Station Den Haag HS

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
    Den Haag HS   
De voorzijde van het station.
De voorzijde van het station.
Plaats Den Haag
Afkorting Gv
Opening 6 december 1843
Perrons 3
Perronsporen 5
Spoorlijn(en) Oude Lijn
Tramlijn(en)  1   9   11   12   15   16   17 
Buslijn(en) Stadsbus:  18   26 
Nachtbuzz:  N1   N4   N5 
Vervoerder NS Logo NS.svg
NS International
HTM Logo HTM.svg
HTMbuzz Logo HTMbuzz.jpg
Reizigers 44.880 (2010)[1] per dag
Coördinaten 52° 4′ NB, 4° 19′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Den Haag HS
Station Den Haag HS
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Station Den Haag HS (Station Hollands Spoor) is het oudste station van Den Haag. De naam van het station is ontleend aan de vroegere Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM). Het is het tweede hoofdstation van Den Haag en is in tegenstelling tot Station Den Haag Centraal geen kopstation. Alle treinen naar Rotterdam en verder stoppen er.

Geschiedenis[bewerken]

Het station werd geopend in 1843 toen de Oude Lijn van de HIJSM vanuit Amsterdam van Leiden naar Den Haag werd doorgetrokken. In 1847 werd de lijn verlengd naar Rotterdam. Het station ligt in de Stationsbuurt, welke wijk zijn naam te danken heeft aan het station. Met de term Hollands Spoor wordt dit station bedoeld, niet zozeer de spoorlijn of de voormalige spoorwegmaatschappij.

De perrons en overkapping

In 1870 opende de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij een tweede station voor de verbinding van Den Haag naar Gouda en Utrecht. Dit station kwam aan een andere zijde van het centrum te liggen.

Sindsdien bestaat de situatie dat Den Haag twee hoofdstations heeft: Hollands Spoor en Rhijnspoor (later Staatsspoor, thans Den Haag Centraal). De treinen van Amsterdam naar Rotterdam en verder, stoppen nog steeds op Den Haag HS en niet op Den Haag Centraal, omdat ze daar zouden moeten kopmaken. Dat deden alleen de nachttreinen. Deze stoppen sinds de dienstregeling van 2009 weer wel op station Den Haag HS, in plaats van de stop op station Den Haag Centraal.

Het station werd buiten de bebouwde kom aangelegd. Daardoor kwam het station Hollands Spoor te liggen op het grondgebied van Rijswijk. Een paar jaar later werd dit Haags grondgebied.

Het oorspronkelijke stationsgebouw uit 1843 werd in 1891 vervangen door een nieuw gebouw naar een ontwerp van architect D.A.N. Margadant, dat ook thans nog in gebruik is. Tevens kwam de spoorbaan op een verhoogd niveau te liggen.

Sinds 1893 heeft het station een koninklijke wachtkamer (met beeldhouwwerk van Atelier Van den Bossche en Crevels), die niet meer in gebruik is. Deze typisch 19e-eeuwse wachtkamer heeft een eigen luifel links van de hoofdingang.

Toestand na de brand

In 1907 kwam aan de noordzijde een uitbreiding tot stand voor de treinen van de in 1908 geopende Hofpleinlijn naar Rotterdam Hofplein en Scheveningen. In 1975 werd het eindpunt van deze lijn verplaatst naar het nieuwe Centraal Station.

Elektrische treinen kwamen in Den Haag HS vanaf 1908, toen de ZHESM-dienst naar Rotterdam Hofplein van start ging. In 1927 werd de treindienst op de Oude Lijn naar Leiden en Rotterdam elektrisch.

Ten westen van het station ligt een klein tram- en busstation.

In de nacht van 14 op 15 oktober 1989, kort na een restauratie, werd door een inbreker brand gesticht in de stationsrestauratie. De brand verwoestte het perrongebouw en een deel van de perronkap[2]. Het gebouw werd later in historische staat hersteld.

In 2010 heeft een grondige renovatie van het monumentale perrongebouw plaats gevonden.

Tramhaltes en stationsomgeving[bewerken]

Van oudsher is het station een tramknooppunt. De HIJSM wilde een eigen spoorverbinding met Scheveningen hebben en in 1886 werd een stoomtramlijn geopend, de latere tramlijn 11. Deze stoomtram had een eigen overdekte kopeindpunt naast het station. Deze stoomtram en latere elektrische tram had een aansluiting op de treinsporen voor het goederenverkeer. Op het stationsplein voor het station hebben altijd al vele tramlijnen gereden.

In 2000 is de tramtunnel onder de treinsporen geopend waardoor nu veel tramlijnen rechtstreeks het station kunnen bedienen. De vroegere tramsporen in de Parallelweg zijn verplaatst naar een viaduct naast de spoorweg. De trams naar HS die niet van de tramtunnel komen worden kruisingvrij boven tramtunnelaansluitsporen geleid. Op het stationsplein zijn in verband met de tramtunnel de tramperrons heringericht. De twee halteperrons richting tunnel en voorstad (lijn 9) liggen aan de rechterkant van de hoofdingang terwijl de twee halteperrons in de stadsrichting aan de linkerkant van de hoofdingang gelegen zijn. De tramlijnen 11 en 12 hebben een eigen keerlus met een wachthalte op het Rijswijkseplein en vertrekhalte in de stationsweg tegenover het station.

De gemeente heeft een herinrichtingsplan[3] goedgekeurd voor een "tophalte" op het stationsplein. De Parallelweg zal eenrichtingsverkeer krijgen en de enige buslijn, buslijn 18 aan het Stationsplein, wordt verplaatst naar de achterkant van het station, waar andere buslijnen stoppen. De wijk aan de stadskant van het station is de laatste tijd verloederd en de gemeente wil de hele wijk een opfrisbeurt geven. De onaantrekkelijke looproute naar de binnenstad wordt verbeterd.

Aan de andere kant van het station zijn er veel nieuwe ruimtelijk ontwikkelingen: De Haagse Hogeschool, MegaStores, kantoorgebouwen, diverse horecagelegenheden met terras en een aantrekkelijk ingerichte plein met waterpartijen. Bij het vroegere postsorteercentrum (die zijn eigen sporen en laadperron had) is een sport/winkelcentrum gekomen met klimmuur en duikopleiding faciliteiten. Deze nieuwe wijk is verbonden met het Stationsplein via een voetganger-/fietstunnel onder de treinsporen, die ook rechtstreeks toegang geeft met trappen naar de treinperrons. De huidige voetgangerstunnel vanaf de hoofdingang naar de treinperrons, zal worden doorgetrokken naar de Waldorpstraat.

Treinen[bewerken]

Het station wordt in de dienstregeling 2014 door de volgende treinseries bediend:

Hollands Spoor in 1940
Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
1200 Intercity (NS International) Den Haag HSRotterdam CentraalDordrechtRoosendaalAntwerpen-CentraalMechelenBrussel-CentraalBrussel-Zuid/Midi 12 keer per dag
1400 Intercity Utrecht CentraalAmsterdam CentraalSchipholDen Haag HSRotterdam Centraal Nachtnet. De treinserie 21400 voor de trajectverlengingen Rotterdam Centraal – Eindhoven en Utrecht Centraal – Eindhoven rijden uitsluitend in de nachten volgend op vrijdag en zaterdag. In het eerste deel van de nachten volgend op woensdag en donderdag stopt de trein in Gouda in plaats van Delft. Daarnaast worden bussen ingezet op het traject Rotterdam Centraal – Delft – Den Haag HS.
1900 Intercity Den Haag CentraalDen Haag HSRotterdam CentraalBredaEindhovenHelmondDeurneVenlo
2200 Intercity Amsterdam CentraalHaarlemLeiden CentraalDen Haag HSRotterdam CentraalDordrecht
2600 Intercity Lelystad CentrumAmsterdam CentraalSchipholLeiden CentraalDen Haag HSRotterdam CentraalDordrechtRoosendaalVlissingen Vormt 's morgens en 's avonds enkele malen een deeltraject van serie 12600.
5000 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht – (Breda) Rijdt alleen in de spits tussen Dordrecht en Breda. Rijdt niet 's avonds en in het weekend.
5100 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrechtRoosendaal Buiten de spits 1x/uur, in de spits 2x/uur.
12600 Intercity VlissingenRoosendaalDordrechtRotterdam CentraalDen Haag HSSchipholAmsterdam CentraalLelystad CentrumZwolleLeeuwarden/Groningen Rijdt 's morgens en 's avonds enkele malen. Combinatie van de serie 2600 en het deeltraject ten noorden van Lelystad van de series 700/12700.
15100 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrechtBreda Rijdt niet in de spits. Rijdt buiten de spits één keer per uur.

Sinds 11 december 2011 moet men naar o.a. Den Haag Mariahoeve altijd overstappen.

Tram-/Buslijnen[bewerken]

Stadsdienst Den Haag van HTM/HTMbuzz[bewerken]

Perron Lijn Bestemming Via Opmerkingen
A  9  Scheveningen Noorderstrand Bierkade, Kalvermarkt-Stadhuis, Centraal Station, Malieveld, Koninginnegracht, Madurodam, Westbroekpark, Circustheater, Kurhaus
 9  Madurodam Bierkade, Kalvermarkt-Stadhuis, Centraal Station, Malieveld, Koninginnegracht Spitslijn.
 11  Rijswijkseplein
 12  Rijswijkseplein
B  1  Scheveningen Noorderstrand Bierkade, Stadhuis, Kneuterdijk, Plein 1813, Javastraat, Vredespaleis, World Forum, Statenkwartier, Kurhaus
 16  Centraal Station Bierkade, Centrum, Buitenhof, Korte Voorhout
 17  Statenkwartier Rijswijkseplein, Centraal Station, Korte Voorhout, Buitenhof, Zeeheldenkwartier, Gemeentemuseum/Museon
C  11  Scheveningen Haven - Strand Schilderswijk, Haagse Markt, Transvaalkwartier, Regentessekwartier, Statenkwartier
 12  Duindorp Schilderswijk, Haagse Markt, Transvaalkwartier, Valkenboskwartier, Bomenbuurt, Segbroek, Vogelwijk
D  9  Vrederust Zuiderpark, Moerwijk, Winkelcentrum Leyweg, Morgenstond
E  1  Delft Tanthof Laakkwartier, Rijswijk, Hoornbrug, Broekpolder, Spoorzone Delft, Delft Station, De Hoven Passage
 16  Wateringen Laakkwartier, Spoorwijk, Station Moerwijk, Moerwijk, Winkelcentrum Leyweg, Morgenstond, Hoge Veld, Wateringse Veld
 17  Wateringen Laakkwartier, Spoorwijk, Plaspoelpolder, Rijswijk Station, In de Bogaard, Eikelenburg, Wateringse Veld
H  18  Clingendael Centraal Station, Malieveld, Benoordenhout
 26  Voorburg Station Binckhorst Rijdt in de avond en het weekend tot Station Hollands Spoor.
 N5  Rijswijk/Ypenburg/Leidschenveen Jonckbloetplein, Nootdorp, Station Ypenburg, Rotonde Houtkade, Centraal Station HTM Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
I  18  Rijswijk de Schilp Megastores, Laakkwartier, Rijswijk Station, In de Bogaard, Steenvoorde
 26  Kijkduin Megastores, Laakkwartier, Station Moerwijk, Zuiderpark, Leyenburg, Loosduinen, Ockenburg
 N1  Centrum (Buitenhof) HTM Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
 N4  Centrum (Buitenhof) HTM Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.

Er is ook nog een halte aan de Rijswijkseweg. Daar stopt de volgende tramlijn:

Halte Lijn Bestemming Via Bijzonderheden
1  15  Centraal Station Bierkade, Kalvermarkt-Stadhuis
2  15  Nootdorp Laakkwartier, Rijswijk, Hoornbrug, Broekpolder, P+R Hoornwijck, Ypenburg

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties