscentrum van de VDAB. Deze bieden ook lessen aan in de omringende gemeenten.

Sinds september 2006 is de stad Beringen samen met ander partners, gestart met 2 ondersteunende projecten.

• Een huistaakbegeleidingsproject i.s.m. met de scholen
• Opvoedingsondersteunende projecten samen met ouders

Verder zijn er nog talrijke andere instanties voor onderwijs en cultuur.

Bereikbaarheid

Bus

Beringen is goed bereikbaar met het openbaar vervoer. In Beverlo ligt de spoorweghalte en is er een stelplaats van De Lijn. in Beringen-Centrum ligt een busstation waar alle lijnen samen komen. Volgende buslijnen rijden door Beringen:

• 2: Hasselt - Beringen (Mijnen)
• 7: Diest - Paal - Beringen
• 14: Leopoldsburg - Bree - Maaseik
• 29: Hasselt - Beringen - Lommel
• 30: Sint-Truiden - Herk-De-Stad - Lummen - Beringen
• 32: Korspel - Beverlo - Paal - Tessenderlo
• 68: Bocholt - Houthalen - Beringen - Antwerpen
• 90: Donk - Herk-De-Stad - Lummen - Beringen
• 170: Beringen - Mol
• 179: Brussel - Leuven - Beringen - Leopoldsburg - Hamont

• Verder rijden er nog de belbussen 718 & 719.

De snelbussen naar en van Antwerpen en Brussel (lijnen 68 en 179) stoppen alleen in Paal(Zwanenbergstraat of Paal-Dorp) en Beringen (Kasteletsingel of Busstation Perron 1).

Trein

Aanvankelijk waren er drie stations in Beringen. Twee voor passagiers, gelegen in Beringen-Centrum en Beverlo en één voor passagiers en goederen, het station Beringen-Mijnen. Deze stations liggen allemaal langs spoorlijn 15 Antwerpen-Hasselt. Dat van Beringen-Mijnen was eveneens het eindpunt van lijn 17 die Diest verbond met Beringen-Mijnen. Het station in Beringen-Centrum werd gesloten in 1984. Dat van Beringen-Mijnen werd gesloten voor passagiers in 1986 en voor goederen in 1992.

Voor de provincie Limburg is het Spartacusplan ontwikkeld om de mobiliteit te verbreden. Dat plan voorziet de bouw van een tweede nieuw spoorwegstation in Beringen, op de plaats waar het vroegere station bij Beringen-Centrum gelegen was. Het station in Beverlo wordt volgens de plannen behouden.

Beringen wordt een belangrijk knooppunt in dit netwerk. De stad wordt samen met Hasselt, Neerpelt en Tongeren een van de vier belangrijke overstappunten voor trein en bus. De Lijn voorziet dat aan het nieuwe te bouwen station negen verschillende buslijnen langskomen.

Wegen

Belangrijke hoofdwegen:

• N29 Beringen - Charleroi (via Afrit 26 Paal - Diest - Tienen - Geldenaken)
• N72 Beringen - Zonhoven (Kasteletsingel, Kasteletsingel-Zuid en Koolmijnlaan)
• N717 Beringen - Lummen - Herk-de-Stad
• Tessenderlosesteenweg: Paal - Tessenderlo
• Beverlosesteenweg: Paal - Ravenshout - Beverlo
• Industrieweg: Verbinding N29 met industriegebied Ravenshout in Paal
• N772

In Beringen is er een afrit van de E313 autosnelweg, namelijk afrit 26 Beringen in deelgemeente Paal. Beringen kan ook bereikt worden via afrit 25a Tessenderlo en langs de E314 via afrit 28 Zolder en via afrit 26 Lummen .

Er is al jaren discussie over het verlengen van de N73 tot aan de E313 in Ham. De weg loopt nu van Kinrooi tot in Heppen en zou verder moeten verlengd worden tot aan afrit 25a van de E313. De gemeente Ham en de stad Beringen zijn hier al lang vragende partij voor. Ham om het verkeer uit het centrum te houden en Beringen om de zéér drukke Paalsesteenweg (N29 Beringen-Diest-Charleroi via E313 afrit 26Beringen) te ontlasten van de dagelijkse lange files tussen Paal en Beringen. Er werd al meerdere keren een negatief rapport afgeleverd door milieuorganisaties.

Winkelen

Beringen centrum staat bekend als winkelcentrum. Vooral horeca en kleine zelfstandigen in kleding- en delicatessenwinkels hebben de voorbije dertig jaar veel volk aangetrokken (vb. 'midzomerdagen'). Daarnaast zijn er voor de inwoners ook nog de nodige supermarkten. De deelgemeenten Beverlo, Koersel en Paal bieden ook een aantal winkels. Aan de N29 (Beringen-Charleroi) in Paal liggen enkele bekendere grote winkels. Hier wordt na de geplande herinrichting van Paal-Centrum nog meer ruimte gemaakt voor baanwinkels.

Wekelijkse markten:

• Beringen-Centrum: woensdagvoormiddag
• Beverlo: vrijdagvoormiddag
• Paal: zondagvoormiddag

Evenementen

Jaarlijks terugkerende evenementen zijn onder andere de kermissen. De voornaamste zijn deze van Paal en Beringen-Centrum. Er zijn ook 2 grotere muzikale evenementen: Putrock op de mijnterreinen, met rock, dance, comedy en kortfilms (eind april); en Paal Op Stelten, met een hele dag muziek van bekende muzikanten in Paal-Dorp (begin augustus). Verder zijn er De Midzomerdagen, Halfoogstfeesten, de Mijnhappening en Koersel Terrast.

Bekende inwoners

• Katia Alens, ex-Miss België, presentatrice
• Ingrid Berghmans, voormalig judoka
• Glenn Claes, zanger
• Ed Franck, schrijver
• Etienne Gailly (1922-1971), atleet
• Heidi Lenaerts, presentatrice bij Studio Brussel en het Ketnet programma Shoot
• Peter Luts, muziekproducer
• Joannes Opstraet (1651-1720), theoloog
• Deborah Ostrega, zangeres
• Hanne Troonbeeckx, presentatrice
• Nicky Vankets, modeontwerper
• Marnicq Bervoets, motorcrosser

Trivia

Paal werd samen met 4 andere Limburgse dorpen geselecteerd voor 'Dorp met Toekomst'. Dit is een project van de Vlaamse Overheid. Alle gemeenten konden zich kandidaat stellen met hun projecten. In Limburg zijn de verkozenen Paal, Eversel, Kuttekoven, Heppen en Mopertingen. Zij kregen subsidies om verscheidene projecten uit te voeren.

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Ham	Leopoldsburg	Hechtel-Eksel
Tessenderlo		Houthalen-Helchteren
Diest (Vl-Br)	Lummen	Heusden-Zolder

Externe links

• Stad Beringen Officiële site van de stad
• Toerisme in de gemeente Beringen
• Cultuurgazet Culturele agenda - Cultuurraad Stad Beringen

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Beringen van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Goede Steden van het Prinsbisdom Luik
Dietse steden: Beringen · Bilzen · Loon · Bree · Hamont · Hasselt · Herk-de-Stad · Maaseik · Peer · Sint-Truiden · Stokkem · Tongeren Romaanse steden: Borgworm · Châtelet · Ciney · Couvin · Dinant · Fosses-la-Ville · Hoei · Luik · Thuin · Verviers · Wezet