Pixel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het spel Pixel, zie Pixel (spel)
Pixels in het Wikipedia-logo.

Het woord pixel is een samentrekking van de eerste twee lettergrepen van het Engelse picture element en staat voor een enkele gekleurde punt (Eng.: dot) op het beeldscherm van de computer of in een digitaal beeld. Veel punten bij elkaar geven een beeld. Alles wat op het scherm te zien is bestaat uit een veelvoud van pixels.

Het aantal pixels op een scherm (uit of aan) is bepalend voor de resolutie van het beeldscherm. Beeldschermen van personal computers bestaan uit bijvoorbeeld 1024 × 768 pixels of 1280 × 1024 pixels. De meeste huidige beeldschermen hebben een resolutie van 1280 × 720 pixels (720p), 1920 × 1080 pixels (1080p, full HD) of meer. Hoe meer pixels beschikbaar zijn per oppervlakte-eenheid, hoe scherper het beeld is.

Afmetingen[bewerken]

Pixels hebben geen vastgestelde fysieke grootte. Een beeldscherm met een grote oppervlakte kan theoretisch evenveel pixels hebben als een scherm met een veel kleinere oppervlakte. Het weergegeven beeld op het kleinere scherm zal er dus beter uitzien aangezien ons oog op het grotere scherm de afzonderlijke pixels kan waarnemen. Dit verschil wordt vooral duidelijk wanneer een bijna horizontale lijn wordt afgebeeld: op het grotere scherm zal gemakkelijk het 'trapeffect' van de lijn zichtbaar zijn. De maat voor de resolutie in pixels is PPI (pixels per inch) of px/mm (pixels per millimeter). Hiervoor geldt dat een hogere waarde meer detail geeft op dezelfde oppervlakte en dus scherper oogt. De typische PPI-waarde voor een beeldscherm ligt tussen de 50 en 300 PPI. Bij doorsnee beeldschermen ligt dit rond de 70 PPI en bij recente tablet-pc's en smartphones ligt dit rond de 200 PPI. Vaak wordt bij het gebruik van DPI (dots per inch) PPI bedoeld, echter wordt met DPI de resolutie van printers en scanners beschreven per kleurpunt. Typische DPI-waarden liggen hierbij hoger dan PPI-waarden, zie voor meer informatie het artikel resolutie.

De resolutie wordt bepaald per lopende duim of millimeter en maakt dus dat de pixel niet vierkant hoeft te zijn: het kan voorkomen dat de horizontale resolutie lager is dan de verticale of andersom, bijvoorbeeld in een breedbeeldscherm. Er zijn dan ook horizontale en verticale dpi-getallen. De verhouding breedte:hoogte wordt vaak aangeduid met pixel ratio.

Kleurinformatie[bewerken]

Elke pixel heeft een kleur. Die kleur wordt vaak beschreven met een of meerdere bits (een ‘bit’ is een afkorting voor ‘binary digit’). Het aantal bits per pixel bepaalt het aantal verschillende kleuren dat een pixel kan weergeven. In de allereenvoudigste weergave (1 bit = 1 pixel) kan een pixel alleen ‘aan’ of ‘uit’ staan. Zo kan een 8-bit (één byte)-pixel 256 kleuren weergeven, een 16-bit-pixel 65.536 kleuren (hoge kleuren) en een 24-bit-pixel 16,7 miljoen kleuren (ware kleuren). Een pixel dat met n bits wordt aangestuurd kan 2^n verschillende kleuren representeren. Welke verschillende kleuren een pixel representeert, hangt niet alleen af van het aantal bits dat beschikbaar is, maar ook van de gebruikte kleurcodering. Er kan worden afgesproken dat iedere primaire kleur een aantal bits krijgt (RGB) of dat iedere unieke combinatie bits verwijst naar een bepaalde kleur in een palet. Dit laatste systeem wordt gebruikt in GIF-plaatjes, die maximaal 256 kleuren kunnen gebruiken.

Hoe hoger de beeldresolutie en hoe groter het aantal bits per pixel, hoe meer computergeheugen nodig is om alle informatie op het scherm te verwerken.

Trivia[bewerken]

  • Op internet wordt tegenwoordig ook wel geadverteerd ‘per pixel’. Bij deze pixeladvertenties koopt of huurt de adverteerder advertentieruimte per pixel.

Zie ook[bewerken]