Rama IX

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rama IX
1927-
Bhumibol Adulyadej 2010-9-29 2 cropped.jpg
Koning van Thailand
Periode 1946-heden
Voorganger Rama VIII
Opvolger --
Vader Mahidol Adulyadej
Moeder Somdej Phra
Dynastie Chakri-dynastie

Phra Chaoyuhua Bhumibol Adulyadej (Thai: ภูมิพลอดุลยเดช; Phumiphon Adunyadet) (Cambridge, Massachusetts, 5 december 1927), beter bekend als Rama IX of Bhumibol [pʰuːmipʰon]? de Grote, is de 9e koning (rama) van de Chakri-dynastie in Thailand. Hij volgde zijn broer Rama VIII op nadat die dood was gevonden in zijn slaapkamer in 1946. Hij is koning van Thailand sinds 9 juni 1946. Bhumibol werd geboren als de zoon van prins Mahidol Adulyadej (prins van Songkhla, zoon van koning Rama V) en prinses Somdej Phra Sri Nakarindhara. Na de dood van zijn vader in 1929 verbleef hij een groot gedeelte van zijn jeugd in Zwitserland en zou daar zijn studie volgen.

Opvolging[bewerken]

Nadat zijn broer, Ananda Mahidol, dood was gevonden in zijn slaapkamer werd prins Bhumibol Adulyadej op 9 juni 1946 benoemd tot koning van Thailand. Hij keerde echter eerst terug naar Zwitserland om zijn studie in rechten en politiek af te ronden. Hij trouwde op 28 april 1950 met Mom Rajawongse Sirikit Kitiyakara en een paar dagen later, op 5 mei 1950, werd hij tot koning gekroond.

Regering[bewerken]

Bhumibol werd koning in een tijd waarin de militairen het voor het zeggen hadden. Vooral vanaf 1973 heeft de koning veel bijgedragen aan de vestiging van een redelijk stabiele parlementaire democratie in zijn land. Gedurende zijn regering vonden vele militaire staatsgrepen plaats, maar een aantal keer dirigeerde de koning de troepen terug naar de kazernes. Andere keren bemiddelde hij tussen opperbevel en burgerregering.

De koning laat vaak openlijk kritiek horen op regeringen tijdens zijn redes op de dag voor zijn verjaardag. Zo uitte hij in 2003 in een rede kritiek op minister-president Thaksin Shinawatra. De koning berispte Thaksin op 4 april 2006, waarna deze beloofde af te treden, maar toch doorging als "waarnemend" premier.

Koning Bhumibol heeft de staatsgreep op 19 september 2006 in wezen van zijn goedkeuring voorzien, door deze niet te veroordelen en door de leiders van de coup op zijn paleis te ontvangen.[1]

In mei/juni 2006 werd zijn 60-jarig jubileum als koning groots gevierd in Thailand. Ook internationaal ontving de koning erkenning, getuige de uitreiking van de allereerste Human Development Lifetime Achievement Award van de Verenigde Naties door secretaris-generaal Kofi Annan op 26 mei 2006.[2]

De koning heeft veel staatsbezoeken afgelegd en heeft vele staatshoofden ontvangen. In januari 2004 heeft de Nederlandse koningin Beatrix samen met kroonprins Willem-Alexander een staatsbezoek aan hem afgelegd.

Familie[bewerken]

Bruiloftsfoto van koning Bhumibol en koningin Sirikit

Koning Bhumibol en koningin Sirikit hebben vier kinderen:[3]

Galyani Vadhana was de enige (oudere) zus van Bhumibol.

Privéleven[bewerken]

De koning is een groot muziekliefhebber:[4] saxofonist, componist en jazzcomponist. Er zijn talloze cassettebandjes en cd's in Thailand in omloop met composities van de koning. Een foto van de koning met Elvis Presley is ook een foto die men op zeer veel plaatsen in Thailand tegenkomt. Hij schreef een aantal werken voor harmonieorkest.

Composities[bewerken]

Werken voor harmonieorkest[bewerken]

  • Love at Sundown
  • Magic Beams
  • Near Dawn
  • Never Mind the H.M. Blues
  • No Moon
  • Oh I Say
  • Royal Marines March
  • Somewhere Somehow
  • Twilight

Verering[bewerken]

Koning Bhumibol wordt heel erg gerespecteerd door de Thai.[5] Veel Thais vergelijken hem met de grote koning Rama V. De koning legt een grote interesse aan de dag voor het alledaagse leven van zijn onderdanen. Hij bezoekt dorpen en laat betere landbouwmethoden ontwikkelen om de arme boeren te helpen. Ook heeft hij projecten gestart om de bergvolkeren in Thailand te helpen. (Zie verder onder Koninklijke Projecten).

De koning wordt in Thailand onder andere vereerd doordat voor een film in de bioscoop en voor of na een concert muziek ter ere van de koning wordt gespeeld, waarbij iedereen gaat staan. In de bioscoop worden dan foto's van zijn activiteiten getoond. Er wordt dan een van zijn eigen composities gespeeld of een speciale koninklijke hymne. Er hangt in vrijwel alle Thaise huizen een portret van de koning. Iedere dag om 8 uur en 18 uur wordt het volkslied op alle radio- en TV stations gespeeld. Ook dan worden er hoogtepunten uit zijn leven getoond. Het journaal op de TV heeft altijd een onderdeel met koninklijk nieuws. Dat gaat in de eerste plaats over de activiteiten van de koning, maar ook over activiteiten van andere leden van de koninklijke familie. In het bijzijn van de koning wordt iedereen geacht lager te zitten dan hij en mag niets direct in zijn handen gegeven worden. De verjaardag van de koning, 5 december, is een nationale feestdag en ook vaderdag. De verjaardag van de koningin, 12 augustus, is moederdag. Thai geloven dat de huidige koning een bodhisatta is.[6]

Koninklijke projecten[bewerken]

De Chai Pattana water aerator, uitgevonden door Koning Bhumibol.

Weliswaar is verering van de koning een Thaise traditie, maar Koning Bhumibol heeft zich in zijn lange werkzame leven wel degelijk ingezet voor zijn volk. Hij heeft altijd zeer actief alle delen van zijn koninkrijk bezocht, en waar hij misstanden of problemen aantrof adviezen gegeven om deze op te heffen. Dit heeft vaak geresulteerd in Royal Projects (koninklijke projecten).

Het bekendst in dit opzicht is zijn actieve bemoeienis om de opiumteelt in het noorden van Thailand te vervangen door andere gewassen. In zijn paleistuin heeft hij daartoe diverse proeven gedaan. Na een mislukking om de aardbeienteelt als alternatief voor de opiumteelt in te voeren, zijn veel boeren met succes overgeschakeld op het verbouwen van koffie en thee en is de opiumteelt in Thailand vrijwel verdwenen. Deze voor Thailand nieuwe producten worden deels door de overheid (en aan de overheid gelieerde bedrijven als Thai Airways International) afgenomen, hetgeen een inkomensgarantie voor de betreffende boeren betekent.

Een ander Royal Project omvat het tegen een zeer lage prijs ter beschikking stellen van een waterbuffel (in het Thais kwai) aan boeren. Enerzijds worden de boeren hiermee beschermd tegen de op termijn hoge onderhoudskosten van een tractor, en anderzijds wordt een oude traditie in ere gehouden.

Koning Bhumibol heeft zijn creativiteit ook verder gebruikt om oplossingen te bedenken ten behoeve van zijn volk. Zo is hij de uitvinder van de Chai Pattana water aerator, een relatief eenvoudig apparaat om zuurstofarm water te voorzien van zuurstof. Hij heeft voor dat apparaat in Thailand een octrooi aangevraagd en gekregen. Dat deed hij niet ter meerdere glorie van zichzelf, maar om anderen te beletten het (populaire) apparaat commercieel uit te buiten. Ook is hij de initiator geweest om proeven te doen met biodiesel, een brandstof voor voertuigen, op basis van een mengsel van diesel en uit landbouwproducten verkregen alcohol. Koning Bhumibol wordt in Thailand ook wel de "vader van de Thaise technologie" genoemd.

Majesteitsschennis[bewerken]

Op majesteitsschennis staat in Thailand heden maximaal vijftien jaar gevangenisstraf, alhoewel in de spaarzame voorkomende gevallen door de koning gratie wordt verleend. Onder majesteitsschennis vallen dingen zoals het verscheuren van bankbiljetten (beeltenis van de koning) of erop gaan staan. Dit is iets wat door sommige buitenlandse bezoekers niet begrepen wordt. Zij plegen dan ook majesteitsschennis door met munten te gooien, maar meestal wordt hier door niemand iets over gezegd.

In 2002 vond er een rel plaats tussen de Verenigde Staten en Thailand. Een Amerikaanse bareigenaar had de beeltenis van koning Bhumibol in zijn logo verwerkt. De Thaise minister van Buitenlandse Zaken en Handelsbetrekkingen had de eigenaar gesommeerd deze beeltenis uit het logo van de bar/nachtclub te verwijderen.[7]

In april 2007 besloot de Thaise overheid om de website YouTube te blokkeren voor surfers in Thailand. Reden was dat er een filmpje op te zien was waarin de draak werd gestoken met de koning en er beelden waren te zien van voeten die over het gezicht van de koning liepen. Dit gebeurde nadat niet lang daarvoor een Zwitserse man tot tien jaar gevangenisstraf was veroordeeld wegens het aanbrengen van verf op foto's van het gezicht van de koning.[8] De man kreeg gratie van de koning en na vijf maanden werd YouTube weer toegelaten op het internet in Thailand.[9]

Trivia[bewerken]

Op 5 mei 1987 kreeg hij de eretitel de Grote toebedeeld, sinds 2 juli 1988 is hij de langst heersende koning in de Thaise geschiedenis, en sinds 23 mei 2000 de oudste koning die Thailand ooit heeft gehad.[10] Sinds 2000 is hij ook de langstzittende thans levende monarch in de wereld; hij heeft hierin een voorsprong van zes jaar op Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk. Zijn volledige titel is "Phra Bat Somdet Phra Poramintharamaha Bhumibol Adulyadej Mahitalathibet Ramathibodi Chakkrinaruebodin Sayamminthrathirat Borommanatbophit", (Thai: พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร; Geluidsfragment beluister (info / uitleg)).

Noten[bewerken]

  1. All the king's men (Asia Times)
  2. With new Human Development award, Annan hails Thai King as example for the world (UN News Centre)
  3. The Royal Family
  4. Thailand's Monarch Is Ruler, Jazz Musician (Washington Post)
  5. Thai king remains centre stage (BBC)
  6. Paul M. Handley, The King Never Smiles, ISBN 9780300106824, p. 3
  7. Big Trouble from Little Thailand
  8. BBC NEWS | World | Asia-Pacific | Thailand blocks access to YouTube
  9. Thailand lifts ban on YouTube - International Herald Tribune
  10. Thai King celebrates record (BBC)
Voorganger:
Rama VIII
Koning van Thailand
1946-nu
Opvolger:
--