Mariner 9

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mariner 9
Mariner09.jpg
Algemene informatie
Organisatie NASA
Lancering 30 mei 1971
Lanceerplaats Cape Canaveral
Gelanceerd met Atlas-Centaur
Missielengte 13 november 1971 - 27 oktober 1972
Gewicht 1000 kg
Type omloopbaan elliptisch
Baanhoogte hoogste punt 17.916 laagste punt 1388 km
Omloopduur 14 uur
Portaal  Portaalicoon   Heelal
Ruimtevaart

De Mariner 9 was een Amerikaanse ruimtesonde naar Mars aan het begin van de jaren 70. Deze sonde werd gelanceerd op 30 mei 1971.

Lancering en missiedoel[bewerken]

Mariner 9 werd gelanceerd met een Atlas-Centaur draagraket vanaf Cape Canaveral. Het doel van deze onbemande missie was om de planeet in kaart te brengen en verder onderzoek naar Mars en zijn twee maantjes, Phobos en Deimos, te doen. Deze missie zou oorspronkelijk samen met Mariner 8 worden uitgevoerd, maar die lancering mislukte ruim drie weken eerder op 8 mei 1971.

Stofstorm tijdens aankomst[bewerken]

De sonde bereikte Mars op 13 november 1971 en was de eerste kunstmaan rond Mars.[1] De baan had een apoapsis van 17.916 km, een periapsis van 1.388 km en een omloop duurde 14 uur. De behaalde wetenschappelijke resultaten van deze missie waren dermate groot dat een systeem van canyons op Mars, Valles Marineris (een grote slenk), naar haar werd vernoemd.

De Mariner 9 arriveerde echter bij Mars onder een slecht gesternte. Er woedde al sinds september van dat jaar een intense zandstorm, die de gehele planeet omvatte. Op de eerste foto's die de kunstmaan naar de Aarde doorzond was daarom, tot grote teleurstelling van vluchtleiding en wetenschappers, bijna geen enkel detail waar te nemen. Hierop besloot men het nemen van foto's tot een minimum te beperken om geen kostbaar fotomateriaal te verspillen (in die dagen werd een foto ontwikkeld aan boord van de sonde en vervolgens doorgeseind, men kon dus niet onbeperkt foto's nemen en als het fotorolletje op was, had men pech...).[2] Men nam slechts enkele foto's om de storm te bestuderen. Voordeel was wel dat er alle tijd was de dwergmaantjes Phobos en Deimos te fotograferen. Phobos bleek op een aardappel te lijken terwijl Deimos gladder en ronder was.

Hervatting waarnemingen[bewerken]

Foto vanuit de Mariner 9

Pas eind december 1971 luwde de storm. Onmiddellijk hervatte men de waarnemingen, maar met een aangepast tijdschema. Niet alleen moest Mariner 9 tevens de taak uitvoeren die Mariner 8 was toebedacht, maar men kampte tevens met het noodgedwongen uitstel door de storm. Het oorspronkelijke waarnemingsschema van 3x20 dagen kortte men in tot 2x20 dagen. Immers de sonde had slechts een bepaalde verwachte levensduur; als het ding daarna nog functioneerde was dat uiteraard mooi meegenomen maar men mocht daar niet op voorhand vanuit gaan. Haastig fotografeerde men de gehele planeet, pas toen dat achter de rug was koos men de meest interessante plekken uit om die wat uitgebreider onder de loep te nemen.[3]

Resultaten[bewerken]

Mariner 9 nam onder meer een groot klovensysteem waar, dat zich over 20% van de omtrek van Mars uitstrekte. Dit systeem had een lengte van 3700 km, was op z'n breedste punt 250 km breed en maar liefst 7 km diep. Verder ontdekte men verscheidene rustende vulkanen, waaronder een met een breedte van 550 km, Olympus Mons. Vloeibaar water ontdekte men niet, maar wel verschillende details die wezen op erosie door water.[4] Wél werden bij Olympus Mons later waterwolken waargenomen. De waargenomen vulkanen en kloven zijn aanzienlijk groter dan op Aarde.

Schema van Mariner 9

Mariner 9 leverde al met al een gedetailleerd beeld van Mars, ook door metingen betreffende luchtdruk, temperatuur en de hoeveelheid waterdamp. Daarom was deze missie een meer dan geslaagde voorbereiding op de geslaagde landingen van Viking 1 en Viking 2 enige jaren later.[3]

Einde van de missie[bewerken]

Nadat de sonde 7329 foto's had genomen was de koek op. Op 27 oktober 1972 verdween Mariner 9 voorgoed uit de ether.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Een kwart eeuw ruimtevaart, ISBN 90 6533 008 9, © 1982, blz. 212
  2. Van Spoetnik tot Spaceshuttle, ISBN 90 6010 429-3, © 1980, 4e druk, blz. 126
  3. a b Een kwart eeuw ruimtevaart, ISBN 90 6533 008 9, © 1982, blz. 218
  4. Geïllustreerde encyclopedie van de ruimtevaart, ISBN 90 210 0597 2, © 1982, blz. 142