Vliegkamp Valkenburg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vliegkamp Valkenburg
Luchtschip, 30 augustus 2008, op voormalig Vliegkamp Valkenburg
Luchtschip, 30 augustus 2008, op voormalig Vliegkamp Valkenburg
IATA: LID ICAO: EHVB
Algemene informatie
Opgericht april 1939
Type Grotendeels gesloten
Plaats Valkenburg (gemeente Katwijk)
Hoogte 0 m
Coördinaten 52° 10′ NB, 04° 25′ OL
Locatie in Nederland
Vliegkamp Valkenburg
Vliegkamp Valkenburg
Lijst van luchthavens
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart

Vliegkamp Valkenburg (IATA: LID, ICAO: EHVB) was een militair vliegveld in Nederland, in de voormalige gemeente Valkenburg (sinds 2006 gemeente Katwijk). Het vliegveld werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter gebruikt, en werd na 1945 hersteld en door de Koninklijke Marine gebruikt.

Geschiedenis[bewerken]

Op 17 april 1939 werd begonnen met de aanleg van het militaire vliegveld Valkenburg. De aanleg ervan werd uitbesteed aan de Nederlandsche Heidemaatschappij die uit de wijde omgeving ruim duizend, voornamelijk werkloze, arbeiders aantrok om de klus te klaren. De aanleg geschiedde in het kader van een werkverschaffingsproject. Tijdens de Duitse invasie in mei 1940 is zwaar om het vliegveld gevochten hoewel het nog werd bemalen en niet vlieggereed was. De Duitsers hadden parachutisten afgeworpen. Het vliegveld werd op 10 mei 1940 door de Duitsers ingenomen. Op het vliegveld strandden 60 gelande Duitse transportvliegtuigen van het type Ju 52 in de zachte grond. Deze werden verder door de strijd beschadigd. Tegen de avond werd het door de Nederlandse strijdkrachten weer terugveroverd.[1] Bij de felle strijd vielen veel doden; een aantal militairen werden later onderscheiden met de Willems-Orde waaronder Majoor Jan Mallinckrodt.[2]

De bezetters bouwden het vliegveld verder af en namen het in gebruik als "Fliegerhorst Katwijk". Tot 1943 werd Valkenburg in gebruik gehouden als hulpbasis, daarna maakten de Duitsers het vliegveld volledig onbruikbaar.

Van 30 april tot en met 7 mei 1945 vonden boven vliegveld Valkenburg voedseldroppings plaats door Lancasters van de RAF en B17G-toestellen van de USAF. In totaal werden er in acht dagen 5500 voedselvluchten uitgevoerd. Hierbij werd 869.540 ton aan voedsel uitgeworpen.

Na de bevrijding kwamen 600 Canadezen van de Royal Engineers (RE 66) naar het vliegveld om dit te herstellen. Binnen een week was het vliegveld weer operationeel.

In 1946 werd op Valkenburg de nr.1 Transport Vliegtuig Afdeling (TransVA) opgericht van de Luchtmacht. Op 15 oktober 1947 werd het vliegveld door de Luchtmacht overgedragen aan de Marine Luchtvaartdienst. Na deze overdracht kreeg het vliegveld de naam "Marine Vliegkamp Valkenburg", kortweg MVKV. Door de marine werden toen de squadrons 320 en 321 gestationeerd. Deze hadden opsporing en bestrijding van Russische onderzeeboten als taak. Hiervoor stonden 13 Lockheed P-3 Orions ter beschikking. Commandant van de vliegbasis werd Pieter Jacob Elias in 1949.

Sinds de sluiting van het militaire vliegveld Ypenburg bij Den Haag in 1991 fungeerde het Marine Vliegkamp als ceremoniële basis voor VIP-vluchten voor het Koninklijk Huis, het kabinet en buitenlandse staatshoofden. Vanwege het einde van de Koude Oorlog verviel de taak van de MLD-squadrons 320 en 321.

Sluiting[bewerken]

De squadrons 320 en 321 zijn opgeheven en de P-3C Orions zijn verkocht aan Duitsland en Portugal. De vliegbasis is sinds juli 2006 gesloten. Wel kunnen hobbyisten nog even gebruik maken van een deel van het vliegveld voor zweef- en modelvliegtuigen.

Nieuwe bestemming[bewerken]

Het voormalige Vliegkamp Valkenburg krijgt een nieuwe bestemming, een woon-, werk- en recreatiegebied, wat zich in 15 tot 20 jaar (vanaf 2012) zal ontwikkelen/realiseren.

Een van de hangars is verbouwd tot theater: De Theaterhangaar. Hier is op 30 oktober 2010 de musical Soldaat van Oranje in première gegaan. Inmiddels trekt de musical Soldaat van Oranje al ruim drie jaar volle zalen en is de musical inmiddels verlengd tot en met juni 2015. Hiermee verbreekt deze musical het record van The Phantom of the Opera. Deze musical was met een speeltijd van drie jaar lange tijd de langst spelende musical in Nederland. Ook het record van de best bezochte musical is hiermee gebroken.

Archeologie en bebouwing[bewerken]

Archeologen zijn in begin 2010 gestuit op sporen uit de late steentijd. Het gehele vliegkamp is in kaart gebracht, waardoor dit het grootste onafgebroken archeologisch onderzoekgebied in Nederland betreft. Er wordt niet alleen onderzocht wat er in de grond zit, ook wat er mogelijk beschermd moet worden, voordat er bebouwing plaatsvindt.[3][4] De barakken, die voorheen een militaire functie hadden, zijn door gemeente Katwijk aangewezen als gemeentelijk monument. Hetzelfde geldt voor de antitankgracht. Op dit moment wordt bekeken welke andere functies de barakken kunnen krijgen, zodat ze voor de toekomst duurzaam bewaard blijven.

Tijdelijke heropening vliegbasis[bewerken]

Een deel van het vroegere marinevliegkamp Valkenburg werd tijdens de Nuclear Security Summit 2014 tijdelijk gebruikt als vliegbasis, voor onder meer Apache-gevechtshelikopter en politiehelikopters. Voor de Nuclear Security Summit kwamen 58 wereldleiders naar Den Haag, waaronder de Amerikaanse president Barack Obama.[5]

Overige activiteiten[bewerken]

De Aero Club Valkenburg (ACV) - Motorzweefvliegen, Zuid-Hollandse Vlieg Club (ZHVC) - Zweefvliegen, Leidsche Luchtvaart Club(LLC) - Modelvliegen, Model Vlieg Klub Valkenburg (MVKV) - Modelvliegen.

Op 4 april 2011 werd het terrein van het voormalige vliegveld gebruikt voor de presentatie van de zogenaamde Superbus door Wubbo Ockels.[6]

Op 15 januari 2012 werd het terrein gebruikt voor de We are many, we are SAAB meeting.[7] Een evenement waarbij honderden Saab-enthousiasten met hun bolides samenkomen om hun automerk een warm hart toe te dragen. Tevens was Victor Muller (voormalig CEO van SAAB) aanwezig voor een korte toespraak.

Documentaire[bewerken]

Jaap Arnoldus en Peter Inthorn maakten de 20-delige documentaire 'Terg mij niet' over Vliegkamp Valkenburg. Deze is in 2010 op dvd gezet en in Katwijk bij verschillende boekhandels te koop. Daarbij zijn oude foto's en historisch filmmateriaal gebruikt en zijn interviews afgenomen met een 15-tal oud-MLD-collega's.

Galerij[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties