Protectoraat Bohemen en Moravië

Protektorat Böhmen und Mähren Protektorát Čechy a Morava
←  1939 – 1945  →
(Details) (Details)
Kaart
Algemene gegevens
Hoofdstad	Praag
Oppervlakte	49.363 km²
Bevolking	7.380.000 (1939)
Talen	Tsjechisch, Duits
Religie(s)	Christendom
Munteenheid	Boheems-Moravische kroon
Regering
Regeringsvorm	Protectoraat
Staatshoofd	Emil Hácha

Het Protectoraat Bohemen en Moravië (Duits: Reichsprotektorat Böhmen und Mähren, Tsjechisch: Protektorát Čechy a Morava) was de naam van Tsjechië tussen 1939 en 1945, toen het een protectoraat van het Derde Rijk was.

Het Protectoraat Bohemen en Moravië (op de kaart het oranje gebied 5) werd op 15 maart 1939 opgericht en omvatte de restanten van Tsjecho-Slowakije. Slowakije had zich afgesplitst, het Sudetenland was een deel van het Duitse Rijk geworden en kleinere gebieden waren deel van Polen of van Hongarije geworden.

Het protectoraat werd vanuit de Praagse burcht opgericht, en Dr. Emil Hacha was het staathoofd. De werkelijke macht lag echter bij de Reichsprotektor, een functie die van 1939 tot 1943 werd uitgeoefend door Konstantin von Neurath en daarna tot het eind van de oorlog door Wilhelm Frick.

Het protectoraat had een belangrijke functie in de Duitse oorlogsindustrie. Gedurende een belangrijk deel van de oorlog lag het buiten het bereik van geallieerde bommenwerpers en de Tsjechische industrie met haar goed opgeleide werknemers werd ingezet in de oorlogsproductie. Daarnaast werden 350.000 Tsjechen tewerkgesteld in de oorlogsindustrie in Duitsland. Pas in 1945 werden de steden Praag en Pilsen gebombardeerd, maar de oorlogsschade in het protectoraat bleef beperkt.

Het bezettingsregime was hard, maar niet te vergelijken met het regime in Polen. Onder het Duitse bewind van de rijksprotector Konstantin von Neurath werden de Tsjechen uitgesloten van vormen van hoger onderwijs. Met name na de moord op de plaatsvervangend Reichsprotector, Reinhard Heydrich, namen de nazi's wraak en vermoordden onder meer de bevolking van het dorpje Lidice. Alleen al tussen 28 mei en 9 juni 1942 werden bijna 1800 doodvonnissen uitgesproken door de Duitse krijgsraad. Buiten de aanslag op Heydrich in 1942 en een opstand in Praag in 1945 was het verzet van de Tsjechen beperkt. De Joden en de Roma in het protectoraat werden grotendeels om het leven gebracht. Van de Tsjechen kwamen tussen de 36.000 en de 55.000 mensen om het leven.

---

	Tsjecho-Slowakije - Tsjechoslowakije (1918-1992)
Oostenrijk-Hongarije (tot 1918) Bohemen, Moravië, delen van Silezië, noorden van het Koninkrijk Hongarije (Slowakije en Roethenië)	Eerste Tsjecho-Slowaakse Republiek (ČSR) (1918-1938)	"Sudetenland" (1938-1945)		Derde Tsjecho-Slowaakse Republiek (ČSR) (1945-1959)	Tsjecho-Slowaakse Socialistische Republiek (ČSSR) (1960-1990)	Tsjechische en Slowaakse Federale Republiek (ČSFR) (1990-1992)	Tsjechië (ČR) (vanaf 1993) Slowakije (SR) (vanaf 1993)
		Tweede Tsjecho-Slowaakse Republiek (ČSR) (1938-1939)	Protectoraat Bohemen en Moravië (1939-1945) Slowaakse Republiek (SR) (1939-1945)
		Karpato-Oekraïne (1938-1939)	Roethenië bij Hongarije (1939-1945)	deel van Oekraïense SSR (1945-1991)		Oblast Transkarpatië Oekraïne (vanaf 1991)
		Duitse bezetting / Tweede Wereldoorlog		1948-1989 Volksrepubliek, Sovjet-bezetting
			Regering in ballingschap in Londen

Zie ook het artikel Geschiedenis van de Tsjechische landen.

Externe link

• (de) Amtliches Deutsches Ortsbuch für das Protektorat Böhmen und Mähren