Java-eiland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Java-eiland
Wijk van Amsterdam
Kerngegevens
Gemeente Amsterdam
Stadsdeel Oost
Overig
Postcode(s) 1019 ..
Oostelijk Havengebied
Java-eiland gezien vanaf de Oostelijke Handelskade
Lamonggracht

Het Java-eiland is een woonwijk op een schiereiland in het Oostelijk Havengebied van Amsterdam. De Javakade in Amsterdam-Oost kreeg zijn naam in 1914 en werd vernoemd naar het eiland Java, een der grote Soenda-eilanden. De Javakade vormt de zuidelijke begrenzing van het begin 20e eeuw aangelegde schiereiland. De noordelijke begrenzing wordt gevormd door de Sumatrakade.

Geschiedenis[bewerken]

Met de aanleg in het IJ werd aan het eind van de 19e eeuw begonnen. Aanvankelijk was het eiland een golfbreker voor de Oostelijke Handelskade, net als het oostelijker gelegen KNSM-eiland. Later werd het uitgebreid met de IJkade, en opgehoogd met baggerspecie uit het Noordzeekanaal. Op het haventerrein dat zo ontstond vestigde zich onder meer de Stoomvaart Maatschappij Nederland die lijndiensten op Nederlands-Indië onderhield. Na de Tweede Wereldoorlog viel in de jaren vijftig de handel op de Oost vrijwel stil als gevolg van de dekolonisatie van Indonesië.

In de jaren tachtig namen krakers, kunstenaars en stadsnomaden bezit van het gebied. Toen in de jaren negentig de haventerreinen werden bestemd voor woningbouw kreeg het hele schiereiland de naam Java-eiland. De nieuwe binnentuinen zijn genoemd naar Javaanse plaatsen.

In de jaren negentig werd het gebied herontwikkeld tot woonwijk, naar een plan van de Amsterdamse architect Sjoerd Soeters. Alle bebouwing werd gesloopt, op een gebouw van de Samenwerkende Havenbedrijven (SHB) na. Aan de noordzijde van het eiland loopt een ontsluitingsweg, en het eiland wordt doorsneden door vier grachtjes (anno 1995) met postmodernistische grachtenhuizen van verschillende architecten, en fiets- en loopbruggetjes van Guy Rombouts en Monica Droste. Aan de oostzijde eindigt het Java-eiland met twee gebouwen van het Zwitserse bureau Diener & Diener. Het Java-eiland grenst bij het Azartplein aan het KNSM-eiland. Hier is sinds 2004 het eindpunt van tramlijn 10.

De westpunt van het eiland met uitzicht op het Amsterdamse Centraal Station heeft geen bebouwing. Dit uiteinde noemt men de Kop van het Java-eiland. Het is vaak een locatie voor concerten en evenementen zoals de Uitmarkt.

Verkeer[bewerken]

Sinds 2001 verbindt de Jan Schaeferbrug, vernoemd naar de Amsterdamse wethouder Jan Schaefer, de Javakade met de Oostelijke Handelskade.

Buslijn 48 verbindt het Java-eiland met het Centraal Station en Station Sloterdijk. Tramlijn 10 vormt de verbinding met het oostelijk (Sarphatistraat) en zuidelijk deel (Weteringschans, Leidseplein) van de binnenstad en de Staatsliedenbuurt.