Astronomische eenheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De astronomische eenheid (AE, Engels: AU) is een afstandsmaat die vrijwel gelijk is aan de gemiddelde afstand tussen de Aarde en de Zon, ongeveer 149,6 miljoen kilometer. Sinds september 2012 is de astronomische eenheid gedefinieerd als exact 149 597 870 700 meter. Deze maat wordt in de astronomie gebruikt om afstanden in de ruimte aan te duiden, waardoor deze worden vergeleken met de "straal" van de baan van de Aarde om de Zon.

Deze definitie is gebaseerd op de recentste metingen (2009) met als resultaat: 149 597 870 700 meter (± 3 meter).[1]

Waar de grootste nauwkeurigheid nodig is, zoals in de interplanetaire ruimtevaart, zou een omschrijving "gemiddelde afstand aarde-zon" te weinig houvast geven. De aardbaan vervormt namelijk geleidelijk, onder invloed van de aantrekkingskracht van de andere planeten. Momenteel is de gemiddelde afstand aarde-zon ongeveer 16 km groter dan een astronomische eenheid, en die waarde vermindert met ongeveer 80 meter per jaar – de aardbaan "krimpt" (dit zijn gemiddelden over enkele eeuwen). Een complicatie is ook dat de aardbaan geen cirkel is maar een ellips, waardoor de afstand aarde-zon behoorlijk varieert.

In de sterrenkunde werd de astronomische eenheid daarom sinds 1976 anders gedefinieerd, en wel via de derde wet van Kepler: Stel je een virtueel object met een infinitesimale massa voor dat in een cirkelbaan om de zon draait. De hoeksnelheid zal afhangen van de baanstraal. Als de hoeksnelheid exact 0,01720209895 radialen per dag bedraagt (= k, de zogeheten gravitatieconstante van Gauss), heeft de baan per definitie een straal van 1 AE.

In september 2012 is deze definitie verlaten en is de Astronomische eenheid op exact 149 597 870 700 meter gezet.[2] Deze herdefinitie is in gang gezet doordat de AE zelf lastiger te bepalen is dan afstanden in het zonnestelsel die in AE's worden uitgedrukt.

Andere eenheden voor grote afstanden in de ruimte zijn lichtjaar en parsec.

Voorbeelden:

  • Pluto bevindt zich op 39,5 AE van de zon.
  • Jupiter staat 5,2 AE van de zon.
  • De maan staat op (afgerond) 0,0027 AE van de aarde

Omrekeningen:

  • 1 AE = 149 597 870 700 meter
  • 1 AE = 8,317 lichtminuten
  • 1 AE = 499 lichtseconden
  • 1 lichtjaar = 63 241 AE
  • 1 parsec = 206 265 AE
  • 1 parsec = 3,262 lichtjaar

Bronnen en referenties[bewerken]

  1. Numerical Standards for Fundamental Astronomy
  2. http://phys.org/news/2012-09-iau-votes-redefine-astronomical-constant.html