Enschede Airport Twente
| Enschede Airport Twente | ||||||||||||||||||||
 |
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
| Algemene informatie | ||||||||||||||||||||
| Type | civiel | |||||||||||||||||||
| Plaats | Enschede | |||||||||||||||||||
| Hoogte | 34 m | |||||||||||||||||||
| Coördinaten | 52°16′37″N 06°53′24″E | |||||||||||||||||||
| Website | Website Area Development Twente | |||||||||||||||||||
| Locatie in Nederland | ||||||||||||||||||||
  |
||||||||||||||||||||
| Startbanen | ||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
| Lijst van luchthavens | ||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
De voormalige vliegbasis Twenthe, - nu Enschede Airport Twente - ligt circa acht kilometer van de grens met Duitsland tussen Enschede, Hengelo en Oldenzaal.
Vanwege opheffing is het vliegveld sinds 1 januari 2008 voor al het militaire en alle burgervliegverkeer gesloten. Door de instemming van provinciale staten met het plan voor de doorstart van de luchthaven is op 16 juni 2010 een einde gekomen aan een periode van onduidelijkheid en kan definitief worden gezocht naar een exploitant. Het plan behelst niet alleen een doorstart van de luchthaven, maar er is ook ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid, woningbouw en er wordt nieuwe natuur aangelegd. In november 2013 zal het vliegveld zijn militaire status verliezen. Op 4 december 2012 werd bekend dat geen van de partijen die in de race waren voor exploitatie van het vliegveld een bieding heeft gedaan. De doorstart van luchthaven Twente als burgerluchthaven is daarmee vooralsnog mislukt.
Inhoud |
Vliegveldgegevens [bewerken]
- Locatie; coördinaten 521637 Noorderbreedte, 065324 Oosterlengte
- ICAO-luchthavenidentificatiecode EHTW
- Nav Aid; TWN NDB (335,5 kHz) en TWN DME (110,7 MHz CH44X)
- Meteogegevens voor EHTW zijn te vinden op de KNMI METAR-pagina (zie link).
- Zweefvliegverkeer door de Twentsche Zweefvlieg Club.
- Modelvliegen door de Twentse Radio Modelvliegtuig Club.
- Motorvliegen door de Vliegclub Twente.
De langste startbaan is (momenteel) 2400 meter (± 7874 voet) lang en ligt zuidoost / noordwest, ideaal m.b.t. de in Nederland meest voorkomende windrichtingen. Deze baan is lang genoeg voor bijvoorbeeld een Airbus A320 of de populaire Boeing 737. De baan bestaat uit 3000 meter (± 9843 voet) asfalt, waarbij aan beide uiteinden 300 meter een veiligheidszone is. Er zijn vermeende plannen om deze veiligheidszones effectief asfalt te maken [1][2]. Daarmee zou de startbaan geschikt worden om elk type vliegtuig te ontvangen.
Aan de westkant van het vliegveld ligt de Weerseloseweg die een directe verbinding vormt naar zowel Enschede als Hengelo. Op 1 km ten noorden van het vliegveld ligt afrit Oldenzaal van de A1; de Spoorlijn Almelo - Salzbergen loopt daar echter grotendeels tussen de A1 en het vliegveld door. Aan de oostkant ligt het Oldenzaalse industrieterrein De Hanzepoort en afrit Oldenzaal-Zuid van de A1.
Geschiedenis [bewerken]
Op 28 september 1910 maakte de Twentse bevolking kennis met de luchtvaart toen de Belgische luchtvaartpionier Jan Olieslagers met zijn Blériot een half uur durende demonstratievlucht maakte. Het zou echter tot 1918 duren voordat op kleine schaal weer enige passagiersvluchten plaatsvinden in de regio.
In 1920 heeft een vliegveld gestaan aan de Oude Grensweg met Enschedesestraat in de gemeente Oldenzaal, dit vliegveld heeft maar 2 jaar bestaan omdat men niet aan de gestelde eisen kon voldoen. Het grondgebied was van de Gemeente Weerselo.
Het huidige vliegveld is ontstaan aan de Oude Deventerweg in de gemeente Lonneker. In 1929 werd een stuk heide van ca. 840 bij 770 meter ± 64 ha tussen Enschede, Hengelo en Oldenzaal (nabij het dorpje Lonneker) geschikt gemaakt voor de vliegerij. Het idee om er een commercieel vliegveld van te maken resulteerde op 29 augustus 1931 in de officiële opening van het Vliegveld Twente door burgemeester Bergsma van Enschede. Op zaterdag 18 juni 1932 om 8:10 landde het luchtschip LZ127 "Graf Zeppelin" op het vliegveld, op doorreis vanaf Friedrichshafen naar Vliegveld Waalhaven in Rotterdam. Prins Hendrik, generaal Snijders en Albert Plesman vlogen mee vanaf dit vliegveld, dat die ochtend zo'n 50 000 toeschouwers telde.[3]. Vanaf 1932 bestond een dagelijkse KLM-lijndienst tussen Twente en Luchthaven Schiphol. Deze bleef in stand tot aan de mobilisatie in 1939. Sinds 1935 is de Twentsche Zweefvlieg Club actief op het veld en is daarmee de oudste nog aanwezige gebruiker. Op 29 mei 1937 werd op het vliegveld een luchtvaarttentoonstelling gehouden, waarbij rondvluchten gemaakt werden met de 'Koetilang' en de 'Reiger', beide Douglas DC-2, die op 1 juni dat jaar de luchtlijn Twente-Amsterdam heropenden[4].
Vlak voor het uitbreken (1939) van de Tweede Wereldoorlog heeft de overheid opdracht gegeven het vliegveld onklaar te maken door de grasmat om te ploegen en diepe sleuven te graven. Op het moment dat de Duitsers Nederland binnenvielen zijn de gebouwen door defensie opgeblazen.
In mei 1940 bezette de Duitse Luftwaffe het vliegveld. Duitsland maakte er een complete Fliegerhorst van en breidde het uit tot 1600 ha. Gedurende de bezetting waren diverse Luftwaffe eenheden op Twente gelegerd waaronder Jagdgeschwader 103. Dit onderdeel vloog met de Messerschmitt 109 onder een van de Luftwaffe 'Aces' Maj Herbert Ihlefeld.
De Duitsers legden drie startbanen aan: (06-24), (11-29) en de (16-34). Deze laatste werd na de oorlog alleen nog als taxibaan gebruikt. Hij wordt de 'Duitse baan' genoemd. In de bossen rondom het vliegveld en op landgoed Hof Espelo werden rolbanen en splitterboxen aangelegd om vliegtuigen in het bos te kunnen beschermen en verstoppen, afgedekt met netten. Een aantal van deze splitterboxen zijn tot op heden bewaard gebleven.
In april 1945 bezetten de Britse troepen het vliegveld. Zij droegen het in november 1945 weer over aan de Nederlandse krijgsmacht. Tijdens de opmaak van de akte van overgave werd volgens de overlevering door de notaris per ongeluk de extra letter ‘h’ aan de naam Twente toegevoegd, doordat hij te diep in het glaasje zou hebben gekeken. Het verhaal berust waarschijnlijk op een fabeltje, want in het Engels wordt Twente als Twenthe geschreven. Vliegbasis Twenthe werd sinds de naamgeving altijd met een ´h´ geschreven.
Na de oorlog werd op inmiddels Vliegbasis Twenthe de Jachtvliegschool (JVS) opgericht. Deze moest de door de RAF opgeleide Nederlandse vliegers bijscholen en hiervoor ontving de luchtmacht in 1952 een aantal Lockheed T-33 (T-Bird) vliegtuigen. Deze waren uitgeleend door de Verenigde Staten via het Mutual Defense Aid Program en vormden een aparte vlucht. Officieus noemde men ze jachtvliegschool 2; deze moest de in de VS opgeleide jachtvliegers omscholen naar Europese omstandigheden. De vlucht groeide zo snel dat het in december 1953 werd omgevormd tot 313 squadron.
In 1958 verhuisde 313 sqn naar vliegbasis Woensdrecht. Hier bevond zich inmiddels ook JVS I van Twenthe. Beide jachtvliegscholen gingen daarna verder onder de naam Eerste Vlieger Opleiding (EVO).
In januari 1959 werd 313 sqn opgeheven om in oktober 1972 weer te herrijzen, nu gestationeerd op vliegbasis Twenthe en uitgerust met de Canadair NF-5. Jaren was 313 sqn het vliegeropleidingssquadron van de luchtmacht. In september 1986 nam 316 sqn van vliegbasis Gilze-Rijen/Eindhoven deze taak echter over. Vanaf dat moment had 313 sqn een operationele offensieve taak met de F-5. In 1988 werd deze taak afgestoten vanwege overgang naar de F-16. In april 1990 was 313 sqn opnieuw operationeel met een offensieve taak nu met de F-16. Een jaar later kwam hier de Main Defense Force defensieve taak bij.
In juni 1948 werd de Gloster Meteor straaljager bij de luchtmacht ingevoerd. Deze toestellen werden het eerst geplaatst op vliegbasis Twenthe. Halverwege jaren vijftig werd de Gloster Meteor opgevolgd door de Hawker Hunter dagjager en de North American F-86 Sabre F-86 K all-weatherfighter. De letter K gaf de Sabre zijn spotnaam "Kaasjager". Er waren drie squadrons van de vliegbasis Twenthe (700, 701 en 702 sqn) mee uitgerust. Het embleem van de vliegbasis, de hellehond met drie koppen kwam ook in deze tijd tot stand en stelt deze squadrons voor. In de periode 1962-1964 werden de "Kaasjagers" vervangen door de Lockheed F-104 Starfighter. Hiermee was Twenthe het eerste starfighterveld van Nederland. Gevlogen werden deze machines door OCU 'the Dutch Masters' en het 306 sqn. In de jaren 1969-1972 werden de F-104's opgevolgd door de Canadair NF-5. In 1968 verhuisde ook de Transitie Vlieg Opleiding (TVO) met zijn Lockheed T-33 's van Woensdrecht naar Twenthe. In 1972 werden deze toestellen uitgefaseerd en de TVO opgeheven. 313 sqn nam deze taak over. Een ander type toestel dat in de jaren 50 en 60 vanaf Twenthe vloog was de Fokker S.14 'Machtrainer'.
In 1979 werden de eerste F-16's in Nederland in gebruik genomen. Na Leeuwarden en Volkel begon voor Twenthe in maart 1986 het F-16 tijdperk. De toenmalige vliegende squadrons op Twenthe, sqn 313 en sqn 315, hadden de taak van luchtsteun en Main Defense Force (313) en Rapid Reaction Force voor leveren van luchtsteun aan crisisbeheersingsoperaties (315). Beide waren met F-16's uitgerust.
Door bezuinigingen bij Defensie werd 315 squadron in 2004 opgeheven. De F-16's werden deels verkocht en deels verdeeld over de laatste twee F-16 bases Leeuwarden en Volkel. Het laatste F-16 squadron (313) werd in november 2005 overgeplaatst van vliegbasis Twenthe naar vliegbasis Volkel maar het militaire deel werd tot juni 2007 nog gebruikt voor onderhoud, reparaties en het in vliegwaardige conditie houden van de alhier opslagen F-16's die door de bezuinigingen overbodig waren geworden. Een deel van deze toestellen zijn dat jaar nog verkocht aan Chili, de rest is ontmanteld op Volkel.
Op 7 december 2007 werd het terrein officieel overgedragen aan de Dienst Domeinen van het ministerie van Financiën waardoor na bijna 68 jaar een einde kwam aan militaire aanwezigheid op het vliegveld.
Sinds de aankondiging van het Ministerie van Defensie, in 2003, dat de vliegbasis zou worden gesloten, wordt gewerkt aan een doorstart van het civiele gedeelte van de luchthaven.
Huidige status [bewerken]
Non-ops voor alle militair en burgervliegverkeer. Een uitzondering hierop zijn lokale gebruikers die op 17 januari van de Militaire Luchtvaart Autoriteit een gebruiksvergunning voor drie jaar ontvingen.
Door het uitblijven van vliegbewegingen zag Enschede Airport Twente zich eind 2008 genoodzaakt al zijn personeel te ontslaan.
In totaal wonen ruim 5 miljoen mensen binnen een straal van 70 km van Enschede Airport Twente; de Duitse grensstreek is hierin meegenomen. Prognoses voor het totaal aantal te verwachten passagiers liggen tussen de 390.000 en 4,53 miljoen in 2030. Tot nu toe maken veel inwoners uit de Nederlandse grensstreek gebruik van de Luchthaven Münster-Osnabrück, die sneller te bereiken is dan Luchthaven Schiphol en die tevens op Nederlanders is ingespeeld.
Er werd begonnen aan een doorstart voor burgerluchtvaart. Diverse partijen waren het in eerste instantie niet eens met doorstartplannen aangezien bewoners in een straal van tientallen kilometers rondom de luchthaven geluidsoverlast zouden krijgen. Medio januari 2012 is de provincie Overijssel met het plan akkoord gegaan en is er reeds begonnen met werkzaamheden om te voldoen aan minimumeisen voor burgerluchthavens.
In november 2012 bepaalde de rechtbank in Almelo dat november 2013 het vliegveld de militaire status kwijtraakt[5]. Ondanks het intrekken van deze status gaan de aanbestedingen aan de luchthaven door[6]. Door de militaire aanwijzing gelden in een gebied van 38 vierkante kilometer rond het vliegveld regels bedoeld om grootschalige bebouwing te beperken; ook deze komen te vervallen.
In december 2012 werd bekend dat geen enkele partij heeft gereageerd op de openbare aanbesteding van luchthaven Twente, aldus Area Development Twente (ADT), de organisatie die de aanbesteding leidt[7]. Er waren drie consortia van bedrijven geïnteresseerd in de exploitatie. De gemeente Enschede en de provincie Overijssel, die de luchthaven beheren, gaan kijken of een deel van de ontwikkelingsplannen voor de luchthaven alsnog door kan gaan. In 2013 heeft Dik Wessels van de Reggeborgh Groep een bod uitgebracht op de luchthaven en een overeenkomst gesloten met luchthavenafhandelaar Aviapartner. Aviapartner en Reggeborgh gaan samen een aparte beheersmaatschappij oprichten die bereid is de luchthaven te gaan exploiteren. De consessie zal vermoedelijk eind mei 2013 worden ondertekend. Het ADT-plan wordt dan alsnog doorgevoerd en men verwacht in 2014 te gaan vliegen. Maatschappijen als Onur Air, ArkeFly en Transavia hebben al interesse getoond om op de "groenste luchthaven van Europa" met haar 2400 meter lange baan te gaan vliegen.
Trivia [bewerken]
Op 26 maart 2010 maakte een Lockheed T-33 een noodlanding op het gesloten vliegveld, waarna de Britse piloot en de Duitse inzittende werden opgepakt.[8]
Externe links [bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|
| KLu (voormalige) vliegbases |
|---|
|
Deelen · Eindhoven · Gilze-Rijen · Leeuwarden · De Peel · Soesterberg · Volkel · Twente · Woensdrecht · Ypenburg |
