Boeing 737

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Boeing 737
737-100 K14245.jpg
Fabrikant Boeing
Lengte 35,23 m
Spanwijdte 28,88 m
Hoogte (vanaf de grond) 11,13 m
Stoelen voor passagiers 189
Leeggewicht 33.190 kg
Vleugeloppervlak 159 m²
Motoren 2 x CFM56-3 of 2x CFM56-7 (NG)
Kruissnelheid 0,78 mach (≈850 km/h)
Status in gebruik
Aantal gebouwd 8104 (juni 2014)[1]
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart
Interieur van een Boeing 737-300
Interieur in de businessclass van een Boeing 737NG

De Boeing 737 is een populair tweemotorig narrow-body passagiersvliegtuig dat sinds 1967 door Boeing wordt vervaardigd. Het is inmiddels het bestverkochte verkeersvliegtuig ooit.

Geschiedenis[bewerken]

Met het ontwerpen van de Boeing 737 werd begonnen in november 1964. De 737 werd ontworpen als aanvulling op de grotere 707- en 727-jetliners en als vliegtuig voor regionale vluchten. Aanvankelijk werd uitgegaan van een toestel voor 60 tot 85 passagiers, maar omdat de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa dat onvoldoende vond, werd het aantal stoelen vergroot tot 100. Een groot aantal onderdelen was gebaseerd op die van de Boeing 727, zoals de romp. De Boeing 737 (type -100) maakte op 8 april 1967 zijn eerste vlucht: een 100-zits vliegtuig met een vliegbereik van 1100 km.

Lufthansa was de eerste afnemer met 24 toestellen van het type Boeing 737-100, waarvan er verder maar enkele werden gebouwd. Nog geen jaar na de introductie van de 737-100 kwam Boeing met de verlengde Boeing 737-200. De Boeing 737-200 was veel succesvoller dan de Boeing 737-100. Een Boeing 737-200 in all economy-class-uitvoering kon 129 passagiers vervoeren en had ten opzichte van de Boeing 737-100 een verdubbeld vliegbereik: 2200 km. Zo konden Europese chartermaatschappijen direct van het Europese vasteland naar de Canarische Eilanden vliegen.

In 1980 begon Boeing met een ontwikkelen van een verlengde versie van de Boeing 737, de Boeing 737-300. Behalve een langere romp, kreeg deze versie ook nieuwe motoren, de CFM-56. Deze pasten niet onder de vleugels. Om ze toch voldoende vrij van de grond te houden, werden ze 'voor' de vleugelrand geplaatst en werd de onderkant afgeplat. De 737-300 vloog voor het eerst in 1984. Later, in 1988, volgde de verder verlengde 737-400 en in 1989 de juist kortere Boeing 737-500, even groot als de 737-200. Deze succesvolle nieuwe modellen worden tegenwoordig aangeduid als 'Classic' 737, alhoewel het eigenlijk de tweede generatie van de 737 is.

In het midden van de jaren negentig had Boeing weer een nieuwe serie 737 op de tekentafel liggen om in 1998 met de productie te beginnen, Boeing 737 Next Generation. Belangrijkste verschil met de 'Classic' is de toepassing van een nieuw vleugelontwerp. De 737-500 en -300 werden opgevolgd door respectievelijk de even grote Boeing 737-600 (100-130 passagiers) en Boeing 737-700 (110-149 passagiers). Voor de 737-400 kwam de grotere Boeing 737-800 (150-189 passagiers) in de plaats, die dezelfde capaciteit kreeg als de concurrerende Airbus A320. Daarnaast volgde nog de verder verlengde Boeing 737-900 (150-189 passagiers). De 737-900 heeft hetzelfde aantal uitgangen als de kleinere -800 en heeft hierdoor dezelfde maximale capaciteit. Bij de 737-900ER zijn twee extra deuren toegevoegd waardoor de maximale capaciteit 215 passagiers bedraagt. Hiermee kan deze variant ook de Boeing 757 vervangen.

In augustus 2011 maakte Boeing bekend wederom een nieuwe versie te gaan ontwikkelen, de 737MAX. De huidige varianten worden daarbij voorzien van een nieuwe generatie motoren, de CFM International LEAP-X (later LEAP-1). Deze motoren zijn 10 tot 12 procent zuiniger dan de huidige. Daarnaast zal technologie uit de Boeing 787 worden gebruikt. De 737MAX zal naar verwachting vanaf 2017 worden geleverd.

In juli 2011 waren al 6848 exemplaren gefabriceerd (het 6000e is in april 2009 afgeleverd aan Norwegian) en waren er nog eens 2146 in bestelling. De Boeing 737 wordt gebouwd in Renton in de Amerikaanse staat Washington. De romp van het toestel wordt echter in een Boeingfabriek in Kansas gemaakt en vervolgens per trein naar Renton vervoerd.

Klanten[bewerken]

De eerste afgeleverde Boeing 737-100 was bestemd voor Lufthansa. Het prototype werd gedurende dertig jaar gebruikt door NASA.

Nederland[bewerken]

In Nederland is Transavia de oudste gebruiker van de Boeing 737; Transavia gebruikte sinds 1974 737-200's om de Caravelle-vloot te vervangen. Evenals door de KLM, werden begin jaren tachtig orders geplaatst voor de Boeing 737-300 en deze kwamen bij beide maatschappijen vanaf 1986 in gebruik. Transavia was een van de eerste klanten die een order plaatsten voor B737-800NG's. De bestelling voor in eerste instantie acht toestellen werd later vergroot tot 21 stuks. Ook de Boeing 737-700 (negen stuks) maakt deel uit van de vloot van Transavia.

Air Holland beschikte van 1993 tot en met 1999 over drie Boeing 737-300-vliegtuigen.

ArkeFly heeft zes 737-800's in zijn vloot.

KLM beschikte per 1 maart 2012 over achttien 737-700's, vierentwintig 737-800's (met nog een aantal toestellen in bestelling) en vijf 737-900's. Eind 2011 werd afscheid genomen van de 737 Classic, waarvan KLM er zestien 737-300's en elf 737-400's in haar vloot heeft gehad.

Corendon Dutch Airlines vliegt met drie Boeings 737-800's Next Generation.

België[bewerken]

Brussels Airlines had 5 Boeing 737-300's en 5 Boeing 737-400's. Jetairfly heeft 4 Boeing 737-700's en 14 Boeing 737-800's. TNT Airways heeft 5 Boeing 737-300F's en 9 Boeing 737-400SF's. Sabena had elf 737's in haar vloot. SN Brussels Airlines had elf exemplaren van dit type.

Grootste klanten[bewerken]

Per juni 2014 hadden de volgende luchtvaartmaatschappijen (dus geen leasemaatschappijen) de grootste aantallen van de Boeing 737 besteld: [1]

Versies[bewerken]

Boeing 737-100 van de NASA
Boeing 737-200 van Air Algérie
Boeing 737-300 van Virgin Express
Boeing 737-400 van British Airways
Boeing 737-500 van Lufthansa
Boeing 737-600 van Malév
Boeing 737-700 van SkyEurope Airlines
Boeing 737-800 van Air Berlin
Boeing 737-900 van Sky Airlines

Alle modellen zijn tweemotorig, maar er bestaan talloze variaties, aangeduid door achtervoegsels:

  • de 737-100 en 737-200 (Original)
  • de 737-300, 737-400 en 737-500 ("Classic/PG" (present generation))
  • de 737-600, 737-700, 737-800, 737-900 en -900ER "NG" (next generation)

De 100- en 200-toestellen zijn herkenbaar aan hun low bypass turbofanmotoren (buisvormige motoren), die voor en achter de vleugel uitsteken, en aan de omhooggebogen staartvin. Latere toestellen (vanaf de 737-300) hebben high bypass turbofanmotoren (vatvormige motoren) die aan de voorkant van de vleugel uitsteken, een vlakke onderkant en een knik aan de basis van de staart (dorsal fin).

Van de meeste 737-types bestaan toestellen die kunnen worden omgebouwd tot vrachtvliegtuig (Convertible), met stoelen gemonteerd op verwisselbare vloerdelen (Quick Change), of met passagiers en vracht gecombineerd (Combi). Daarnaast bestaan er privétoestellen voor zakenlieden (Executive, en 737-BBJ); versies voor de Amerikaanse luchtmacht (CT-43A, NT-43A en C-40A Clipper); toestellen voor patrouille (MP Surveiller, en 737-MMA); en een kleine versie van de AWACS (737-AEW&C).

Business Jet[bewerken]

De Boeing 737 kan ook als Business Jet geleverd worden voor zakelijke klanten. Een Boeing Business Jet is in drie varianten leverbaar:

  • BBJ1, gebaseerd op de Boeing 737-700, kan met 52 businessclassstoelen uitgerust worden;
  • BBJ2, gebaseerd op de Boeing 737-800, kan met 90 businessclassstoelen uitgerust worden;
  • BBJ3, gebaseerd op de Boeing 737-900ER, kan met ongeveer 100 businessclassstoelen uitgerust worden.

Hij kan ook ingericht worden als een echte zakenjet met eventueel slaapkamer, badkamer en/of kantoor. De Business Jet Boeing 737 wordt standaard afgeleverd met sterkere vleugels, ruimere brandstofvoorzieningen en sterkere motoren. Het vliegbereik van een BBJ is afhankelijk van de versie, van 7000 tot 10.000 km. Zo kan een Business Jet Boeing 737 makkelijk de Atlantische Oceaan oversteken, bijvoorbeeld van Amsterdam naar New York. De actieradius van de standaardversies van de Boeing 737-700, 737-800 en 737-900 is 5400 km.

Kenmerken[bewerken]

Kenmerken van de 737:

  • kruissnelheid: 0,73 tot 0,82 mach (bij 0,78 mach zo'n 460 knopen oftewel ongeveer 850 km/h)
  • vliegplafond: 9.750 tot 12.500 meter (32.000 tot 41.000 voet) (afhankelijk van het type)
  • voortstuwing: twee JT8D (100, 200), CFM56-3 (300, 400, 500) of CFM56-7 (600, 700, 800, 900, 900X) turbofanmotoren
  • spanwijdte: tussen 28,35 en 35,79 meter
  • capaciteit: 85 (737-100) tot 215 passagiers (737-900ER)

De 737 Next Generation, waaronder de -600, -700, -800 en -900, heeft zes lcd-schermen ter vervanging van de analoge instrumenten.

Ongevallen[bewerken]

Hieronder een (onvolledige) lijst van ongevallen waarbij een Boeing 737 betrokken was.

Tijdlijn van de Boeing 7x7-serie[bewerken]

1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
707
717
727
737
  = in productie 747
  = uit productie 757
  = toekomst 767
  = toekomstige modellen 777
787

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) Boeing - Productierapportage Geraadpleegd op 26 juli 2014
  2. Vliegtuigongeluk Canada: twaalf doden NOS.nl, 21 augustus 2011
  3. Veel doden bij vliegtuigongeluk Pakistan, NU.nl, 20 april 2012
  4. Toestel Lion Air in zee bij Bali, geen doden, Luchtvaartnieuws.nl, 13 april 2013
  5. Alle inzittenden omgekomen bij vliegtuigcrash Rusland, Volkskrant.nl, 17 november 2013