Punaise

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Een punaise is een korte spijker of speld met een zeer brede kop, waardoor hij met de hand in een zachte ondergrond (bijvoorbeeld hout) te drukken is. Punaises worden meestal gebruikt om papier op prikborden te bevestigen.

De punaise werd in 1903 in Lychen (Duitsland) uitgevonden door Johann Kirsten.

Met name in Vlaanderen wordt ook het woord duimspijker gebruikt. Het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal (Negende druk, 1970-1975) rekende het woord tot het standaard Nederlands en gaf het op als een synoniem voor punaise. In de huidige vijftiende druk uit 2005 wordt het echter als een purisme beschouwd. Ook het VRT taaladvies rekent het niet tot het Algemeen Nederlands^[1].

Het woord punaise was in het Frans reeds voor de uitvinding van de duimspijker de gangbare naam voor de bedwants of wandluis. Het spijkertje kreeg, vanwege de uiterlijke overeenkomst, dezelfde naam als het beestje. De naam betekent in het Frans stinker.

Penijzer^[2] of pinijzer^[3] is door associatie en analogie in de volksmond ontstaan uit het woord punaise. Deze etymologische verklaring is een voorbeeld van volksetymologie^[4].