Maarten van Rossem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Dit artikel gaat over de historicus Maarten van Rossem. Zie Maarten van Rossum voor de 16e-eeuwse veldheer.
Maarten van Rossem
Maarten van Rossem in 2013
Maarten van Rossem in 2013
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Maarten van Rossem
Geboortedatum 24 oktober 1943
Geboorteplaats Zeist
Werkzaamheden
Vakgebied Geschiedenis
Verenigde Staten
Universiteit Universiteit Utrecht
Promotor Hermann von der Dunk
Soort hoogleraar Bijzonder hoogleraar
Beroep Historicus, Presentator
Schrijver
Bekende werken De Verenigde Staten in de Twintigste Eeuw (1984)
Overig
Website
Handtekening
Handtekening
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs

Maarten van Rossem (Zeist, 24 oktober 1943) is een Nederlands historicus. Hij is gespecialiseerd in de geschiedenis en politiek van de Verenigde Staten. Als Amerika-deskundige treedt hij regelmatig op in allerlei televisie-uitzendingen, onder meer tijdens de Golfoorlog van 1990-1991 en houdt regelmatig lezingen voor een algemeen publiek.

Levensloop[bewerken]

Van Rossem groeide op in Wageningen, als oudste in een gezin met drie kinderen. Zijn vader werkte als entomoloog bij de Plantenziektenkundige Dienst [1]. Daarnaast was hij kunstenaar[2] en schilderde naaktportretten. Als jong kind was Maarten een serieus kind dat graag leerde. Hij werd vreselijk gepest en zelfs geslagen. In 1959 scheidden zijn ouders, waarna zijn vader een nieuw gezin begon.[3] In Wageningen behaalde hij het diploma gymnasium bèta. Vervolgens studeerde hij geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, hij was daar vanaf 1971 wetenschappelijk medewerker en promoveerde in 1983 op het proefschrift Het radicale temperament. De dubbele politieke bekering van een generatie Amerikaanse intellectuelen (1934-1953). Van 1997-2008 was hij bijzonder hoogleraar Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht.[4]

Door het Historisch Nieuwsblad werd hij gekozen tot Historicus van het jaar 2003 omdat hij "Nederlanders met veel humor historisch verantwoord door dit nare oorlogsjaar heeft geloodst". Na zijn nuchtere commentaar op de aanslagen van 11 september 2001 werd hij aanvankelijk hevig bekritiseerd en vond men hem te relativerend. Met name in de Nova uitzending, direct na de aanslagen op het WTC, vielen zijn relativerende opmerkingen bij de presentatoren, Pieter Jan Hagens en Kees Driehuis, niet in goede aarde.[5] Later leek het tij te keren en werd Van Rossems nuchtere kijk op de wereld meer gewaardeerd. Frits Abrahams schreef bijvoorbeeld in zijn column voor de NRC: «Kort na "11 september" werd hij tot mijn ontsteltenis afgedankt, men vond hem te relativerend, hoewel relativering juist in de periode daarna zo nodig was.»[6]

Ook na zijn pensionering in 2008 bleef hij nog tot 2010 aan de Universiteit Utrecht verbonden voor de verzorging van twee modulen onderwijs, waaronder 'Geschiedenis van de actualiteit'.

Televisie[bewerken]

Van Rossem is een frequente gast bij De Wereld Draait Door en Pauw en Witteman. Zelf presenteren deed hij voor het eerst in 2006, bij de universiteitsquiz UQ2006 van de VPRO.

In januari 2009 presenteerde hij voor de Evangelische Omroep het tv-programma Van Rossem in Amerika, een vierdelige serie met name over het christelijk geloof in de Verenigde Staten. In 2009 verzorgde hij in de Vlaamse talkshow De laatste show op Eén (VRT) bij Frieda Van Wijck de maandagse vaste rubriek over geschiedenis. In 2009 nam Van Rossem kijkers mee door het Nederlandse landschap in de zesdelige NCRV-serie Op reis met Van Rossem, geproduceerd door Bijker en Viviera Films.

In 2010 was hij de presentator in de tweedelige documentaire Maliebaan in Beweging van RTV Utrecht in samenwerking met Het Utrechts Archief. In deze documentaire werd de geschiedenis van de Maliebaan belicht.

Begin 2011 werkte hij mee aan het televisieprogramma Verborgen Verleden, waarbij hij een overzicht gaf van zijn familiehistorie naar aanleiding van de publicatie van zijn genealogie in de serie Nederland's Patriciaat. In de zomer van 2012, de zomer van 2013 en de winter van 2013/2014 was hij te zien als eenmansjurylid in de NCRV-kennisquiz De Slimste Mens, waarin hij zijn zienswijze gaf over de kandidaten, de vragen en antwoorden. Ook stelt presentator Philip Freriks hem vragen over onderwerpen die tijdens de quiz aan de orde komen. Van Rossem presenteerde in 2012 in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen Van Rossem For President, een documentaireserie van de EO. In 2013 was hij werkzaam als gastpresentator van het EO-praatprogramma Knevel & Van den Brink.

Kandidatuur verkiezingen[bewerken]

Voor de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2010 was Van Rossem in Utrecht lijstduwer voor de PvdA en behaalde hij met 1176 stemmen een voorkeurszetel. Hij weigerde echter zitting te nemen in de raad.

Hij stond als lijstduwer als nummer 74 op de lijst van de Tweede Kamerverkiezingen 2012 voor de PvdA. De lijst had 79 kandidaten. Hij haalde 5929 stemmen, het hoogste aantal van alle lijstduwers.[7][8]

Maarten![bewerken]

Tijdens zijn Oudejaarsconference van 2012 stond het logo van Maarten! op het toneel

In de zomer van 2008 werkte Maarten van Rossem als gast-hoofdredacteur mee aan een - als glossy vormgegeven - uitgave van het Historisch Nieuwsblad: Maarten!, weliswaar als parodie op de trend van glossy's van bekende Nederlanders zoals de Linda!, maar dan met een serieuze inhoud. Daarin schreef hij met andere historici over de (vermeend schandelijke kanten van) de Amerikaanse presidentsverkiezingen, de jaren vijftig en de opkomst van het populisme in de Nederlandse politiek.[9] De uitgave was eenmalig, maar bleek dermate populair met meer dan 47.000 verkochte exemplaren, dat in juni 2009 een tweede Maarten! werd uitgegeven, die geheel in het teken stond van de Verenigde Staten. Een derde uitgave verscheen in het najaar 2009. Vanaf 2010 verschijnt Maarten! elke twee maanden. Inmiddels is dit aantal opgelopen tot acht maal per jaar. Het blad bevat informatieve en opiniërende artikelen en interviews. Vaste medewerkers zoals Paul Schnabel, Max Westerman, Jan Tromp, Robert van de Roer en Maartens broer en zus Vincent en Sis van Rossem verzorgen rubrieken.

Jarenlang heeft Maarten van Rossem het idee gekoesterd om op een dag een eigen boekhandel en een eigen blad te hebben. Het laatste is inmiddels uitgekomen.

Trivia[bewerken]

  • Maarten van Rossem staat bekend als een groot liefhebber van de Donald Duck-verhalen. Het gaat hier specifiek om de verhalen van de hand van Carl Barks, niet te verwarren met de 'gewone' verhalen.[10]

Werken[bewerken]

Boeken[bewerken]

  • Het radicale temperament. De dubbele politieke bekering van een generatie Amerikaanse intellectuelen, 1934-1953 (1983)
  • De Verenigde Staten in de twintigste eeuw (1984). Aan de hand van de opeenvolgende presidentschappen uit die periode wordt de geschiedenis van de Verenigde Staten verhaald.
  • Amerika in klein bestek. Twee generaties sociologen in Middletown: 1925-1975 (1986)
  • Amerika, land van de begrensde mogelijkheden (1988)
  • Geschiedenis & cultuur. Achttien opstellen, Ed Jonker, Maarten van Rossem (red.), samengesteld ter gelegenheid van het afscheid van H.W. von der Dunk als hoogleraar (1990)
  • Een tevreden natie. Nederland van 1945 tot nu, Maarten van Rossem, Ed Jonker en Luuc Kooijmans (1993)
  • Amerika voor en tegen (2002)
  • Heeft geschiedenis nut? (2003). Essays over onder meer de beide wereldoorlogen.
  • Typisch Nederland (2004)
  • De wereld volgens Maarten van Rossem (2005)
  • De Tweede Wereldoorlog in 28.215 woorden (2005), eerder verschenen in: Heeft geschiedenis nut?
  • Drie oorlogen. Een kleine geschiedenis van de 20e eeuw (Nieuw Amsterdam, 2007)
  • Een kleine geschiedenis van de atoombom (2008)
  • In Amerika (2009)
  • Op reis met Van Rossem (2009, met cd-rom)
  • Waarom is de burger boos? Maarten van Rossem over hedendaags populisme (2010). Analyse van het populisme en de politieke ontwikkelingen aan het begin van de 21e eeuw in Nederland.
  • Kapitalisme zonder remmen. Opkomst en ondergang van het marktfundamentalisme (2011)
  • Wie zijn wij? Maarten van Rossems kijk op Nederland en de Nederlander (2011)
  • Nederland en de Nederlanders, een fotoboek (2011), co-auteur Jean-Pierre Geelen
  • Nederland volgens Maarten van Rossem (2012)
  • De Verenigde Staten in de twintigste eeuw (2012)
  • Waarom de stoommachine geen Chinese uitvinding is. Hoe het Westen zo welvarend kon worden (2013)

Cd's[bewerken]

  • Amerika. Een hoorcollege moderne geschiedenis van de V.S. (audio-cd, 2004); een serie artikelen over de cultuur en de binnen- en buitenlandse politiek van de Verenigde Staten in met name de tweede helft van de twintigste eeuw.
  • Hitler. Een hoorcollege over de opkomst en ondergang van Adolf Hitler. (audio-cd, 2005); een hoorcollege op vier cd's, waarin Van Rossem het leven van Adolf Hitler in een historische context plaatst.
  • Koude Oorlog. Een hoorcollege over de wereldgeschiedenis van de strijd tussen Oost en West. (audio-cd, 2006); verzameling recente essays.
  • Geschiedenis in het groot. Een hoorcollege over de wereldgeschiedenis van de Big Bang tot het heden. (audio-cd, 2007)
  • Eerste Wereldoorlog. Een hoorcollege over het ontstaan, het verloop en de gevolgen (2008)
  • Tweede Wereldoorlog. Een hoorcollege over 's werelds grootste gewapende conflict (2009)
  • De atoombom. Een hoorcollege over de geschiedenis van de nucleaire wapenwedloop (2009)
  • Typisch Nederland, Typisch Maarten! (2010)
  • Lenin en Stalin. Een hoorcollege over de leiders van revolutionair Rusland (2010)
  • Kapitalisme. Een hoorcollege over de geschiedenis van onze moderne maatschappij (2012)

Externe links[bewerken]

Noten
  1. In memoriam Gerard van Rossem (1919-1990)
  2. Genealogie
  3. KRO Profiel, Maarten van Rossem. KRO (30 oktober 2011)
  4. Prof. dr. Maarten van Rossem, Studium Generale Universiteit Utrecht (Geraadpleegd 26 november 2013)
  5. 'Komt er oorlog, mijnheer Van Rossem?', Ublad Online, 12 september 2002
  6. De Pers, weblog van Frits Abrahams, NRC Handelsblad, 24 jan 2007
  7. Uitslag van de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer van 12 september 2012 - Kerngegevens op Kiesraad.nl
  8. 5929 stemmen voor v. Rossem op nos.nl
  9. Maarten! Van de makers van Historisch Nieuwsblad, zomer 2008
  10. Dit was het nieuws, televisieprogramma, 12 december 2009