Zierikzee
 |
|||
|
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie | Zeeland | ||
| Gemeente | Schouwen-Duiveland | ||
| Coördinaten | 51°38'N 3°54'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (5-1-2009) | 10.483 | ||
|
|||
Zierikzee (Zeeuws: Zurrikzeê) is een stad in de gemeente Schouwen-Duiveland in de Nederlandse provincie Zeeland. De stad telt 10.483 inwoners (januari 2009) en is de hoofdplaats van de gemeente.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
In 976 komt Zierikzee onder de naam Creka (kreek) voor in een oorkonde waarin de Sint-Baafsabdij door keizer Otto II wordt bevestigd in haar bezittingen. De naam Zierikzee komt voor het eerst voor, als Siricasha, in een oorkonde uit 1156.[1]
In 1248 werden de stadsrechten van Zierikzee door graaf Willem II van Holland bevestigd en uitgebreid. De eerste stadsrechten waren verleend tussen 1217 en 1220 maar de precieze datum is niet bekend.[2] Aan het einde van de middeleeuwen was Zierikzee een belangrijke plaats in Zeeland en omgeving.
In 1303 en 1304 werd de stad meerdere malen belegerd door Vlaamse troepen onder leiding van Gwijde van Namen. De Vlamingen slaagden er niet in Zierikzee in te nemen en werden uiteindelijk verslagen in de slag bij Zierikzee op 11 augustus 1304.
In 1414, 1458, 1466, 1526 en 1576 vonden in Zierikzee grote stadsbranden plaats. In 1414 brandde de helft van de stad af. In 1458 viel het beste deel van de stad, waaronder het Begijnhof en het klooster van de Predikheren ten prooi aan de vlammen. In 1466 brandde een derde van de stad af, waaronder de Grote Kerk. In 1526 en 1576 bedroeg de schade respectievelijk 77 zoutketen en 125 huizen buiten de muren van de stad (1526) en 50 zoutketen en 200 huizen (1576).[3]
In de Tachtigjarige Oorlog werd Zierikzee op 8 augustus 1572 door geuzen ingenomen. In september 1575 landden Spaanse troepen op Schouwen en Duiveland, en sloegen het beleg voor Zierikzee. De stad gaf zich over op 29 juni 1576, maar vier maanden later ontstond er muiterij onder de Spaanse soldaten wegens achterstallige betalingen, waarna de Spanjaarden vertrokken.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden op 30 april 1917 door een verdwaalde Britse piloot zes bommen op de stad geworpen. De piloot had Zierikzee verward met Zeebrugge, er vielen drie slachtoffers. Na de Tweede Wereldoorlog is de stad eerst in oostelijke richting met Plan Malta, daarna met de bouw van de wijk Poortambacht ("Plan West") in westelijke richting uitgebreid.
In 1997 hield de gemeente Zierikzee op te bestaan en werd de gemeente onderdeel van de grotere gemeente Schouwen-Duiveland. Het gemeentehuis van deze gemeente staat wel in Zierikzee. Dit gebouw is een architectonisch hoogstandje dat geënt lijkt te zijn op het Guggenheim Museum te Bilbao. Een kenmerk ervan is dat het topzwaar lijkt doordat het naar boven toe breder uitloopt.
[bewerken] Bezienswaardigheden
Zierikzee, sinds 1971 een beschermd stadsgezicht, staat bekend als monumentenstad. Voor een relatief kleine stad telt Zierikzee een groot aantal monumenten, 568. Het bekendste monument is de Sint-Lievensmonstertoren, die in de volksmond ook wel de Dikke Toren wordt genoemd. Deze toren lijkt als twee druppels water op de Sint-Romboutstoren in Mechelen.
Verder bezienswaardig zijn de:
- Nobelpoort
- Noordhavenpoort
- Zuidhavenpoort
- Maritiem Museum Zierikzee
- Molen De Hoop,
- Molen Den Haas
- Nieuwe Kerk
- Het stadhuis, uit de 16de eeuw. Het werd in 1772-1779 grondig verbouwd.
- Het huis "De Haene", ook soms Tempeliershuis genoemd, is een koopmanshuis uit de 14de eeuw. Het is één van de oudst bewaarde panden in Nederland.
- Het Gravensteen, uit de 16de eeuw
- Rond de oude haven staan diverse grote patriciërswoningen.
Poorten en stadsmuur
In Zierikzee stond een stadsmuur. Alle poorten (en anderen) op deze lijst waren de doorgang door deze muur. Wat nu het slingerbos is was eerst de stadsmuur, de gracht bij de oude stadsmuur ligt daarom ook de gracht bij het slingerbos. Er zijn nog restanten van de stadsmuur.
 Zie ook: Lijst van rijksmonumenten in Zierikzee |
[bewerken] Wapen en vlag
Het wapen van Zierikzee is van keel (rood), beladen met een klimmende leeuw van sabel (zwart). In de heraldiek is het incorrect dat kleur op kleur geplaatst wordt, een versie op een schilderij uit 1540 geeft echter een zilveren schild met een rode leeuw. Het vermoeden bestaat dat het zilver geoxideerd is waarbij het veld in zwart is veranderd. Het schild wordt gedekt met een kruis waarvan de verklaring onduidelijk is. Het zou een Andreaskruis kunnen zijn, of een naar de lakenindustrie verwijzende weefspoel.[4] De schildhouders zijn een gestileerde gotische "Z" en het spiegelbeeld ervan, beide van goud. Na een gemeentelijke herindeling in 1997 is de leeuw als schildhouder opgenomen in het wapen van Schouwen-Duiveland.
De vlag bestaat uit vijf horizontale banen in de kleuren van het wapen. Deze vlag werd in de 17e eeuw al gebruikt en is op 29 mei 1961 vastgesteld door de gemeenteraad.
[bewerken] Jumelage
De gemeente Zierikzee is een jumelage aangegaan met de plaatsen Hatfield in het Verenigd Koninkrijk en Saint-Hilaire-du-Harcouët in Frankrijk.
[bewerken] Verenigingen
Verenigingen in Zierikzee zijn onder meer:
- Voetbalvereniging SV MZC '11
[bewerken] Verkeer en vervoer
Zierikzee is bereikbaar vanaf Bruinisse en Serooskerke via de N59 en vanaf Goes via de N256 en de Zeelandbrug.
Er is een busstation in het noorden, en de belangrijke halte Sas (eigenlijk ook een busstation) in het zuidoosten; busverbindingen (die beide busstations aan doen):
- Connexxion Interliner 395 verbindt Rotterdam Zuidplein met Zierikzee.[1]
- Connexxion bus 132 verbindt Zierikzee met station Goes.[2]
- Connexxion bus 133 verbindt Oude-Tonge met station Middelburg via Zierikzee en het Transferium in Renesse.[3]
[bewerken] Geboren in Zierikzee
- Pieter Caland (1826-1902), waterbouwkundige (ontwerper Nieuwe Waterweg)
- Wim van den Doel (1962), geschiedkundige (hoogleraar)
- Marcel Dost (1969), meerkamper
- Hendrik Albert van IJsselsteyn (1860-1941), ambtenaar en politicus (minister)
- Johannes Cornelis de Jonge (1793-1853), politicus, archivaris en geschiedschrijver
- Marinus Willem de Jonge van Campensnieuwland (1786-1858), advocaat, rechter en politicus (o.a. minister)
- Carel Joseph van Kempen (1872-1955), ambtenaar en politicus
- Adrie Koster (1954), voetballer en voetbaltrainer
- Abraham Johannes Muste (1885-1967), Amerikaans predikant en pacifist
- Dolf Roks (1962), voetbaltrainer
- Willem Teellinck (1579-1629), predikant en theoloog
- Peter van Vossen (1968), voetballer en voetbaltrainer
[bewerken] Zie ook
- Lijst van burgemeesters van Zierikzee
- Hr. Ms. Zierikzee, voor schepen vernoemd naar Zierikzee bij de Nederlandse marine.
[bewerken] Zierikzee door de eeuwen heen
-
Zierikzee 1550 v Deventer
-
Slag bij Zierikzee 1575
-
Spaans beleg in 1575
-
Belegering van Zierikzee 1576
-
Zierikzee 1649 Blaeu
-
Zierikzee 1660 Zacharias Roman
-
Zierikzee in 1696 Smallegange
-
Zierikzee in 1751 Hattinga
-
Zierikzee in 1751 Tirion
-
Zierikzee 1832 Veldminuut
-
Zierikzee 1866 Kuyper
-
Zierikzee 1926
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Henderikx, P. A. (1997) "Het ontstaan en de vroegste ontwikkeling van Zierikzee (tot ca. 1300)" in Kroniek van het land van de zeemeermin - 1997, Zierikzee: Vereniging Stad en Lande van Schouwen-Duiveland, pp. 5-26.
- ↑ Uil, Huib (1998) "De stadsrechten van Zierikzee" in Kroniek van het land van de zeemeermin - 1998, Zierikzee: Vereniging Stad en Lande van Schouwen-Duiveland, pp. 21-37.
- ↑ Johan de Kanter, Chronyk van Zierikzee, blz. 39, december 1795 zie hier
- ↑ Uil, Huib (1996) De wapens neergelegd. Acht eeuwen besturen op Schouwen-Duiveland. Goes: De Koperen Tuin
 |
Plaatsen in de gemeente Schouwen-Duiveland |  |
|---|---|---|
|
Steden: Brouwershaven · Zierikzee |
||
