Biënnale van Venetië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het Deense paviljoen in de Giardini
Ingang van het paviljoen van de Verenigde Staten, architectuurbiënnale 2012
Interieur van het Duitse paviljoen in 2012
Het Zuid-Koreaanse paviljoen in 2012
Een bezoeker van de Biënnale van Venetië in 2001
Ingang van het Rietveldpaviljoen, 2012
Vacant NL, archtectuurbiënnale 2010
Deel van de installatie van Mark Manders in 2013

De Biënnale van Venetië (Italiaans: Biennale di Venezia) is een toonaangevende internationale kunstmanifestatie die sinds 1895 tweejaarlijks (vandaar biënnale) (in de zomermaanden van juni tot november) in Venetië wordt gehouden. Het jaarlijkse Filmfestival Venetië (Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica), gehouden sinds 1932, is organisatorisch een onderdeel van dit 'instituut'.

Achtentwintig landen onderhouden op een speciaal areaal (de Giardini in het stadsdeel Castello) hun eigen tentoonstellingsgebouw. De Nederlandse bijdrage wordt steeds ondergebracht in het speciaal daarvoor gebouwde Rietveldpaviljoen. Ook België heeft een eigen paviljoen. Landen die geen eigen paviljoen hebben, brengen hun tentoonstelling onder in verschillende gebouwen verdeeld over de stad. Naast de afvaardigingen die uitgekozen worden door de deelnemende landen zelf is er een door een curator samengestelde thematentoonstelling in de Arsenale. In navolging van de kwaliteitsbeoordeling bij het filmfestival wordt ook op de kunstbiënnale een 'Gouden Leeuw' uitgereikt ter bekroning van de meest gewaardeerde bijdrage.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste Biënnale van Venetië werd gehouden in 1895. In de oorlogsjaren waren er langere tussenpauzes. Er is tegenwoordig een onderscheid aangebracht in de verschillende kunstdisciplines: beeldende kunst, architectuur, muziek, theater en dans. De kunstbiënnale wordt gehouden in de oneven jaren en de architectuurbiënnale in de even jaren. Het filmfestival wordt jaarlijks gehouden.

In 2003 vond de vijftigste tentoonstelling plaats met als thema Dreams & Conflicts. In 2007 was het thema 'Think with the Senses – Feel with the Mind: Art in the Present Tense'. In 2009 was het thema 'Making Worlds' en was de curator de Zweed Daniel Birnbaum, rector van de 'Staedelschule international art academy' in Frankfurt. De 54 Biënnale van Venetië werd gehouden van 4 juni t/m 27 november 2011, samengesteld door de Zwitserse Bice Curiger onder de titel 'ILLUMInations'.[1] De 55e Biënnale, in 2013, met de Italiaanse directeur Massimiliano Gioni kreeg als thema Il Palazzo Enciclopedico. De 56e Biënnale, gepland voor 2015, wordt voorbereid door hoofdcurator Okwui Enwezor.

Belgisch paviljoen[bewerken]

Het Belgisch paviljoen in de Giardini is het oudste van de landenpaviljoenen. Het was in 1907 het enige, twee jaar later volgden de paviljoenen van het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Het Belgisch paviljoen werd naar een ontwerp van de Brusselse architect Léon Sneyers in 1907 opgeleverd, op vraag van Henri Fierens-Gevaert, de toenmalig commissaris-generaal van de Belgische delegatie. Het paviljoen was een gesloten kruisvormig blok waarbinnen zalen met verschillende grootte waren gecreëerd. De zalen werden verlicht met natuurlijk bovenlicht, wat ideale lichtinval voor kunst aan de zaalwanden opleverde. De voorgevel kreeg een vooruitspringende toegangspartij waar initieel beeldhouwwerk van Georges Minne en fresco's van Emile Fabry tentoongesteld werden. In de inkomhal waren aanvankelijk schilderijen van Fernand Khnopff. In 1929 werd het grondig herbouwd. In 1948 volgde een volledige restauratie onder leiding van Virgillio Vallot. In 1996-1997 werd het paviljoen geactualiseerd en gerestaureerd onder leiding van Bernard en Georges Baines.

Sinds 1972 werd de invulling van het paviljoen afgewisseld door de gemeenschappen. In 1972 was het aan de Franstalige Gemeenschap, de daaropvolgende editie was aan de Vlaamse Gemeenschap.

Belgische inzendingen[bewerken]

Nederlands paviljoen[bewerken]

Het eerste Nederlandse paviljoen in de Giardini dateerde uit 1912 en was oorspronkelijk als Zweeds paviljoen ontworpen door Ferdinand Boberg. Het werd in 1914 overgenomen en werd door Nederland gebruikt tot en met de Biënnale in 1952. In 1953 werd Gerrit Thomas Rietveld belast met het ontwerpen van een nieuwe paviljoen. In 1954 was het Rietveldpaviljoen gereed. Het kreeg een eenvoudige vierkante plattegrond met slechts enkele binnenmuren, alle loodrecht op de buitenwand. Het gebouw bevat volumes van verschillende hoogtes waardoor het licht van boven kan toetreden.

Na bijna veertig jaar was het pand toe aan grondige restauratie. Het gerestaureerde paviljoen werd in juni 1995 feestelijk heropend door de toenmalige Staatssecretaris van Cultuur Aad Nuis.

Nederlandse inzendingen[bewerken]

Sinds 1995 is de Mondriaan Stichting, nu Mondriaan Fonds, verantwoordelijk voor de Nederlandse inzending naar de Biënnale van Venetië en deze instelling benoemt voor iedere inzending een curator. Deelnemende kunstenaars en curatoren voor Nederland waren sinds 1995:

Afbeeldingen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen en referenties[bewerken]

  1. Achttien foto's van editie 2011, in NRC in Beeld, 4 juni 2011
  2. http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/cultuur%2Ben%2Bmedia/kunsten/140410_Biennale_VincentMeessen Vincent Meessen voor België naar Biënnale van Venetië}