Ischa Meijer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ischa Meijer
Ischa Meijer in 1976
Ischa Meijer in 1976
Algemene informatie
Geboren 14 februari 1943
Geboorteplaats Amsterdam
Overleden 14 februari 1995
Overlijdensplaats Amsterdam
Land Vlag van Nederland Nederland
Portaal  Portaalicoon   Film

Israël Chaim (Ischa) Meijer (Amsterdam, 14 februari 1943 – Amsterdam, 14 februari 1995) was een Nederlandse journalist, interviewer, toneelschrijver, filmacteur en televisiepresentator van Joodse afkomst. Samen met zijn ouders overleefde hij als baby en peuter het nationaal-socialistische concentratiekamp Bergen-Belsen.

Jeugd[bewerken]

Ischa (uitgesproken als is-cha) Meijer werd geboren als oudste kind van de historicus en hebraïst Jaap Meijer en Liesbeth Voet. Als baby werd hij met zijn ouders naar het concentratiekamp Bergen-Belsen gedeporteerd. Het jonge gezin overleefde de oorlog en vestigde zich in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt waar nog dochter Mirjam en zoon Job werden geboren. Begin jaren vijftig volgde, uit vrees voor een inval en definitieve overwinning van het communisme in Europa, een emigratie naar Paramaribo. De Meijers konden er niet aarden en keerden na enkele jaren terug naar Amsterdam. Ischa groeide op in een door de oorlogservaringen getraumatiseerd en geneurotiseerd gezin waarin hij emotioneel ernstig tekort kwam en, naar eigen zeggen, zelfs lichamelijk werd mishandeld. Op zijn achttiende werd hij, in zijn woorden, 'het huis uitgezet'. Ook met hun dochter en jongste zoon verbraken de ouders later het contact.

Carrière[bewerken]

Na het gymnasium, (Coornhert Lyceum in Haarlem) werd hij journalist bij De Nieuwe Linie, Het Vrije Volk en later bij de Haagse Post, Nieuwe Revu en Vrij Nederland met uitgebreide, vaak onthullende interviews. Die gingen, zoals hij en anderen bevestigden, vaak meer over hemzelf dan over de door hem geïnterviewden. Bij de Haagse Post had hij aanvankelijk alleen een beruchte[1] theaterrubriek (waarin hij het woord actreutel uitvond voor een actrice waarvan hij niet onder de indruk was), maar vanaf 1975 was hij vaste medewerker. In juni 1984 verscheen in Vrij Nederland een geruchtmakend interview van Meijer met Bram Peper en diens toenmalige echtgenote, waarin het echtpaar zich volledig liet gaan. Meijer gebruikte in die tijd het full quote interview, een stijl die hij van Willem Wittkampf had overgenomen. Zijn eerdere interviews waren traditioneler.

Radio en tv[bewerken]

Verder presenteerde hij op de radio een live-programma vanuit café Eik en Linde in Amsterdam: Een Uur Ischa, later werd dit Een Dik Uur Ischa. Ischa begon het programma altijd met een chanson. Bij dit programma was ook de VPRO-stem Cor Galis aanwezig.

Bij televisieomroep RTL 5 heeft hij enige jaren een late-evening programma gepresenteerd.

Auteur en acteur[bewerken]

Naast interviewer was Meijer auteur en toneelschrijver, en vervolgens werd hij ook acteur. In 1974 verscheen van zijn hand Brief aan mijn moeder, in 1977 gevolgd door Een rabbijn in de tropen. In 1983 oogstte hij met zijn voorstelling Izzy M. der sympathische Jude succes in Berlijn. In de eerste helft van de jaren tachtig trad hij op in een aantal speelfilms, waaronder De Boezemvriend (1982) met André van Duin, Bastille (1984) van Rudolf van den Berg en De Leeuw van Vlaanderen (1985) van Hugo Claus.

Vanaf 1991 tot aan zijn dood schreef Meijer een dagelijkse column in Het Parool, onder de titel De Dikke Man.

Relaties[bewerken]

Meijer had diverse relaties, ging daarnaast vreemd, en bezocht prostituees, over wie hij in 1979 het boekje Hoeren schreef. In de jaren tachtig had hij een verhouding met Jenny Arean, die hij aanmoedigde een solotheaterprogramma op te zetten. In de jaren voor zijn dood had hij een hechte relatie met Connie Palmen, die daarover het boek I.M. (1998) schreef.

Erkenning[bewerken]

Zijn hele leven bleef hij op zoek naar de erkenning die zijn door de oorlog getraumatiseerde ouders hem nooit hadden kunnen (of willen) geven. Toen zijn moeder in 1993 ernstig ziek werd, mochten Meijer noch zijn zuster en broer afscheid komen nemen. Enkele weken na haar dood stierf ook de vader. Begin februari 1995 was de erfenis verdeeld.

Een week later overleed Ischa Meijer op zijn 52-ste verjaardag aan een hartaanval terwijl hij op weg was naar zijn koffiehuis. Hij liet een zoon Jeroen en een dochter Jessica (1984) achter.

In 1995 kreeg Ischa Meijer postuum de Zilveren Reissmicrofoon. Niet alleen in journalistieke kringen, maar ook in joodse kringen maakte hij furore. Voor veel mensen van de tweede-oorlogsgeneratie was Ischa Meijer een icoon.

Vóór I.M. (1998) van Connie Palmen verscheen er al een boek over hem, Mijn broer Ischa; Het verhaal van een joods gezin (1996), geschreven door zijn zuster Mirjam. Gijs Groenteman publiceerde Ischa, Verhalen van verwanten, vrienden en vrouwen (2005). Ook in Palmens roman Geheel de Uwe speelt Ischa, dit keer op de achtergrond, een grote rol.
Kees de Groot van Embden maakte over Meijer de documentaire Ik hou van mij die op 14 februari 2005 werd uitgezonden. Ook zijn dochter Jessica Meijer heeft in 2013 een boek over haar vader en diens dood geschreven: Een blik jodenkoeken.

In 2007 (formeel: 2008) publiceerde historica Evelien Gans het eerste deel van de dubbelbiografie Jaap en Ischa Meijer; Een joodse geschiedenis 1912-1956 (ISBN 9789035130388).

Bibliografie[bewerken]

  • Jan Hein Donner, de mens achter de pion. Wij schakers zijn eigenlijk monniken, teruggetrokken uit deze wereld, uit deze maatschappij, de ware dropouts, Haagsche Post, 1973
  • Brief aan mijn moeder, 1974, ISBN 9060193245.
  • Interviews, 1974, Bert Bakker
  • Een rabbijn in de tropen, 1977, ISBN 9060193571.
  • De handzame Ischa Meijer, 1979, Drukwerk
  • Hoeren, 1979, Prometheus
  • Interviewen voor beginners, 1987, Veen
  • Een jongetje dat alles goed zou maken, 1996, Prometheus
  • De Kleefmanlezingen, 1988, Stichting Kongres Psychiatrie in Werkelijkheid
  • Ons dorp, de schoonheid en het leven. Parabel in drie bedrijven, 1988, International Theatre Bookshop, Toneelgroep Amsterdam
  • Gekgemaakt in het huwelijk en Een geval van onaangepast gedrag, 1989, Veen
  • De Dikke Man, 1991, Prometheus
  • Enkeltje heimwee, 1992, Prometheus
  • Mijn lieve ouders, 1993, Prometheus
  • Spitsuur in de hel, 1993, Prometheus
  • De impresario. Zedenschets in drie bedrijven, 2000, Nederlandse Vereniging voor Amateurtheater
  • Hoe was ik? Ischa Meijer, vragenderwijs. Een documentaire van David de Jongh, 2007, Rubinstein
  • Het mislukte genie, Dikke Mannen Pers, 2007

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties