Vliegbasis Soesterberg

Vliegbasis Soesterberg
IATA: UTC ICAO: EHSB
Algemene informatie
Type	Militair, gesloten
Plaats	Soesterberg,  Nederland
Hoogte	20 m
Coördinaten	52°7′39″N 5°16′26″E
Locatie in Nederland
Startbanen
Baan      Lengte   Materiaal 09/27 3.075 m Asfalt
Lijst van luchthavens
Portaal    Luchtvaart

Vliegbasis Soesterberg was een militair vliegveld nabij Soesterberg, tussen Utrecht en Amersfoort. Het vliegveld was de bakermat van de militaire luchtvaart in Nederland; in 1913 maakte de Luchtvaartafdeeling (LVA) van het leger hier haar eerste vluchten. Vanwege de steeds verder doorgevoerde defensiebezuinigingen werd de basis in november 2008 gesloten en opgeheven.

De F-86 Sabre bracht 32 TFS naar Nederland

De F-100 Super Sabre volgde de F-86 snel op

De F-102 Delta Dagger onderschepper kwam hierna

De F-4 Phantom loste de F-102 af

En met de F-15 Eagle vertrok 32 TFS weer

Bijzonderheden

• 1 startbaan; 09-27; lengte: 3077 meter, breedte 45 meter. Verharding: asfalt. Onbruikbaar sinds sluiting.
• locatie vliegbasis Soesterberg: 52°.07.63'N 5°.16.59'E
• ICAO-Luchthaven identificatie Code: EHSB
• meteogegevens voor EHSB: zie de KNMI METAR-pagina (zie externe link) METAR niet meer beschikbaar sinds sluiting en apparatuur verwijderd in 2009.
• instrumenten-vliegprocedures: militaire Terminal Instrument Procedures zijn in PDF-format downloadbaar vanaf de website van de Amerikaanse NGA (zie externe link). Vervallen.
• navigatiehulpmiddelen: 1 militaire radio; navigatiebaken: SOESTERBERG TACAN (SSB CH105 X)U/. Tacan verwijderd in 2009.
• communicatie
  • Approach: VHF not available; UHF 340.725 MHz. Vervallen
  • Tower: VHF 129.925 MHz; UHF 341.575 MHz. Vervallen
  • Soesterberg Grond (zweefvliegen): VHF 129.975
• zweefvliegen: de Amsterdamsche Club voor Zweefvliegen (ACvZ) voert zowel door de week en voornamelijk in de weekeinden en op feestdagen vanaf Soesterberg zweefvliegactiviteiten uit.

Geschiedenis

De autohandelaren Verwey en Lugard uit Den Haag richtten in 1910 een heideveld nabij Soesterberg in als vliegveld. Het terrein werd in maart 1913 door de Staat der Nederlanden aangekocht om als basis te gaan dienen voor de nog op te richten Luchtvaartafdeeling (LVA) (juli 1913), de voorloper van de huidige Koninklijke Luchtmacht. De eerste commandant was een kapitein van de Genie Henk Walaardt Sacré.

In de Tweede Wereldoorlog speelde Soesterberg geen rol van betekenis. De basis werd in 1940 eerst door de Luftwaffe gebombardeerd en de startbaan werd door de Duitsers nooit hersteld. Desondanks werd de basis daarna door Engelse bombardementen geheel verwoest, maar in 1951 was 'Soesterberg' weer herbouwd en operationeel. Van 1954 tot medio 1994 werd de basis, in het Engels genaamd 'Camp New Amsterdam', mede gebruikt door het Amerikaanse 32 Tactical Fighter Sqn (TFS).

Deze USAF-eenheid stond geheel tegen Amerikaanse gewoonten in onder Nederlands operationeel commando. De eenheid arriveerde in 1954 met zijn eerste vliegtuigen op Soesterberg; de zilverkleurige North American F-86 Sabre-toestellen droegen nog de markering van 512th Fighter Day Sqn. Een jaar later ging de eenheid, inmiddels 32nd Fighter Sqn, over op een verbeterd vliegtuigtype de F-100 Super Sabre. Vanaf 1960 werd de F-102 Delta Dagger in gebruik genomen en werd de naam van de eenheid veranderd in 32nd Fighter Interceptor Sqn. Vanaf 1968 werd het 32nd Tactical Fighter Sqn en opereerde het met de F-4 Phantom II. De F-4 werd in 1978 afgelost door de F-15 Eagle waarmee 32nd FS in 1994 ook werd opgeheven.

Het squadron had tijdens zijn Nederlandse periode een zeer goede naam en reputatie opgebouwd binnen de NAVO en stond ook bekend onder de naam 'The Queens Own'. Als blijk van dank werd bij het vertrek een F-15 geschonken aan het Militair Luchtvaart Museum. De overige toestellen zijn ingezet tijdens de Golfoorlog en verkocht aan Saoedi-Arabië.

Van Nederlandse zijde werd het vliegveld vooral gebruikt door het 298-squadron, dat er tussen 1969 en 1995 vloog met Alouette III-helikopters.

Recent verleden

De Vliegbasis Soesterberg was met de Vliegbasis Gilze-Rijen sinds 1995 de thuisbasis voor de Tactische Helikopter Groep (THG). Deze bestond uit drie helikoptersquadrons (sqn). De THG ondersteunt 11 Luchtmobiele Brigades van de Koninklijke Landmacht. Samen vormen zij de Air Manoeuvrable Brigade (AMB).

Op de vliegbasis Soesterberg waren gehuisvest:

• 298 Sqn; beschikt over 11 middelzware transporthelikopters van het type Chinook CH-47D voor troepen- en materieeltransport.
• 300 Sqn; het beschikt over 4 lichte Aérospatiale Alouette III en 17 middelzware Cougar MK2 helikopters. De Alouettes (Royal Flight) worden gebruikt voor klein transport en vluchten voor het Koninklijk Huis. De Cougars zijn bedoeld voor troepentransport, bevoorrading en gewondentransport.
• 334 Sqn; van 19?? tot 1992 met de Fokker F-27 Troopships
• 932 Sqn; logistiek en onderhoudssqn.
• 933 Sqn; belast met de 'platformtaken' brandweer, meteo, bewaking, geneeskundige dienst.
• 934 Sqn; facilitair sqn dat was belast met niet luchtmacht gerelateerde taken is vooruitlopend op de verplaatsing naar Gilze Rijen in 2004 opgeheven.

Tevens was de basis gastheer voor de Defensie Telematica Organisatie (DTO) en de Defensie Verkeers- en Vervoers Organisatie(DVVO) .

De opheffingsceremonie van de basis was op 12 november 2008. De resterende vliegende squadrons zijn overgeplaatst naar de vliegbasis Gilze-Rijen en het 932 Squadron is als Logistiek Squadron op de vliegbasis Gilze Rijen teruggekomen. De overige ondersteunende squadrons zijn opgeheven.

Toekomst

Het terrein zal primair een functie krijgen als natuurgebied; er zal slechts beperkt woningbouw plaatsvinden aan de kant van Soesterberg Noord ter financiering van het ontwikkelen van natuurgebied. Het militaire kamp in het zuidwesten van de vliegbasis, Camp New Amsterdam, blijft eigendom van defensie. In het noordoostelijke deel van de vliegbasis zullen het Militaire Luchtvaart Museum en het nu nog in Delft gevestigde Legermuseum worden ondergebracht in een nieuw te vormen defensiemuseum.De verwachting is dat dit, na aanvang van de bouw medio 2012 de deuren kan openen op 1 oktober 2014. De lokale zweefvliegclub die al vanaf 1946 op de vliegbasis aanwezig is, de Amsterdamsche Club voor Zweefvliegen (ACvZ), blijft vliegen vanaf het huidige terrein en is in het bestemmingsplan opgenomen. Vrijdag 21 mei 2010 is er een fietspad geopend dat Soest met Soesterberg Noord verbindt en dwars over de oude landingsbaan loopt. De rest van het terrein zal voorlopig beperkt toegankelijk zijn tot de herontwikkeling tot natuurgebied voltooid is. Enerzijds omdat oude explosieven die nog her en der op het terrein liggen eerst moeten worden opgeruimd. Anderzijds om de verstoring van de huidige natuur zoveel mogelijk te voorkomen. De 17 voormalige ‘shelters’ waar de Amerikaanse gevechtsvliegtuigen in waren ondergebracht zullen voor een groot deel voorgoed worden afgesloten. Een achttal zal beschikbaar blijven zijn voor culturele activiteiten en als schaapskooi. Zo zal de Vrede van Utrecht in nauwe samenwerking tussen de Provincie Utrecht en het Utrechts Landschap (toekomstig beheerder) culturele activiteiten gaan ontwikkelen op weg naar 2013 onder de noemer ‘Soesterberg Art Port’.

Externe links

• Vliegbasis Soesterberg
• Website van de Vliegbasis Soesterberg met recente- en historische foto's en informatie
• KNMI METAR-pagina.
• NGA Terminal Instrument Procedures
• Historische website over 32 Tactical Fighter Sqn
• Afbeeldingen en info over oud Soesterberg

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• Voorlichtingsdienst Ministerie van Defensie
• Afd Voorlichting vliegbasis Soesterberg
• Vrede van Utrecht

52° 8' NB, 5° 16' OL