Uithuizen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Uithuizen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Uithuizen
(Details)
Uithuizen
Uithuizen
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Eemsmond Eemsmond
Coördinaten 53° 24′ NB, 6° 41′ OL
Algemeen
Oppervlakte 3,7 km²
Inwoners (2008) 5140
Foto's
De Menkemaborg in Uithuizen
De Menkemaborg in Uithuizen
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Uithuizen (Gronings: Oethoezen) is de hoofdplaats van de gemeente Eemsmond in de provincie Groningen in Nederland. Tot 1979 was Uithuizen een zelfstandige gemeente, in dat jaar werd het met de voormalige gemeente Uithuizermeeden samengevoegd tot Hefshuizen. Deze laatste gemeente werd in 1990 uitgebreid met de gemeenten Usquert, Warffum en Kantens. In 1992 werd de naam van de gemeente veranderd in Eemsmond.

De plaats ligt aan het uiteinde van het Boterdiep en heeft een station aan de spoorlijn van Groningen naar Roodeschool.

De naam betekent: huizen uit de wierde, dat wil zeggen de eerste huizen die niet op, maar naast de wierde Brunwerd zijn gebouwd. Brunwerd kreeg hierdoor de naam Oldorp (het oude dorp).

Bij Uithuizen hebben de steenhuizen en borgen Almersma, Aylbada, Engersum, Ringeweer en Takuma gestaan. De belangrijkste borg was echter de nog altijd bestaande Menkemaborg.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Molen de Liefde in Uithuizen
  • In Uithuizen staat de Menkemaborg, de best bewaarde borg in het Groninger landschap en de laatste die Uithuizen nog rijk is.
  • De Hervormde Jacobikerk (13e eeuw) te Uithuizen huist een van de best bewaard gebleven orgels van Arp Schnitger, het Arp Schnitgermonument herinnert aan deze orgelbouwer.
  • De Jacobus de Meerderekerk (1860) is de oudste neogotische kerk van Groningen.
  • Verder valt er te bezichtigen de koren- en pelmolen De Liefde, gebouwd in 1866. De voorganger van deze molen wordt reeds vermeld in de 15e eeuw; ook de 16e eeuw zijn meerdere vermeldingen bekend.
  • De directe omgeving rond Uithuizen laat verder de grote (meest vergane) glorie zien van de Ommelander landbouw door de vele grote herenboerderijen die Uithuizen rijk is.
  • Het Museum Eddy Roos

Rijksmonumenten[bewerken]

Geboren in Uithuizen[bewerken]

  • Jan Peutz (1886-1957), internist
  • Frits Peutz (1896-1974), architect
  • Ite Boerema (1902-1980), chirurg en hoogleraar in de heelkunde aan de Universiteit van Amsterdam en grondlegger van de hyperbare zuurstoftherapie()
  • Seth Gaaikema (1939-2014), cabaretier, musicalschrijver en vertaler
  • Siemon Reker (1950), streektaalfunctionaris en hoogleraar Groninger Taal en Cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen
  • Johannes Frieling (1953), oud-wethouder van de gemeente Tynaarlo
  • Dick Bolt (1960), trombonist en dirigent

Sport en recreatie[bewerken]

Voormalige gemeente[bewerken]

De gemeente Uithuizen bestond tot 1979 uit de dorpen, gehuchten en buurtschappen: Bovenhuizen, Katershorn, 't Lage van de weg, Moeshorn, Oldorp, Oudedijk en Valom (gedeeltelijk).

Externe links[bewerken]