Noord-Beveland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Noord-Beveland
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Noord-Beveland Wapen van de gemeente Noord-Beveland
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Noord-Beveland
Situering
Provincie Zeeland
Coördinaten 51° 35′ NB, 3° 44′ OL
Algemeen
Oppervlakte 121,51 km²
- land 85,82 km²
- water 35,69 km²
Inwoners (1 mei 2014) 7.469? (87 inw/km²)
Hoofdplaats Wissenkerke
Belangrijke verkeersaders N57, N255, N256
Politiek
Burgemeester (lijst) Henny van Kooten (SGP)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 13.400 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 214.000
WW-uitkeringen (2007) 17 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 4484-4499
Netnummer(s) 0113
CBS-code 1695
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10250
Website noord-beveland.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Noord-Beveland
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische kaart van de gemeente Noord-Beveland, per dec. 2013
Luchtfoto van Noord-Beveland

Noord-Beveland (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een voormalig eiland en tevens een gemeente en streek in de Nederlandse provincie Zeeland. Het eiland is met drie dammen en een brug met het vasteland verbonden. De gemeente telt 7.469 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 120,29 km² (waarvan 34,21 km² water). Ten noorden van Noord-Beveland ligt de Oosterschelde, ten zuiden ligt het Veerse Meer. Het eiland is geheel vlak en ligt 1 meter boven zeeniveau. Noord-Beveland is een van de dunstbevolkte gebieden van Nederland.

In 1995 ontstond de gemeente Noord-Beveland uit een fusie van de gemeenten Kortgene en Wissenkerke.

Geschiedenis[bewerken]

Bij Colijnsplaat heeft zich een tempel bevonden die gewijd was aan Nehalennia; een Keltisch-Germaanse beschermgodin van vissers en zeelui. Rond deze tempel ontstond een handelsnederzetting die Ganuenta werd genoemd. Aan het eind van de 3e eeuw raakte het gebied ontvolkt als gevolg van invallen van de Germanen en wegens aanhoudende overstromingen. Vanaf 700 begonnen de schorren bevolkt te raken. Na een grote stormvloed in 1014 werden de eerste dijken aangelegd en werden terpen verhoogd. In 1100 werd op Noord-Beveland te Welle de eerste kerk gebouwd. Na de grote stormvloed van 1134 werd Noord-Beveland bedijkt. Een stormvloed op 5 november 1530 (de Sint-Felixvloed) overspoelde heel Noord-Beveland, en de Allerheiligenvloed (1532) vaagde alle bebouwing weg. Alleen de kerktorens van Kortgene en Wissenkerke staken nog boven water uit.

In 1598 werd Noord-Beveland weer gedeeltelijk ingepolderd. De dorpen Colijnsplaat en Kats werden aangelegd. In 1652 volgde Wissenkerke, in 1668 Geersdijk, en in 1684 werd de rest van Noord-Beveland ingepolderd. Aan de kerktoren van het oude Kortgene werd een nieuw schip gebouwd. De bevolking van Noord-Beveland kwam uit andere delen van Zeeland, maar ook uit Vlaanderen, Holland, Brabant, Limburg, en zelfs uit Duitsland, Frankrijk, Engeland, Schotland, en Zwitserland. Het dialect van Noord-Beveland wijst erop dat de meeste kolonisten van Schouwen-Duiveland kwamen. Deels ging het hierbij om arbeiders, ambachtslieden, en schippers die na de aanleg van de dijken, de polder en de dorpen hadden besloten hier te blijven wonen.

Tijdens de Watersnood van 1953 werd een dijkdoorbraak bij Colijnsplaat op het nippertje voorkomen. Deze gebeurtenis staat bekend als het wonder van Colijnsplaat. Op andere plaatsen in Noord-Beveland, onder andere bij Kortgene, vonden wel dijkdoorbraken plaats. Daardoor overstroomden alsnog grote gedeelten van het eiland.

Kernen[bewerken]

Aantal inwoners per woonkern op 30 december 2013:[1]

Kamperland 2095
Kortgene 1860
Colijnsplaat 1620
Wissenkerke 1170
Kats 444
Geersdijk 345

Verder zijn er de buurtschappen Plankendorp en Stroodorp.

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Noord-Beveland bestaat uit 13 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Partij 1994 1998 2002 2006 2010 2014
Betrokken Noord-Beveland - - - - - 3
Noord-Bevelands Belang 4 3 4 3 3 2
CDA 4 4 4 3 3 2
VVD 2 3 2 2 3 3
PvdA 2 2 2 3 2 1
SGP 1 1 1 2 2 2
Totaal 13 13 13 13 13 13

Herindelingen[bewerken]

De gemeente Noord-Beveland is tot stand gekomen na opeenvolgende herindelingen. De huidige gemeente ontstond op 1 januari 1995. Hieronder een overzicht van de voormalige gemeenten:

  • Noord-Beveland → ontstaan 1 januari 1995
    • Kortgene → opgeheven 1 januari 1995
      • Colijnsplaat → opgeheven 1941
      • Kats → opgeheven 1941
    • Wissenkerke → opgeheven 1 januari 1995
      • 's-Gravenhoek → opgeheven 1816
      • Kampensnieuwland (Kamperland) → opgeheven 1816

Ligging[bewerken]

Noord-Beveland ligt ten noorden van Walcheren en Zuid-Beveland aan de Oosterschelde en wordt van deze schiereilanden gescheiden door het Veerse Meer. De Oosterscheldekering en de Zeelandbrug verbinden het met Schouwen-Duiveland.

   Aangrenzende gemeenten   
    Schouwen-Duiveland    
 Veere  Brosen windrose nl.svg  Tholen 
 Middelburg   Goes   Kapelle 

Verkeer en vervoer[bewerken]

Een bus van Zierikzee naar Goes over de N256 bij de Zeelandbrug te Colijnsplaat.

De belangrijkste weg is de N255, die van het westen naar het oosten dwars over Noord-Beveland loopt, en in het oosten aansluit op de N256 van Goes naar Zierikzee (via de Zeelandbrug). Noord-Beveland is via de Veerse Gatdam verbonden met Walcheren, en via de Zandkreekdam met Zuid-Beveland.

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Bronnen, noten en/of referenties