Wessel Couzijn (Amsterdam, 17 juni 1912 – Haarlem, 16 mei 1984) was een Nederlands-Joodse expressionistische beeldhouwer. Couzijn heeft zich tijdens zijn carrière met vele vormen van kunst beziggehouden: van schilderen en tekenen tot beeldhouwen.
Wessel Couzijn verhuisde op driejarige leeftijd met zijn moeder naar New York. Daar werd kinderverlamming bij hem geconstateerd, waardoor hij jaren in ziekenhuizen moest doorbrengen. Als gevolg van deze ziekte kon Couzijn één arm niet meer optimaal gebruiken. De fysieke kant van het beeldhouwen werd daardoor een zware opgave voor hem. In 1930 werd Couzijn toegelaten tot de schilderafdeling van de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. Op die afdeling werd vaak met gips gewerkt. Couzijn was hier zo enthousiast over dat hij zich inschreef voor de beeldhouwafdeling. Op de academie kreeg hij les van hoogleraar Jan Bronner. Couzijn was een groot bewonderaar van Bronner en hij maakte vaak beelden volledig in de geest van Bronners architectonische beeldhouwkunst. In 1936 won Couzijn de Prix de Rome, die hem in staat stelde een studiereis te maken naar Italië.
Als Jood vluchtte Couzijn in 1940 naar New York. Hier kwam hij in contact met kunstenaars als Ossip Zadkine en Jackson Pollock. Hij ontmoette hier ook de Amerikaans-Joodse kunstenares en beeldhouwster Pearl Perlmuter. In december 1945 trouwde hij met haar en ging terug naar Nederland.
Couzijn maakte in 1947 een gedenkteken in steen voor het bordes van het stadhuis van Made. Bronner was niet zo te spreken over dit werk. Couzijn was erg aangeslagen door zijn reactie en zocht zijn eigen weg. In 1948 begon de kunstenaar met brons te werken. De kunstenaar maakte in 1951 een ontwerp voor het Nationaal Monument voor de Koopvaardij in Rotterdam. Dit ontwerp betekende een doorbraak voor hem. De open, losse vormen die hij gebruikte waren nog vrij nieuw in Nederland. Voor het eerst herkende men in de aangevreten en uitwaaierende vlakken de latere Couzijn.
Hij richtte in 1959, samen met Carel Kneulman, Ben Guntenaar, Hans Verhulst en Shinkichi Tajiri, de Groep Amsterdam op en hij was betrokken bij de oprichting van Ateliers '63 in Haarlem.
In 1960 brak Couzijn nationaal en internationaal door. In dat jaar was het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië vrijwel geheel aan zijn werk gewijd. Couzijn toonde daar voor het eerst de bronzen sculptuur 'Belichaamde Eenheid', die in 1963 voor het Unilever-gebouw in Rotterdam werd geplaatst. In 1967 nam hij deel aan het International Sculpture Symposium in de Canadese stad Toronto. Het door hem gemaakte werk Midsummer Night's Dream is te zien in het High Park.[1]
[bewerken] Werken (selectie)
- Gekluisterde hartstocht (1954), Utrecht - geplaatst in 1987
- Vliegend/Vogel (1955), Singelkerk in Amsterdam - gekocht door Henk Bremer voor de Olijftakkerk in Amsterdam, later verplaatst naar de ingang van de Singelkerk in Amsterdam
- De koerier (1955), Slaakhuys aan de Slaak in Rotterdam
- De zon, tuin van de Raad van State in Den Haag
- Vliegend (1957), Beeldenpark van het Kröller-Müller Museum in Otterlo
- Vliegend/Industriële energie (1958), rotonde Christiaan Huygensweg/Copernicuslaan in 's-Hertogenbosch
- Afrika ontwaakt (1961), Rijksmuseum Twenthe en Stedelijk Museum (Amsterdam)
- Vliegend/Afrika ontwaakt, Beeldenroute Technische Universiteit Eindhoven - aangekocht in 1967[2]
- Verlicht despoot (1962), Beeldenpark van het Museum voor Moderne Kunst Arnhem in Arnhem
- Belichaamde Eenheid/Corporate Identity (1963), Internationale Beelden Collectie in Rotterdam
- Omarming (1964), beeldenpark van het Westbroekpark in Den Haag
- Corporate Entity (1965), Blaloweg in Zwolle
- Midummer Night's Dream (1967), Toronto
- Groot Landschap (1974), Sloterpark in Amsterdam
- Koopvaardijmonument (1974) in Vlissingen (in 1951 oorspronkelijk ontworpen voor Rotterdam)[3]
- Minoan (voor 1976), tentoonstelling Beelden op de Berg
- Communicatie (1980/81), Eindhoven
- Souffleur (1982), Stadsschouwburg in Haarlem
De volgende musea hebben werken van Wessel Couzijn in hun collectie:
|
|
|
Gekluisterde hartstocht, Utrecht
|
|
|
|
Vliegend/Vogel, Amsterdam
|
|
|
|
Groot Landschap, Sloterpark in Amsterdam
|
|
