Christelijke Gereformeerde Kerken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Christelijke Gereformeerde Kerken
Bethelkerk te Sliedrecht
Bethelkerk te Sliedrecht
Indeling
Hoofdstroming Protestantisme
Richting Gereformeerd calvinisme
Voortgekomen uit Samenvoeging van Chr. afgesch. gemeenten en Geref. Kerken o/h Kruis in 1869
Afsplitsingen 1892: Op drie gemeenten na samengevoegd met de Dolerenden tot de Gereformeerde Kerken in Ned.
1952: Chr. Gereformeerde Gemeenten (in Ned.)
Aard
Locatie 180 kerken in Nederland (2014)[1]
Aantal leden 73.692 (1 jan 2014)[1]
Karakter Zowel bevindelijk als orthodox
Portaal  Portaalicoon   Christendom
Protestantisme

Titelpagina Statenvertaling

in Nederland

..Stromingen

Lutheranisme
Lutheranisme
Vrijzinnig-Protestantisme
Vrijzinnig-protestantisme
Midden-orthodoxie
Protestantse Kerk in Nederland
Modern-Gereformeerd
Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland
Orthodox Protestantisme
Calvinisme
Gereformeerd Protestantisme
Orthodox-protestantisme
Orthodox Gereformeerd
Orthodox-gereformeerden
Bevindelijk Gereformeerden
Bevindelijk gereformeerden
Evangelisch
Evangelisch Christendom

Aantal CGK-leden per bestuurlijke gemeente in 2008
Het voormalige christelijk-gereformeerde kerkje van Lutjegast

De Christelijke Gereformeerde Kerken vormen een kerkgenootschap binnen het protestantisme in Nederland, bestaande uit 180 plaatselijke gemeenten. Per 1 januari 2014 had de CGK 73.692 leden.[1] , dit was ruim 600 minder dan een jaar eerder , toen was het ledenaantal 74.319 (1 jan 2013)[2]

Geschiedenis[bewerken]

Onststaan van de verschillende stromingen in Nederland
Ontstaansgeschiedenis van kerken in Nederland
Nuvola single chevron right.svg Zie ook Protestantisme in Nederland

De Christelijke Gereformeerde Kerken zijn ontstaan in 1892 als een voortzetting van de Christelijke Gereformeerde Kerk die in 1869 ontstond uit de samenvoeging van de Christelijke afgescheiden gemeenten en de Gereformeerde Kerken onder het Kruis. Vrijwel de gehele Christelijke Gereformeerde Kerk van 1869 fuseerde in 1892 met de Nederduits Gereformeerde Kerk (Dolerende) tot de Gereformeerde Kerken in Nederland, op drie gemeenten en een aantal leden na.

De predikanten F.P.L.C. van Lingen (1832-1913) en J. Wisse (1843-1921) waren de voornaamste woordvoerders in de kring van bezwaarden tegen deze vereniging. Zij achtten de beginselen, namelijk van de afscheiding van 1834 en de doleantie van 1886, fundamenteel met elkaar in strijd. Ook vonden zij dat de plaatselijke gemeenten onvoldoende betrokken waren in het verenigingsproces, wat zij in strijd vonden met het presbyteriale kerkrecht. Niet het minste gold hun bezwaar tegen de leer omtrent de wedergeboorte en de doop welke volgens hen door bepaalde predikanten uit de kring van de dolererende kerken wordt verdedigd. Gedoeld wordt op de leer van de veronderstelde wedergeboorte, voornamelijk in verband gebracht met dr. Abraham Kuyper. Op de eerste synode, in 1893, waren er acht gemeenten vertegenwoordigd. In 1894 kon er echter reeds een theologische school worden geopend, die in eerste instantie in Den Haag gevestigd was en vanaf 1919 in Apeldoorn.

De secularisatie gaat ook aan de CGK niet voorbij. Het ledenaantal is sinds 1990 zo'n 4% gedaald en ook het zondagse kerkbezoek neemt af, met name van de tweede dienst op zondag. Het aantal gemeenten van het CGK met zeven afgenomen, van 189 in het jaar 2000 naar 182 per begin 2009.

Linker- en rechtervleugel[bewerken]

Hoewel de Christelijke Gereformeerde Kerk voornamelijk in haar 'doorstartperiode' (na de totstandkoming van de Gereformeerde Kerken in Nederland in 1892) bestond uit een groot aantal schriftuurlijk-bevindelijke predikanten en gemeenten, heeft het de kerken altijd gekenmerkt te bestaan uit verschillende stromingen, namelijk een meer voorwerpelijke stroming en een bevindelijke onderwerpelijke richting. Mede hierdoor hebben de Christelijke Gereformeerde Kerken te maken gehad met nogal wat predikanten of gemeenten die zich los maakten en over gingen naar andere kerkverbanden.

In 1952 wordt het kerkelijk leven opgeschud door het vertrek van de predikanten J.G. van Minnen en E. du Marchie van Voorthuijsen. Alhoewel beiden een verschillende koers zijn gevaren, eerstgenoemde stichtte de Christelijke Gereformeerde Gemeenten (in Nederland) en de tweede ging over naar de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland, kwam het toch zover dat er een kanselboodschap werd uitgegeven mede op aandrang van professor Gerard Wisse om te voorkomen dat er meer zouden heengaan.

Anno 2014 kenmerken de Christelijke Gereformeerde Kerken zich door een zeer grote verscheidenheid op het gebied van levensstijl en theologie. Enerzijds is er nog steeds een conservatieve vleugel rond het blad Bewaar het Pand, die behoort tot de bevindelijk gereformeerden. Dit blijkt onder meer uit de strikte handhaving van de Statenvertaling (uit 1637) als dé bijbel waaruit gelezen wordt, het isometrisch zingen van de Psalmen alleen uit de Berijming van 1773, terwijl er een politieke voorkeur is voor de SGP. De vrouwen dragen verder rokken en hoeden wanneer ze naar de kerk gaan.

Anderzijds is er een progressievere linkervleugel, die meer open staat voor nieuwere theologische opvattingen en streeft naar liturgische vernieuwing. Zij zoekt plaatselijk verdere samenwerking met de Nederlands Gereformeerde Kerken en met de Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt) en op enkele plaatsen ook met de voormalige Gereformeerde Kerken in Nederland (nu onderdeel van de Protestantse Kerk in Nederland), o.a. in Amersfoort - Vathorst. In vele gemeenten wordt naast de berijming van 1773, de nieuwe Psalmberijming gezongen en de Bijbelvertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap van 1951 gebruikt. In een aantal gemeenten wordt ook de Nieuwe Bijbelvertaling uit 2004 gebruikt, hoewel dit door de landelijke synode is ontraden. In de progressieve gemeenten wordt het gehele Liedboek voor de Kerken gebruikt, terwijl ook wel andere liederen, bijvoorbeeld uit de bundel van de Stichting Opwekking, worden gezongen. Deze bundels zijn niet formeel vrijgegeven door de kerkleiding, maar plaatselijke gemeenten hebben in 2004 de vrijheid gekregen om liederen te zingen die wat betreft de inhoud passen bij de theologische opvattingen van de kerken, en wat betreft de vormgeving passen binnen de gereformeerde liturgie. Niet alle (oude én nieuwe!) liederen uit de genoemde bundels voldoen aan deze voorwaarden.

De beide vleugels kennen hun eigen jeugdwerk. De progressieve koers van de traditionele jongerenorganisatie CGJO leidde in de jaren tachtig tot de oprichting van een conservatieve tegenhanger, het LCJ, die inmiddels in omvang niet meer onderdoet voor de moederorganisatie. Ondanks het bestaan van de beide vleugels kennen de Christelijke Gereformeerde Kerken echter ook een sterke middenstroming.

Nuvola single chevron right.svg Voor een overzicht van alle gereformeerde kerken, zie gereformeerd.

Kerkelijke organisaties[bewerken]

De kerken hebben een eigen Theologische Universiteit te Apeldoorn. Hier studeren rond de honderd studenten. Daarnaast zijn er ongeveer dertig mensen die een eigen studieroute volgen. Ook zijn er rond de 25 promotiestudenten, die deels uit het buitenland komen. Er zijn landelijk nauwe relaties met de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt en in een groot aantal plaatselijke gemeenten ook met de Nederlands Gereformeerde Kerken.

De officiële publicatie van deze kerken is De Wekker. Daarnaast zijn er het blad Doorgeven (dit geeft een beeld van het werk in de zending, evangelisatie en hulpverlening) en Vrede over Israël.

Recente ontwikkelingen[bewerken]

In de laatste jaren zijn er een aantal plaatselijke gemeenten, bijvoorbeeld in Zwartsluis en Rotterdam-West, verdwenen of ze zijn samengegaan met bijvoorbeeld gemeenten van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt, zoals in Doesburg. Op 13 december 2012 is in Renswoude de plaatselijke christelijke gereformeerde ”preekplaats” geïnstitueerd als zelfstandige gemeente. In deze dienst ging ds. L. W. van der Meij, predikant van moedergemeente Driebergen voor.

Bladen[bewerken]

  • Het landelijke orgaan van de Christelijke Gereformeerde Kerken is De Wekker, die tweewekelijks verschijnt.

Bekende leden[bewerken]

Externe links[bewerken]

Noten