Maarten van Rossem

Maarten van Rossem
Maarten van Rossem in 2010 tijdens de Nacht van de Geschiedenis.
Persoonlijke gegevens
Volledige naam	Maarten van Rossem
Geboortedatum	24 oktober 1943
Geboorteplaats	Zeist
Werkzaamheden
Vakgebied	Geschiedenis Verenigde Staten
Universiteit	Universiteit Utrecht
Promotor	Hermann von der Dunk
Soort hoogleraar	Bijzonder hoogleraar
Beroep	Historicus, Presentator Schrijver
Bekende werken	De Verenigde Staten in de Twintigste Eeuw (1984)
Overig
Website	Website
Portaal    Onderwijs

Maarten van Rossem (Zeist, 24 oktober 1943) is een Nederlands historicus. Hij is gespecialiseerd in de geschiedenis en politiek van de Verenigde Staten. Als Amerika-deskundige treedt hij regelmatig op in allerlei televisie-uitzendingen, onder meer tijdens de Golfoorlog van 1990-1991 en houdt regelmatig lezingen voor een algemeen publiek.

Levensloop

Van Rossem groeide op aan de Javastraat 12 te Wageningen, als oudste in een gezin van 3 kinderen. Zijn vader was kunstenaar en schilderde naaktportretten. Als jong kind was Maarten een serieus kind dat graag leerde. Hij werd vreselijk gepest, zelfs in elkaar geslagen. In 1959 scheidden zijn ouders, waarna zijn vader een nieuw gezin begon. In Wageningen behaalde hij het diploma Gymnasium bèta. Vervolgens studeerde hij geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, hij was daar vanaf 1971 wetenschappelijk medewerker en promoveerde in 1983 op het proefschrift Het radicale temperament. De dubbele politieke bekering van een generatie Amerikaanse intellectuelen (1934-1953). Van 1997 tot heden is hij op de Universiteit Utrecht bijzonder hoogleraar amerikanistiek.

Door het Historisch Nieuwsblad werd hij gekozen tot Historicus van het jaar 2003 omdat hij "Nederlanders met veel humor historisch verantwoord door dit nare oorlogsjaar heeft geloodst". Na zijn nuchtere commentaar op de aanslagen van 11 september 2001 werd hij aanvankelijk hevig bekritiseerd en vond men hem te relativerend. Met name in de Nova uitzending, direct na de aanslagen op het WTC, vielen zijn relativerende opmerkingen bij de presentatoren, Pieter Jan Hagens en Kees Driehuis, niet in goede aarde. Later leek het tij te keren en werd Van Rossems nuchtere kijk op de wereld meer gewaardeerd. Frits Abrahams schreef bijvoorbeeld in zijn column voor de NRC: «Kort na "11 september" werd hij tot mijn ontsteltenis afgedankt, men vond hem te relativerend, hoewel relativering juist in de periode daarna zo nodig was.»

Ook na zijn pensionering in 2008 blijft hij nog tot 2010 aan de Universiteit Utrecht verbonden voor de verzorging van twee modulen onderwijs.

Televisie

Maarten is een frequente gast bij De Wereld Draait Door en Pauw en Witteman. Zelf presenteren deed hij voor het eerst in 2006, bij de universiteitsquiz UQ2006 van de VPRO.

In januari 2009 presenteerde hij voor de Evangelische Omroep het tv-programma Van Rossem in Amerika, een vierdelige serie met name over het christelijk geloof in de Verenigde Staten. In 2009 verzorgde hij in de Vlaamse talkshow De Laatste Show op Eén (VRT) bij Frieda Van Wijck de maandagse vaste rubriek over geschiedenis. In 2009 nam Van Rossem kijkers mee door het Nederlandse landschap in de zesdelige NCRV-serie Op reis met Van Rossem, geproduceerd door Bijker en Viviera Films.

In 2010 was hij de presentator in de tweedelige documentaire Maliebaan in Beweging van RTV Utrecht in samenwerking met Het Utrechts Archief. Een documentaire die de geschiedenis van de Maliebaan belicht.

In 2011 werkte hij mee aan het televisieprogramma Verborgen Verleden waarbij hij een overzicht gaf van zijn familiehistorie naar aanleiding van de publicatie van zijn genealogie in Het Nederland's Patriciaat. Deze aflevering werd uitgezonden op 27 februari 2011.

Maarten!

In de zomer van 2008 werkte hij als gast-hoofdredacteur mee aan een - glossy vormgegeven - uitgave van het Historisch Nieuwsblad: Maarten! (glossy), weliswaar als parodie op de trend van glossy's van bekende Nederlanders, maar met een serieuze inhoud. Daarin schreef hij met andere historici over de (schandelijke kanten van) de Amerikaanse presidentsverkiezingen, de jaren vijftig en de opkomst van het populisme in de Nederlandse politiek. De uitgave was eenmalig, maar bleek dermate populair, dat in juni 2009 een tweede Maarten! werd uitgegeven, die geheel in het teken stond van de Verenigde Staten. Een derde uitgave verscheen in het najaar 2009. Vanaf 2010 verschijnt Maarten elke twee maanden.

Trivia

• Maarten van Rossem staat bekend als een groot liefhebber van de Donald Duck-verhalen van Carl Barks.
• Voor de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2010 was Van Rossem in Utrecht lijstduwer voor de PvdA en behaalde hij met 1176 stemmen een voorkeurszetel. Hij weigerde deze echter op te eisen.

Werken

Boeken

• Het radicale temperament : de dubbele politieke bekering van een generatie Amerikaanse intellectuelen, 1934-1953 (1983)
• Amerika in klein bestek: twee generaties sociologen in Middletown: 1925-1975 (1986)
• Amerika: land van de begrensde mogelijkheden (1988)
• Geschiedenis & Cultuur. Achttien opstellen, Ed Jonker, Maarten van Rossem (red.), samengesteld ter gelegenheid van het afscheid van Prof. Dr. H.W. von der Dunk als hoogleraar (1990)
• Een tevreden natie. Nederland van 1945 tot nu, Maarten van Rossem, Ed Jonker en Luuc Kooijmans (1993)
• De Verenigde Staten in de Twintigste Eeuw (2001)

  Aan de hand van de opeenvolgende presidentschappen uit die periode wordt de geschiedenis van de Verenigde Staten verhaald.

• Amerika voor en tegen (2002)
• Heeft geschiedenis nut? (2003)

  Essays en dergelijke over onder meer de beide wereldoorlogen.

• Typisch Nederland (2004)
• De wereld volgens Maarten van Rossem (2005)
• De Tweede Wereldoorlog in 28.215 woorden (2005), eerder verschenen in: Heeft geschiedenis nut?
• Drie oorlogen. Een kleine geschiedenis van de 20e eeuw (Nieuw Amsterdam, 2007)
• Een kleine geschiedenis van de atoombom (2008)
• In Amerika (2009)
• Op reis met Van Rossem (2009, met cd-rom)
• Waarom is de burger boos? : Maarten van Rossem over hedendaags populisme (2010)

  Analyse van het populisme en de politieke ontwikkelingen aan het begin van de 21e eeuw in Nederland.

• Kapitalisme zonder remmen. Opkomst en ondergang van het marktfundamentalisme. (2011)

Cd's

• Amerika. Een hoorcollege moderne geschiedenis van de V.S. (audio-cd, 2004); een serie artikelen over de cultuur en de binnen- en buitenlandse politiek van de Verenigde Staten in met name de tweede helft van de twintigste eeuw.
• Hitler. Een hoorcollege over de opkomst en ondergang van Adolf Hitler. (audio-cd, 2005); een hoorcollege op vier cd's, waarin Van Rossem het leven van Adolf Hitler in een historische context plaatst.
• Koude Oorlog. Een hoorcollege over de wereldgeschiedenis van de strijd tussen Oost en West. (audio-cd, 2006); verzameling recente essays.
• Geschiedenis in het groot. Een hoorcollege over de wereldgeschiedenis van de Big Bang tot het heden. (audio-cd, 2007)
• Eerste Wereldoorlog. Een hoorcollege over het ontstaan, het verloop en de gevolgen (2008)
• Tweede Wereldoorlog. Hoorcollege over 's werelds grootste gewapende conflict (2009)
• De atoombom. Een hoorcollege over de geschiedenis van de nucleaire wapenwedloop (2009)
• Typisch Nederland, Typisch Maarten! (2010)
• Lenin en Stalin. Een hoorcollege over de leiders van revolutionair Rusland (2010)

Externe links

• Website Maarten van Rossem, www.maartenonline,nl, geraadpleegd 11 december 2011.
• Stel je voor dat het leven zin heeft, in de krantenserie tien geboden, Trouw, 23 feb 2008
• Interview van Rachid Bouazzaoui met Maarten van Rossem over Bush als president uit Amerika Vandaag: Bush heeft er een puinhoop van gemaakt (te beluisteren)
• VPRO Marathoninterview door Djoeke Veeninga (mp3, 3 x 1 uur), 1 januari 2008
• Kwartierstaat Maarten van Rossem en zijn verwantschap met Maarten Harpertsz Tromp

Noten

Mediabestanden

Zie de categorie Maarten van Rossem van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.