Giacomo Puccini

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Monument van Giacomo Puccini in Lucca
Monument van Giacomo Puccini in Lucca
Giacomo Puccini
Giacomo Puccini

Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini (Lucca, 22 december 1858 – Brussel, 29 november 1924) was een Italiaans componist. Hij wordt beschouwd als een van de beste operacomponisten aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Hoewel hij als operacomponist vrijwel onmiddellijk op handen werd gedragen door het publiek heeft hij lange tijd moeten wachten op erkenning van critici en kenners. In zeker mate leed hij hieronder en het gevoel dat hij in de schaduw stond van de reuzen Verdi en Wagner heeft hem gedurende zijn gehele leven gemotiveerd om zichzelf te overtreffen. Zijn laatste en onafgewerkte opera Turandot getuigt hiervan en wordt algemeen aanvaard als een absoluut meesterwerk binnen de geschiedenis van de opera.

Inhoud

[bewerk] Leven

Puccini werd geboren in Lucca in een familie die al generaties in de muziek zat. Toen hij vijf was, overleed zijn vader, waarna Puccini voor zijn muzikale opleiding naar zijn oom Fortunato Magi werd gestuurd, die hem een slechte en ongedisciplineerde leerling vond. Dit blijkt niet volledig onterecht: in zijn latere leven is het opvallend dat Puccini bovenal een levensgenieter was die af en toe een opera schreef omdat hij even krap bij kas zat. Hoewel dit aspect de luiheid en onverschilligheid van de componist naar voor kan brengen, beklemtoont het eveneens zijn genialiteit: hij leek bijna op bevel meesterlijke opera's uit zijn mouw te kunnen schudden. Men mag trouwens ook niet vergeten dat, zodra hij begonnen was aan een nieuw operaproject, hij zichzelf daar ook volledig in stortte en zichzelf niet ontzag om tot een goed eindresultaat te komen. Legendarisch op dit vlak zijn de oneindige wijzigingen aan het libretto van zijn opera Manon Lescaut en de heftige discussies tussen hem en de schrijvers van het libretto.

Poster voor Puccini's opera Tosca
Poster voor Puccini's opera Tosca

Na een korte carrière als kerkorganist beslist hij, na een opvoering van Verdi's opera Aïda te hebben gezien, om operacomponist te worden. Hij studeerde van 1880 tot 1883 aan het Conservatorio "Giuseppe Verdi" (Milaan) van Milaan bij Amilcare Ponchielli en Antonio Bazzini. In 1882 deed Puccini mee aan een wedstrijd voor een opera van één akte. Hoewel hij niet won, werd zijn inzending, Le Villi, in 1884 opgevoerd aan het Teatro dal Verme. Le Villi trok ook de aandacht van uitgever Giulio Ricordi, die een tweede opera bestelde: Edgar.

Zijn derde opera, Manon Lescaut, was een succes en bracht hem in contact met de librettisten Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, die voor zijn drie volgende opera's met hem zouden samenwerken. De eerste hiervan, La Bohème (gebaseerd op een verhaal van Henri Murger), wordt beschouwd als één van zijn beste werken, en ook als één van de meest romantische opera's die ooit gecomponeerd zijn. Zijn volgende opera, Tosca, was Puccini's eerste uitstapje naar verismo, de naturalistische stijl in literatuur en opera. Madama Butterfly is gebaseerd op een toneelstuk door David Belasco. Deze opera werd bij de première zeer vijandig ontvangen. Deze kritiek was grotendeels georkestreerd door rivalen van Puccini. Na enkele herzieningen is het een van zijn meest succesvolle opera's geworden.

Hierna componeerde Puccini nog maar mondjesmaat. In 1903 raakte hij gewond als gevolg van een auto-ongeluk. In 1906 overleed Giacosa, zijn moeder. In 1909 ontstond er een schandaal nadat zijn dienstmeid zelfmoord had gepleegd, omdat ze er door Puccini's vrouw valselijk van was beschuldigd een verhouding met Puccini te hebben. In 1912 overleed Puccini's uitgever Ricordi.

In 1918 volgde de première van Il Trittico. Dit werk bestaat uit drie eenakter-opera's in de stijl van de Parijse Grand Guignol: een huiveringwekkende episode, Il Tabarro, een sentimentele tragedie, Suor Angelica, en een komedie of farce, Gianni Schicchi. Van deze drie is Gianni Schicchi het meest populair, en Il Tabarro het minst. Schicchi wordt soms samen met een andere eenakter-opera opgevoerd, bijvoorbeeld met Cavalleria Rusticana of I Pagliacci.

Puccini overleed in 1924 te Brussel als gevolg van complicaties bij de behandeling van keelkanker. Zijn laatste opera Turandot bleef onvoltooid; de laatste twee scènes werden afgemaakt door Franco Alfano. In 2001 schreef Luciano Berio nog een alternatieve versie voor de slotscènes van Turandot.

[bewerk] Visie op opera

Puccini's kijk op het genre opera lijkt in niets op de invulling die de Germaanse culturen er in de Laat-Romantiek aan gaven. Richard Wagner maakte van zijn werken complexe, doorwrochte en meerlagige tragedies, waaraan een quasi-mystieke levensbeschouwing ten grondslag lag. Dit soort diepgang vindt men niet terug in het de opera's van Puccini: waar bij Wagner een liefdeskoppel sterft, is dat vanuit de mystieke overtuiging dat zuivere Liefde enkel na de verlossing van aardse beslommeringen kan ontstaan; bij Puccini vindt men dergelijke ideologie nergens: als aan het eind van quasi al zijn opera's de hoofdfiguur sterft, is dat louter omwille van de dramatiek. Puccini's opera's bespelen dus meestal maar 1 dimensie: die van de pathos, de wanhoop, de erotiek, kortom, die van de hevig oplaaiende passies. De meeste musicologen zijn het erover eens dat Puccini's werk getuigt van een groot meesterschap, maar omdat zijn streven naar hoogdravendheid vaak de indruk geeft van zinloze en goedkope emotie, wordt hem geregeld verweten van vulgair te zijn. In deze kritiek zit mogelijk een grond van waarheid, maar rekening houdende met het feit dat Puccini een kind was van het decadente "fin-de-siècle", is dit heel goed verklaarbaar.

[bewerk] Composities

[bewerk] Werken voor orkest

  • 1876 Preludio in Mi minore (e-klein), voor orkest
  • 1882 Preludio sinfonico in La maggiore (A-groot), voor orkest
  • 1882 Scherzo in La minore (a-klein), voor strijkers
  • 1881-1883 Adagetto, voor orkest
  • 1881-1883 Trio in Fa maggiore (F-groot), voor orkest
  • 1883 Capriccio Sinfonico

[bewerk] Werken voor harmonieorkest

  • 1879 Prime fantasie, wals

[bewerk] Missen, cantates en gewijde muziek

[bewerk] Toneelwerken

[bewerk] Opera's

Voltooid in titel aktes première libretto
1884 Le Villi 1 akte 31 mei 1884, Milaan, Teatro Dal Verme;

(na herziening): 26 december 1884, Turijn, Teatro Regio

 Ferdinando Fontana, naar Heinrich Heine en Alphonse Karr
1889 Edgar 4 aktes 21 april 1889, Milaan, Teatro alla Scala;

(na herziening): 28 februari 1892, Ferrara, Teatro Communale; 2e herziening: 8 juli 1905, Buenos Aires, Teatro Colón

 Ferdinando Fontana, naar Alfred de Musset
1892-1893 Manon Lescaut 4 aktes 1 februari 1893, Turijn, Teatro Regio Ruggiero Leoncavallo, Marco Praga, Domenico Oliva, Luigi Illicia, Giuseppe Giacosa, Giulio Ricordis, naar de roman «L'histoire du chevalier Des Grieux et de Manon Lescaut» van Abbé Prévost
1895-1896 La Bohème 4 taferelen 1 februari 1896, Turijn, Teatro Regio;

Nederlandse première: 1897, Den Haag

 Giuseppe Giacosa en Luigi Illica, naar Henri Murgers, «Scènes de la vie de Bohème»
1899-1900 Tosca 3 aktes 14 januari 1900, Rome, Teatro Costanzi Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, naar het schouwspel «La Tosca» van Victorien Sardou
1903-1904 Madama Butterfly 2 aktes 17 februari 1904, Milaan, Teatro alla Scala

2e versie: 28 mei 1904, Brescia, Teatro Grande; 3e versie: 10 juli 1905, Londen, Royal Opera House; 4e versie: 28 december 1905, Parijs, Opéra Comique

 Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, naar het schouwspel «David Belasco» van John Luther Long
1910 La Fanciulla del West 3 aktes 10 december 1910, New York, Metropolitan Opera Guelfo Civinini en Carlo Zangarini, naar het schouwspel «David Belasco» van John Luther Long
1917 La Rondine 3 aktes 27 maart 1917, Monte Carlo, Opéra Giuseppe Adami, Alfred Maria Willner en Heinz Reichert
1918 Il trittico; iedere opera

1 akte

 14 december 1918, New York, Metropolitan Opera
1926 Turandot 3 aktes 25 april 1926, Milaan, Teatro alla Scala Giuseppe Adami en Renato Simoni, naar het schouwspel van Carlo Gozzi

[bewerk] Werken voor koren

  • 1874-1880 Vexilla regis, voor mannenkoor en orgel
  • 1905 Ecce sacerdos magnus, voor gemengd koor

[bewerk] Vocale muziek

  • 1877 Mottetto per San Paolino, voor zang solo, gemengd koor en orkest
  • 1882 Ah! se potesse, romance voor tenor en piano
  • 1883 Melanconia, romance voor zang en piano
  • 1883 Storiella d'amore, melodie voor zang en piano
  • 1883 Ad una morta, romance voor mezzosopraan (of bariton) en piano (of orkest)
  • 1883 Mentìa l'avviso, scène en romance voor tenor en piano
  • 1888 Sole e amore, romance voor zang en piano
  • 1896 Avanti Urania!, romance voor zang en piano
  • 1897 Inno a Diana, romance voor zang en piano
  • 1899 E l'uccellino - ninna-nanna, voor zang en piano
  • 1902 Terra e mare, romance voor zang en piano
  • 1904 Canto d'anime, albumblad voor zang en piano
  • 1908 Casa mia, voor zang en piano
  • 1912 Sogno d'or, romance voor zang en piano
  • 1917 Morire?, romance voor zang en piano
  • 1919 Inno a Roma, voor zang en piano

[bewerk] Kamermuziek

  • 1881-1882 Adagio in La maggiore (A-groot), voor strijkkwartet
  • 1881-1883 Strijkkwartet in Re maggiore (D-groot)
  • 1883 Fuga Reale, voor strijkkwartet
  • 1883 Scherzo, voor strijkkwartet
  • 1884 Tre minuetti, voor strijkkwartet
  • 1890 Crisantemi, voor strijkkwartet

[bewerk] Werken voor orgel

[bewerk] Werken voor piano

[bewerk] Publicaties

  • Luigi Ricci: Puccini interprete di se stesso, Ricordi, Milano 1954 (rist. 2003), ISBN 88 7592 725 1
  • Julian Budden: Puccini, originele titel: "Puccini – His Life and Works", New York, Oxford University Press, 2002
  • Dieter Schickling, (en) : Giacomo Puccini – Catalogue of the Works, Bärenreiter, 2003, ISBN 3 7618 1582 4

[bewerk] Externe links

[bewerk] Media

Wikimedia Commons Muziek, en wellicht ook afbeeldingen, die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in het artikel Giacomo Puccini van Wikimedia Commons.
Wikimedia Commons

 
Persoonlijke instellingen