Giacomo Puccini

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Giacomo Puccini
Giacomo Puccini door Mario Nunes Vais
Giacomo Puccini door Mario Nunes Vais
Algemene informatie
Volledige naam Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini
Geboren 22 december 1858
Overleden 29 november 1924
Land Vlag van Italië Italië
Werk
Genre(s) klassieke muziek, opera
Beroep componist, muziekpedagoog, organist
Instrument(en) orgel
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini (Lucca, 22 december 1858Brussel, 29 november 1924) was een Italiaans componist.

Levensloop[bewerken]

Puccini werd geboren in Lucca in een familie die al generaties in de muziek zat. Toen hij vijf was, overleed zijn vader. Voor zijn muzikale opleiding werd hij naar zijn oom Fortunato Magi gestuurd, die hem een slechte en ongedisciplineerde leerling vond.

Puccini groeide op tot een levensgenieter die een opera schreef als hij krap bij kas zat. Dat beklemtoont ook zijn genialiteit: hij leek op bevel meesterlijke opera's uit zijn mouw te kunnen schudden. Maar eenmaal aan het werk stortte hij zich volledig in een nieuw operaproject, en deed vervolgens alles om tot een goed eindresultaat te komen. Legendarisch is zijn enorme hoeveelheid wijzigingen in het libretto van zijn opera Manon Lescaut en de daarmee gepaard gaande heftige discussies met de schrijvers.

Na een korte loopbaan als kerkorganist besloot hij, na een opvoering van Verdi's Aïda, om operacomponist te worden. Hij studeerde van 1880 tot 1883 aan het Conservatorium Giuseppe Verdi in Milaan bij Amilcare Ponchielli en Antonio Bazzini. In 1882 deed Puccini mee aan een wedstrijd voor een opera in één bedrijf. Hoewel hij niet won, werd zijn inzending, Le Villi, in 1884 opgevoerd aan het Teatro Dal Verme en trok daarbij de aandacht van uitgever Giulio Ricordi. Die bestelde een tweede opera: Edgar.

Zijn derde opera, Manon Lescaut, was een succes en bracht hem in contact met de librettisten Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, die voor zijn drie volgende opera's met hem samenwerkten. De eerste hiervan, La bohème (gebaseerd op een feuilleton van Henri Murger), wordt beschouwd als één van zijn beste werken en ook als één van de meest romantische opera's ooit. Zijn volgende opera, Tosca, was Puccini's eerste uitstapje naar verismo, de naturalistische stijl in literatuur en opera. Madama Butterfly is gebaseerd op een toneelstuk door David Belasco. Deze opera werd bij de première zeer vijandig ontvangen. Deze kritiek was grotendeels georkestreerd door rivalen van Puccini. Na enkele herzieningen is het een van zijn meest succesvolle opera's geworden.

Hierna componeerde Puccini nog maar weinig. In 1903 raakte hij gewond als gevolg van een auto-ongeluk. In 1906 overleed Giacosa, zijn moeder. In 1909 ontstond een schandaal nadat zijn dienstmeisje zelfmoord had gepleegd. Puccini's vrouw had haar valselijk beschuldigd van een verhouding met haar man. In 1912 overleed Giulio Ricordi, zijn uitgever.

In 1918 volgde de première van Il trittico. Dit werk bestaat uit drie eenakter-opera's in de stijl van de Parijse Grand Guignol: een huiveringwekkende episode, Il tabarro, een sentimentele tragedie, Suor Angelica, en een farce, Gianni Schicchi. Van deze drie is Gianni Schicchi het meest populair en Il tabarro het minst. Gianni Schicchi wordt soms samen met een andere eenakter-opera opgevoerd, bijvoorbeeld Cavalleria Rusticana van Mascagni of Pagliacci van Leoncavallo.

Puccini overleed in 1924 te Brussel als gevolg van complicaties bij de behandeling van keelkanker. Zijn laatste opera, Turandot, bleef onvoltooid; de laatste twee scènes werden afgemaakt door Franco Alfano. In 2001 schreef Luciano Berio een alternatieve versie voor deze slotscènes.

Waardering[bewerken]

Poster voor Puccini's opera Tosca

Puccini wordt beschouwd als een van de beste operacomponisten aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Hoewel hij als operacomponist vrijwel onmiddellijk op handen werd gedragen door het publiek, heeft hij lang moeten wachten op erkenning van critici. Het gevoel dat hij in de schaduw stond van de reuzen Verdi en Wagner heeft hem gedurende zijn gehele leven gemotiveerd om zichzelf te overtreffen. Zijn laatste en onvoltooide opera Turandot getuigt hiervan.

Puccini's kijk op het genre opera verschilt sterk van de heersende Germaanse manier van opera schrijven in de laatromantiek. Richard Wagner maakte van zijn werken complexe, doorwrochte en meerlagige tragedies, waaraan een mystieke levensbeschouwing ten grondslag lag. Wagner laat een liefdeskoppel sterven vanuit mystieke overtuigingen.

Bij Puccini vindt men dergelijke ideologie nergens. Dat aan het eind van bijna al zijn opera's de hoofdfiguur sterft, is louter omwille van de dramatiek. Puccini's opera's bespelen meestal alleen hevig oplaaiende passies: pathos, wanhoop, erotiek.

Festival[bewerken]

Sinds 1930 wordt in Torre del Lago Puccini het Puccini Festival georganiseerd, een jaarlijks operafestival in de zomermaanden ter ere van de componist.

Composities[bewerken]

Werken voor orkest[bewerken]

  • 1876 Preludio in Mi minore (e-klein), voor orkest
  • 1882 Preludio sinfonico in La maggiore (A-groot), voor orkest
  • 1882 Scherzo in La minore (a-klein), voor strijkers
  • 1881-1883 Adagetto, voor orkest
  • 1881-1883 Trio in Fa maggiore (F-groot), voor orkest
  • 1883 Capriccio Sinfonico

Werken voor harmonieorkest[bewerken]

  • 1879 Prime fantasie, wals

Missen, cantates en gewijde muziek[bewerken]

Muziektheater[bewerken]

Opera's[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1884 Le Villi 1 bedrijf 31 mei 1884, Milaan, Teatro Dal Verme;
(na herziening): 26 december 1884, Turijn, Teatro Regio di Torino
Ferdinando Fontana, naar Heinrich Heine en Alphonse Karr
1889 Edgar 4 bedrijven 21 april 1889, Milaan, Teatro alla Scala;
(na herziening): 28 februari 1892, Ferrara, Teatro Comunale;
2e herziening: 8 juli 1905, Buenos Aires, Teatro Colón
Ferdinando Fontana, naar Alfred de Musset
1892-1893 Manon Lescaut 4 bedrijven 1 februari 1893, Turijn, Teatro Regio Ruggiero Leoncavallo, Marco Praga, Domenico Oliva, Luigi Illicia,
Giuseppe Giacosa, Giulio Ricordis, naar de roman
«L'histoire du chevalier Des Grieux et de Manon Lescaut» van Abbé Prévost
1895-1896 La Bohème 4 taferelen 1 februari 1896, Turijn, Teatro Regio;
Nederlandse première: 1897, Den Haag
Giuseppe Giacosa en Luigi Illica, naar Henri Murgers,
«Scènes de la vie de Bohème»
1899-1900 Tosca 3 bedrijven 14 januari 1900, Rome, Teatro Costanzi Luigi Illica en Giuseppe Giacosa,
naar het schouwspel «La Tosca» van Victorien Sardou
1903-1904 Madama Butterfly 2 bedrijven 17 februari 1904, Milaan, Teatro alla Scala
2e versie: 28 mei 1904, Brescia, Teatro Grande;
3e versie: 10 juli 1905, Londen, Royal Opera House;
4e versie: 28 december 1905, Parijs, Opéra Comique
Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, naar de eenakter
"Madame Butterfly" van David Belasco gebaseerd op het
gelijknamige verhaal van John Luther Long
1910 La Fanciulla del West 3 bedrijven 10 december 1910, New York, Metropolitan Opera Guelfo Civinini en Carlo Zangarini,
naar het schouwspel «The girl of the golden west » van David Belasco
1917 La Rondine 3 bedrijven 27 maart 1917, Monte Carlo, Opéra Giuseppe Adami, Alfred Maria Willner en Heinz Reichert
1918 Il trittico;
  1. Il tabarro
  2. Suor Angelica
  3. Gianni Schicchi
iedere opera
1 bedrijf
14 december 1918, New York, Metropolitan Opera
  1. Giuseppe Adami, naar het drama «La houppelande» van Didier Gold;
  2. Giovacchino Forzano;
  3. Giovacchino Forzano, naar Dante Alighieri, «Inferno» (1309) uit: De goddelijke komedie
1926 Turandot 3 bedrijven 25 april 1926, Milaan, Teatro alla Scala Giuseppe Adami en Renato Simoni, naar het schouwspel van Carlo Gozzi
Enrico Caruso en Nellie Melba zingen het duet "O soave fanciulla" uit La bohème. Een opname uit 1907.
Enrico Caruso en Antonio Scotti zingen "O Mimì, tu più non torni" uit de vierde akte van La bohème. Een opname uit 1907.
'Adieu de Mimi' uit La bohème, uitgevoerd door Nellie Melba in 1926.
'Donde lieta usci' uit La bohème, uitgevoerd door Nellie Melba in 1907.
"Donna non vidi mai" uit Manon Lescaut uit 1893. Dit is een opname uit 1913 gezongen door Enrico Caruso.

Werken voor koren[bewerken]

  • 1874-1880 Vexilla regis, voor mannenkoor en orgel
  • 1905 Ecce sacerdos magnus, voor gemengd koor

Vocale muziek[bewerken]

  • 1877 Mottetto per San Paolino, voor zang solo, gemengd koor en orkest
  • 1882 Ah! se potesse, romance voor tenor en piano
  • 1883 Melanconia, romance voor zang en piano
  • 1883 Storiella d'amore, melodie voor zang en piano
  • 1883 Ad una morta, romance voor mezzosopraan (of bariton) en piano (of orkest)
  • 1883 Mentìa l'avviso, scène en romance voor tenor en piano
  • 1888 Sole e amore, romance voor zang en piano
  • 1896 Avanti Urania!, romance voor zang en piano
  • 1897 Inno a Diana, romance voor zang en piano
  • 1899 E l'uccellino - ninna-nanna, voor zang en piano
  • 1902 Terra e mare, romance voor zang en piano
  • 1904 Canto d'anime, albumblad voor zang en piano
  • 1908 Casa mia, voor zang en piano
  • 1912 Sogno d'or, romance voor zang en piano
  • 1917 Morire?, romance voor zang en piano
  • 1919 Inno a Roma, voor zang en piano

Kamermuziek[bewerken]

  • 1881-1882 Adagio in La maggiore (A-groot), voor strijkkwartet
  • 1881-1883 Strijkkwartet in Re maggiore (D-groot)
  • 1883 Fuga Reale, voor strijkkwartet
  • 1883 Scherzo, voor strijkkwartet
  • 1884 Tre minuetti, voor strijkkwartet
  • 1890 Crisantemi, voor strijkkwartet

Werken voor orgel[bewerken]

Werken voor piano[bewerken]

Museum[bewerken]

Publicaties[bewerken]

  • Luigi Ricci: Puccini interprete di se stesso, Ricordi, Milano 1954 (rist. 2003), ISBN 88 7592 725 1
  • Julian Budden: Puccini, originele titel: "Puccini – His Life and Works", New York, Oxford University Press, 2002
  • Dieter Schickling, (en) : Giacomo Puccini – Catalogue of the Works, Bärenreiter, 2003, ISBN 3 7618 1582 4

Externe links[bewerken]

Media[bewerken]