Indische Buurt (Amsterdam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Indische Buurt
Wijk van Amsterdam
Map NL - Amsterdam - Indische Buurt.png
Kerngegevens
Gemeente Amsterdam
Stadsdeel Oost
Inwoners 23.357
Overig
Postcode(s) 1094, 1095
De voormalige Gerardus Majellakerk is een groot kerkgebouw in het midden van de Indische Buurt.
In de jaren 80 en 90 werden grote delen van de Indische Buurt vernieuwd
Het middelste Berlageblok is na renovatie verkocht door woningcorporatie Ymere
Combino op tramlijn 10 op het voormalige eindpunt Javaplein gereed voor vertrek naar de Van Hallstraat
Het badhuis op het Javaplein, verhuurd door woningcorporatie Ymere

De Indische Buurt is een wijk in het stadsdeel Oost van de gemeente Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De naam van de grotendeels uit de vroege 20e eeuw daterende wijk is ontleend aan het feit dat de straatnamen vernoemd zijn naar eilanden en andere geografische begrippen in de vroegere kolonie Nederlands-Indië. De eerste straatnamen werden vernoemd in 1900. Soms werd voor de buurt ook de benaming Oost Indische Buurt gebruikt, zowel ter onderscheiding van de West Indische Buurt (een buurt bij het Surinameplein in Amsterdam-West), als in de verwijzing naar het gebied waar de straten hun namen aan danken: Nederlands Oost-Indië. Een andere naam die de eerste tientallen jaren van de twintigste eeuw regelmatig gebruikt werd voor de huidige Indische Buurt, is Archipelwijk.

In 2003 telde de buurt 23.357 inwoners. De buurt wordt aan de westkant begrensd door de spoorlijn AmsterdamHilversum (met het Muiderpoortstation), aan de oostkant door het Flevopark, aan de noordkant door de Zeeburgerdijk en aan de zuidkant door de Ringvaart van de Watergraafsmeer.

De Indische Buurt is onder te verdelen in twee delen: De Indische Buurt Noord en De Indische Buurt Zuid. Beide delen worden gescheiden door de Insulindeweg. De Indische buurt is etnisch zeer divers; een hoog percentage van de inwoners is allochtoon en er worden naar schatting 100 talen gesproken.

Geschiedenis[bewerken]

De aanzet tot de wijk werd gegeven eind 19e eeuw, onder invloed van de sterke bevolkingsgroei die Amsterdam daaraan voorafgaand had meegemaakt. De bouw van de wijk kwam goed op gang op de golf van economische groei die volgde op de voltooiing van het Noordzeekanaal in 1876 en de ingebruikname van het Merwedekanaal in 1892. De groei zette zich geruime tijd voort, met een onderbreking in de jaren 30 ten gevolge van de grote depressie. Totdat de spoorlijn bij het Muiderpoortstation op een dijklichaam werd gelegd waar onderdoor een tunnel werd gelegd ter hoogte van de Javastraat, lag de Indische Buurt tot 1939 relatief geïsoleerd achter de spoorlijn. Vanaf de jaren 60 werd de Amsterdamse haven naar het westen verplaatst en werd de wijk een pure woonwijk.

Toekomst[bewerken]

Op dit moment is er een stadsvernieuwingsproject gaande in de wijk. De Indische Buurt is de Amsterdamse wijk waarin de meeste voormalige sociale huurwoningen worden omgezet naar koopwoningen. Door de komst van hotel Stayokay, bioscoop, grand-café restaurant Studio/K en vergader- en conferentiezalencentrum van het IIRE aan het Timorplein heeft de wijk een nieuwe trekpleister, het Timorpleingebouw. In 2008 is de winkelstraat de Javastraat, het kloppende hart van de Indische Buurt ingericht als nieuwe mediterrane winkelboulevard. Ook kwam in 2011 op het Javaplein een groot woningblok gereed (gebouw Borneohof) met daarin een grote openbare bibliotheek en restaurant met terrassenpromenade.

Openbaar vervoer[bewerken]

De tramlijnen 3, 7 en 14 rijden door de Indische Buurt. Lijn 3 heeft zijn eindpunt bij het Muiderpoortstation, de lijnen 7 en 14 bij het Flevopark. Van 1940 tot 2004 reed 10 door de Indische Buurt (tot 1980 naar het eindpunt Molukkenstraat).

De GVB-buslijnen 22, 37, 40 en 65 rijden door de Indische Buurt. De buslijn 41 heeft er zijn eindpunt (bij het Muiderpoortstation).

Treinen richting Amsterdam Centraal/Uitgeest, Rotterdam Centraal, Utrecht Centraal/Rhenen, Almere en Amersfoort stoppen op het Muiderpoortstation, dat op de grens met de Dapperbuurt ligt.

Flevopark[bewerken]

Aan de oostkant van de Indische Buurt ligt het Flevopark. Dit park kreeg concreet vorm vanaf 1908. De natuurkenner Jac. P. Thijsse zette zich in voor een park tussen de Joodse Begraafplaats en het Nieuwe Diep.

In 1914 startte men met de onteigeningsprocedure en vanaf 1921 kwam er geld beschikbaar om de grond in het park geschikt te maken voor het te bouwen park. In 1928 werd met de aanleg van het park begonnen. Bij het park ligt het Flevoparkbad.

Aan de noordkant van het Flevopark bevindt zich de Amsterdamse Brug, in het verlengde ervan ligt de Schellingwouderbrug, onderdeel van de verbinding met Amsterdam-Noord.

Godsdienst en levensbeschouwing[bewerken]

De Indische Buurt kent vanaf begin twintigste eeuw een sterk verzuild samenlevingsverband. Belangrijkste zuilen zijn de socialisten, de communisten, de Nederlands-Hervormden, de Gereformeerden, de Rooms-Katholieken en de Joden. Nadat de Joodse Indische Buurt door de vervolging door de Nationaal-Socialisten in de Tweede Wereldoorlog praktisch volledig verdwijnt, behaalt de C.P.N. vlak na de oorlog bijna 50% van de stemmen. De christelijke zuilen zullen, met name na het vertrek van veel buurtbewoners naar de tuinsteden, Diemen, Weesp en Almere vanaf eind jaren zestig, sterk afnemen. Ook het communistisch en socialistisch verenigingsleven zijn inmiddels praktisch volledig verdwenen.

Momenteel zijn nog actief de Rooms-Katholieke Gerardus Majellakerk aan de Lombokstraat en de PKN Elthetogemeente in de Javastraat. Relatief nieuw kerkgenootschap in de buurt is de in het Bavohuis gevestigde UKGR Evangelisch Centrum (Universele Kerk). Nieuw ook zijn de Marokkaanse An Nasr-moskee aan de Celebesstraat en de Turkse Ulu Camii moskee aan de Zeeburgerdijk.

Cultuur[bewerken]

Aan het Timorplein is het hostel Stayokay Amsterdam Zeeburg gevestigd, met erboven het landelijke hoofdkantoor van Stayokay. Studio/K is met een aparte ingang in hetzelfde gebouw gevestigd, het is een bioscoop, café-restaurant en club van Stichting Onderlinge Studenten Steun Kriterion. Studio/K neemt deel aan het samenwerkingsverband Cineville.

Externe links[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Zeeburg. Geschiedenis van de Indische Buurt en het Oostelijk Havengebied. Door Ton Heijdra, Uitgeverij René de Milliano, Alkmaar 2000. ISBN 90-72810-32-5.