Boeing 787

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Boeing 787
All Nippon Airways Boeing 787-8 Dreamliner JA801A OKJ in flight.jpg
Fabrikant Boeing
Type(s) 787-8 / 787-9 / 787-10
Lengte 57m / 63m / 68m
Spanwijdte 60m
Interieurbreedte 5,49 m
Max. aantal passagiers 330
Max. startgewicht 250.836 kg
Motoren RR Trent 1000, GE GEnx
Kruissnelheid Mach 0,85 (913 km/h)
Kruishoogte 12.200 m
Eerste vlucht 15 december 2009
Status In productie, in gebruik
Aantal gebouwd 1031 besteld, 118 geleverd (januari 2014)[1]
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart
De eerste vlucht van de Boeing 787
Vergelijking van de grootte: Boeing 787-8 (zwarte omlijning), Boeing 777-300 (roze), 767-300 (cyaan), en 737-800 (groen).
Cockpit van de Boeing 787

De Boeing 787 Dreamliner is een widebody verkeersvliegtuig voor lange afstandsvluchten dat door de Amerikaanse vliegtuigfabrikant Boeing is ontwikkeld. Het toestel wordt geassembleerd in de Boeing-fabrieken te Everett (Washington) en Charleston (South Carolina).

Geschiedenis[bewerken]

Het eerste toestel werd op 8 juli 2007 (7/8/7 in de Amerikaanse datumnotatie) aan het publiek getoond. De eerste vlucht van de 787 vond plaats op 15 december 2009. Het toestel met de registratie 'N787BA' vertrok van Paine Field in Everett en maakte een testvlucht van ongeveer drie uur waarna het terugkeerde op Boeing Field in Seattle.[2] Oorspronkelijk was de planning om in mei 2008 operationeel te gaan, maar door diverse vertragingen is de typegoedkeuring pas ruim drie jaar later verkregen op 26 augustus 2011.[3] Het eerste vliegtuig werd op 25 september 2011 aan de Japanse maatschappij ANA overgedragen.[4] Tot en met 31 december 2013 ontving Boeing 1030 bestellingen voor de 787.[1]

Op 26 oktober 2011 vond de eerste commerciële vlucht plaats van Narita naar Hongkong door All Nippon Airways.

In 2012 wist Boeing tweemaal zoveel Dreamliners te leveren als door analisten was voorspeld. Volgens critici zou het hoge tempo van oplevering echter ten koste gaan van de precisie bij de fabricage en de aandacht voor opstartproblemen. In januari 2013 daalde de koers van Boeing nadat een aantal Dreamliners van Japan Airlines te kampen kreeg met technische problemen.[5]

Op 16 januari 2013 kregen alle Dreamliners een vliegverbod wegens mogelijk brandrisico met lithiumbatterijen.[6], dit naar aanleiding van meerdere incidenten van 787-toestellen in zeer korte tijd.

Op 12 maart 2013 gaf de FAA goedkeuring aan een plan van Boeing voor verbeterde batterijen voor de 787. De batterij wordt beter beschermd en beter geventileerd, ook worden de interne cellen aangepast om kortsluiting in de batterij te voorkomen. Er mochten nog steeds geen commerciële vluchten worden uitgevoerd, Boeing kreeg wel toestemming voor proefvluchten met twee toestellen. [7]

Op 27 april 2013 heeft Ethiopian Airlines - als eerste luchtvaartmaatschappij - de vluchten met de 787 hervat met een vlucht naar Nairobi.

Op 12 juli 2013 brak er brand uit in een op Heathrow geparkeerde 787 van Ethiopian Airlines. Er waren geen gewonden, de oorzaak is nog onbekend.[8] Tegelijk werd bekend dat een andere 787 (van Thomson Airways) met passagiers op weg naar Florida moest terugkeren naar Manchester vanwege technische problemen (later bleek dat dit was vanwege niet werkende toiletten). Op 18 juli 2013 wees de Britse onderzoeksorganisatie AAIB de (lithium-mangaan-dioxide-)batterijen van de (door Honeywell geleverde) 'Emergency Locator Transmitter' (ELT) aan als een mogelijke oorzaak van de brand en adviseerde daarom de ELT buiten werking te stellen.[9]

België/Nederland[bewerken]

In België is de Boeing 787 Dreamliner in het najaar van 2013 geïntroduceerd door Jetairfly. De maatschappij bezit één 787-8. ArkeFly wordt in Nederland de eerste Dreamliner-operator in 2014, gevolgd door KLM eind 2015. KLM zal de eerste maatschappij in Nederland worden met de 787-9-variant, waarvan er 23 zijn besteld.

Kenmerken[bewerken]

De Boeing 787 wordt voortgestuwd door krachtige en zuinige motoren in de vorm van de Trent 1000 en de GEnx. In de standaardversie, de 787-8, kunnen 200 tot 250 passagiers zitten, afhankelijk van klasse-indeling. De 787-9 heeft een capaciteit van 250 tot 300 passagiers, terwijl de toekomstige 787-10 300 tot 330 passagiers zal kunnen vervoeren.

De Boeing 787 is een antwoord van Boeing op het aanbod van Airbus dat met de Airbus A380 (voor 555 tot 853 passagiers) een groter marktaandeel wil veroveren dan Boeing in het segment van de grootste vliegtuigen waar voorheen de Boeing 747 een monopoliepositie genoot. Maar Boeing denkt dat er in de toekomst meer maatschappijen zullen zijn die met kleinere en zuinigere vliegtuigen passagiers non-stop willen vervoeren, zonder overstappen (point-to-point in plaats van hub and spoke). Als reactie op de Boeing 787 is Airbus begonnen met de ontwikkeling van de Airbus A350.

De Boeing 787 heeft een groter vliegbereik dan de Boeing 767 en Boeing 757 en wel van 13.000 tot 15.700 km. Ook is de 787, zo claimt Boeing, 20 procent zuiniger dan vergelijkbare toestellen. Boeing bereikt dit door het toepassen van een nieuwe generatie (bleedless) motoren, door het gedeeltelijk vervangen van het hydraulische systeem door elektrische systemen, verbeterde aerodynamica en aanzienlijke gewichtsvermindering. De Boeing 787 is het eerste lijntoestel dat qua gewicht voor meer dan 50% uit composietmaterialen bestaat.

Versies in productie[bewerken]

Er zijn twee versies van de Boeing 787 in productie.

787-8[bewerken]

De 787-8 is het toestel dat ontwikkeld is om de 767-200, 767-300 en de 767-300ER te vervangen. Het heeft een veel grotere reikwijdte dan die types. Het toestel is geoptimaliseerd voor lange afstandsvluchten. Het toestel biedt in normale drieklassenconfiguratie 223 stoelen. De reikwijdte is 15.200 km.[10]

787-9[bewerken]

De eerste Boeing 787-9

De 787-9 is op dit moment de grootste variant van de 787-familie in productie. Boeing claimt dat de 787-9 de beste passagierskilometer-kosten van alle toestellen uit de 200-300 LCA-markt biedt. De 787-9 biedt standaard plaats aan 263 tot 282 stoelen. Het toestel is de concurrent van de Airbus A330-300 en de vervanger van de Boeing 767-400ER en 747-400M. Het toestel heeft een reikwijdte van 15.750 km. De eerste vlucht van de 787-9 vond plaats op 17 september 2013.[11] De eerste Boeing 787-9 is in dienst genomen door Air New Zealand.

Overige versies[bewerken]

787-3[bewerken]

De 787-3 was een voorgestelde versie van deze familie die moest dienen als vliegtuig voor binnenlandse vluchten en dan vooral voor de Japanse en Amerikaanse markten. Het toestel was geoptimaliseerd voor relatief korte afstandsvluchten. De -3 had motoren met een kleinere fan en een andere vleugel. Het toestel bevatte in standaardconfiguratie 296 stoelen en had een reikwijdte van 6500 kilometer. Hiermee was de -3 de directe vervanger van de Boeing 767-400 en was hij in trek bij lagekostenluchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die veel capaciteit op relatief korte trajecten nodig hebben, zoals in Japan of China.

Op maandag 13 december 2010 maakte Boeing bekend dat de 787-3 geannuleerd werd. De reden hiervoor was dat er, sinds ANA en Japan Airlines hun bestelling hadden veranderd in de 787-8, geen bestellingen meer voor waren en de ontwikkeling financieel niet meer rendabel was.

787-10 (in ontwikkeling)[bewerken]

De 787-10 is op dit moment in ontwikkeling. Het toestel moet de concurrentie aangaan met de nieuwe Airbus A350-900XWB. De 787-10 is een verlenging van de 787-9. Er wordt 6 meter aan de romp toegevoegd, terwijl de vleugel van de 787-9 wordt behouden. Het voordeel hiervan is dat de ontwikkel- en productiekosten laag blijven, terwijl het toestel bijna even zuinig is als de 787-9, echter met lagere passagierskilometer-kosten. Het nadeel is daarentegen dat het toestel minder ver vliegt, namelijk 13.000 km tegenover de 15.700 km van de 787-9. Boeing heeft de 787-10 officieel gelanceerd op de Parijse luchtvaartshow van 2013.

De 787-10 biedt plaats aan ongeveer 323 stoelen in drieklassenconfiguratie. Vanuit de maatschappijen is er veel druk om de -10-variant snel te lanceren. De eerste levering staat gepland voor 2018.[12]

Specificaties[bewerken]

Schematische tekeningen van de Boeing 787-8: zijkant, bovenkant, vooraanzicht en dwarsdoorsnede
Boeing 787
787-8 787-9 787-10
Interieur
Interieurbreedte 5,49 m
Aantal stoelen[13]
2 klassen 264 282 onbekend
3 klassen 242 263 323
Meest gebruikte stoelconfiguratie
in economy class
3-3-3
Afmetingen
Lengte 56,7 m 62,8 m 68,3 m
Rompbreedte 5,74 m
Totale hoogte 16,9 m
Romphoogte 5,97 m
Spanwijdte 60,1 m
Vleugeloppervlakte 325 m2
Vleugelhoek 32,2°
Wielbasis 9,8 m
Gewicht
Operationeel leeggewicht[13] 118.000 kg >118.000 kg
Maximaal startgewicht 228.000 kg 251.000 kg
Maximaal gewicht bij landing 172.000 kg 193.000 kg 202.000 kg
Motoren (x2)
Producent, type
en stuwkracht
General Electric GEnx-1B
280 kN
Rolls-Royce Trent 1000
320 kN
Snelheid
Kruissnelheid Mach 0,85 (913 km/u)
Maximumsnelheid Mach 0,89 (954 km/u)
Vlieghoogte
Kruishoogte 10.700 m
Maximale vlieghoogte 13.100 m
Overige
Vrachtcapaciteit 137 m3 172 m3 175 m3
Reikwijdte bij volledige belading 15.200 km 15.700 km 13.000 km
Maximum hoeveelheid brandstof 126.920 l 138.700 l

Tijdlijn van de Boeing 7x7-serie[bewerken]

1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
707
717
727
737
  = In productie 747
  = Uit productie 757
  = Toekomst 767
  = Toekomstige modellen 777
787


Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) 787 Model Orders and Deliveries Summary. Boeing Geraadpleegd op 24 januari 2014
  2. The dream has landed
  3. Boeing 787 Dreamliner receives FAA, EASA Certification. Boeing (26 augustus 2011) Geraadpleegd op 26 augustus 2011
  4. ANA, Boeing Set Date For First 787 Dreamliner Delivery. Boeing (26 augustus 2011) Geraadpleegd op 26 augustus 2011
  5. Boeing in zwaar weer door problemen Dreamliner
  6. {en}Boeing’s Dreamliner batteries “inherently unsafe”—and yours may be too
  7. Accident: ANA B788 near Takamatsu on Jan 16th 2013, battery problem and burning smell on board
  8. (Eng) Reuters
  9. AAIB investigation. AAIB (18 Juli 2013) Geraadpleegd op 4 augustus 2013 'Safety Recommendation 2013-016: It is recommended that the Federal Aviation Administration initiate action for making inert the Honeywell International RESCU406AFN fixed Emergency Locator Transmitter system in Boeing 787 aircraft until appropriate airworthiness actions can be completed. Safety Recommendation 2013-017: It is recommended that the Federal Aviation Administration, in association with other regulatory authorities, conduct a safety review of installations of Lithium-powered Emergency Locator Transmitter systems in other aircraft types and, where appropriate, initiate airworthiness action.'
  10. (en) Boeing - Factsheet Boeing 787-8 Dreamliner Geraadpleegd op 24 januari 2014
  11. Boeing lands after more than 5h first flight
  12. (en) Boeing - Factsheet Boeing 787-10 Dreamliner Geraadpleegd op 24 januari 2014
  13. a b Standaardcijfer van Boeing, cijfer verschilt van luchtvaartmaatschappij tot luchtvaartmaatschappij