Windhoos
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een windhoos is een wervelwind (een snel draaiende kolom lucht) die vaak als een trechtervormige slurf onder een onweerswolk zichtbaar is. Vooral in de zomerperiode, maar soms ook in de winter, gaan buien zo nu en dan vergezeld van windhozen. De hoos trekt met de bui mee en kan een spoor van vernielingen achterlaten.
Soms bevat de windhoos objecten die tijdens de tocht over het aardoppervlak zijn opgezogen. De zichtbare slurf bestaat net als een wolk uit waterdruppeltjes. De windsnelheden bij een windhoos kunnen zeer lokaal oplopen tot enkele honderden kilometers per uur en de passage van een hoos gaat gepaard met een enorm lawaai.
Gemiddeld enkele malen per jaar veroorzaken windhozen zeer plaatselijk een enorme ravage. Vaak worden zware windstoten, die ook veel schade aanrichten, aangezien voor windhozen. Of werkelijk sprake is geweest van een hoos kan in de regel pas achteraf worden vastgesteld aan de hand van verslagen van ooggetuigen en de aard van de schade.
Inhoud |
[bewerk] Ontstaan
Windhozen zijn moeilijk voorspelbaar, maar de weersomstandigheden waarbij ze het meest voorkomen zijn wel te karakteriseren. De verschillen in temperatuur en vochtigheid tussen de lucht aan het aardoppervlak en op grote hoogte in de atmosfeer moeten heel groot zijn. Bovendien moet op zo'n 10 kilometer hoogte een zeer sterke wind staan (straalstroom). In een dergelijke situatie ontstaan de enorme buienwolken die hozen kunnen bevatten.
In de nazomer en het najaar ontstaan de meeste buien boven de relatief warme zee of het IJsselmeer. Hozen die bij buien boven water optreden en het land niet bereiken worden waterhozen genoemd. Onweersbuien kunnen behalve windhozen en waterhozen ook catastrofale valwinden veroorzaken.
[bewerk] Kracht
De kracht van een windhoos wordt uitgedrukt in de schaal van Fujita: lopend van 0 voor een lichte tot 5 voor een catastrofale hoos. De schadeklasse zegt niet alles over het gevaar. In een caravan of tent is men kwetsbaarder dan in een gebouw. Zo waren er zowel op 11 augustus 1972 als op 17 augustus 1992 op Ameland slachtoffers te betreuren toen een windhoos over een camping trok. Op 6 oktober 1981 kwamen bij Moerdijk zeventien mensen om toen hun vliegtuig een vleugel verloor en neerstortte. Dit gebeurde in de omgeving van een windhoos, die aan de grond nauwelijks schade aanrichtte.
[bewerk] Tornado
Een zware windhoos wordt tornado genoemd. De kans dat een gebied in Noordwest-Europa wordt getroffen door een tornado is zeer klein. Tornado's, die in vergelijking met windhozen aanzienlijke schade kunnen aanrichten, zijn hier heel zeldzaam en het gebied waarin ze optreden is meestal niet groter dan een smalle baan van twee tot enige tientallen kilometers lengte en enkele honderden meters breedte. In het Engels wordt het woord tornado overigens op windhozen van alle sterktes toegepast.
In Nederland en België bereikte een windhoos slechts een enkele keer de kracht van een sterke tornado. Dit gebeurde op:
- 10 augustus 1925 in Borculo: zie Stormramp
Vier doden en 80 gewonden. De schade van deze ramp werd grotendeels veroorzaakt door valwinden.
Bij deze ramp vielen 10 doden.
- 23 augustus 1950 op de Veluwe
Deze tornado had een spoor van 46 kilometer lengte en veroorzaakte vooral schade aan de plaatselijke bossen. Er vielen geen slachtoffers.
Zeven doden, waaronder vijf in een woonwijk in Tricht.
Deze tornado trok een spoor van verwoesting door de bossen, vele boerderijen en kassen gingen volledig tegen de vlakte, vee werd meegesleurd en er waren vele gewonden te betreuren.
[bewerk] Zie ook
[bewerk] Externe links
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
