Ransdorp
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 |
|||
 |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Noord-Holland |
||
| Gemeente |  Amsterdam |
||
|
|||
Ransdorp is een dorp in Landelijk Noord, het dunbevolkte landelijke deel in het noorden van de gemeente Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het dorp telt enkele rijksmonumenten en heeft een beschermd dorpsgezicht. Het is vooral bekend vanwege de stompe toren van de kerk.
Ransdorp was tot 1921 een zelfstandige gemeente, waartoe vanaf 1818 ook de dorpen Holysloot en Durgerdam behoorden, en vanaf 1857 tevens Schellingwoude. Tijdens de watersnood van 1916 hadden de dorpen veel schade opgelopen. De dorpen waren niet in staat deze uit eigen middelen te herstellen, daarom liet men zich in 1921 vrijwillig annexeren door Amsterdam. Voorwaarde was echter wel dat Amsterdam zou zorgen voor een goede infrastructuur.
De watersnood van 1916 was niet de eerste die Ransdorp en de omgeving trof - vooralsnog wel de laatste dankzij de Afsluitdijk. Waterland kent al sinds de Sint-Elisabethsvloed uit de 15e eeuw een lange geschiedenis van overstromingen. In 1916 was het bijna een eeuw geleden dat het gebied door een watersnood getroffen werd. Dat was tijdens de stormvloed van 1825, toen tijdens een zware storm het verdedigingswerk de Stenen Beer nabij het Kinselmeer in de Zuiderzee verdween.
Niet alleen overstromingen teisterden Ransdorp. Tijdens de Tachtigjarige oorlog werd Ransdorp verwoest door zowel de Spanjaarden als de Geuzen. Voordien was Ransdorp een welvarende middelgrote plaats, waar veel zeelieden woonden. Na de verwoestingen zochten echter veel inwoners hun toevlucht in Amsterdam. Slechts de kerktoren is overgebleven van het oude Ransdorp.
[bewerken] Toren en kerk van Ransdorp
De toren van Ransdorp is 32 meter hoog en werd gebouwd tussen 1502 en 1542 in gotische stijl naar een ontwerp van Jan Poyt. In 1542 was het geld op, zodat het niet meer mogelijk was om de torenspits te bouwen. De aanpalende kerk is van latere datum; de oorspronkelijke ging in 1615 verloren door brand als gevolg van een blikseminslag. De toren en de kerk werden tussen 1936 en 1938 gerestaureerd. De toren deed tijdens de Tweede Wereldoorlog dienst als uitkijkpost voor de Duitsers. Het kerkgebouw werd in 2006 door Stadsherstel Amsterdam gerestaureerd. De grafzerken in de vloer, de preekstoel, het doophek, het kerkorgel en de kroonluchter zijn bewaard gebleven.
[bewerken] Literatuur
- De Waterlandse Zeedijk, de geschiedenis van een oude zeedijk in Amsterdam-Noord. Uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 1994.
- Als Amsterdam zich over ons ontfermt, de geschiedenis van de inlijving bij Amsterdam van de gemeenten Buiksloot, Nieuwendam en Ransdorp in 1921. Uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 1996.
- Terugblikken op Waterland. Hoofdstukken uit de geschiedenis van Amsterdam-Noord. Uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 2000. ISBN 90-801180-4-4
| Plaatsen in de gemeente Gemeente Amsterdam |  |
|---|---|
|
Amsterdam · Amsterdam Zuidoost · Buiksloot · Driemond · Durgerdam · Holysloot · Nieuwendam · 't Nopeind · Oud Osdorp · Ransdorp · Ruigoord · Schellingwoude · Het Schouw · Sloten · Sloterdijk · Zunderdorp |
|
| Door Amsterdam (gedeeltelijk) geannexeerde gemeenten | |
|---|---|
|
Buiksloot · Nieuwendam · Nieuwer-Amstel · Ransdorp · Sloten · Watergraafsmeer · Weesperkarspel |
|
